Íslendingaþættir Tímans - 12.06.1976, Blaðsíða 10

Kári Samúelsson
Þann 23. marz s.l. lézt að heimili
sinu, Fjarðarstræti 21, Isafirði, föður-
bróðir minn Kári Samúelsson. Vil ég
með nokkrum orðum minnast hans og
þakka öll árin, sem hann dvaldi á
heimili foreldra minna, en þar var
hann frá þvi þau hófu búskap 1921 og
þar til hann gifti sig og stofnaði eigið
heimili fimmtugur að aldri.
Kári var fæddur i Skjaldabjarnarvik
i Strandasýslu 4. nóv. 1903 og var þriðji
yngstur af 15 börnum hjónanna Samú-
els Hallgrimssonar og Jóhönnu
Bjarnadóttur. Er aðeins eitt systkin-
anna, Sigriður frá Vonarlandi, enn á
lifi.
Þegar Kári var 6 ára dó faðir hans,
og sundraðist þá fjölskyldan. Eldri
systkinin tóku þau yngri að sér. Faðir
minn, Ólafur Samúelsson, sem þá var
tvitugur, tók Kára með sér og var
hann á hans vegum öll uppvaxtarárin.
Nokkur ár var hann sem smali hjá
Bæring Einarssyni og Vagnfriði
Vagnsdóttur á Höfðaströnd. Þegar
faðir minn gifti sig árið 1921 og hóf
búskap i Reykjarfirði i Grunnavikur-
hreppi, en þar bjuggu foreldrar minir
6 fyrstu búskaparár sin, flutti Kári til
þeirra og átti þar heimili eins og áður
sagði.
Það var oft glatt á hjalla i efri
bænum i Furufirði, þegar ég var að
alast upp og við systkinin öll heima.
Átti Kári ekki sizt þar hlut að máli, þvi
hann var jafnan hrókur alls fagnaðar,
þar sem nokkrir voru saman komnir.
En lifið var ekki alltaf dans á rósum i
þá daga, og fór hann ekki varhluta af
erfiði og vosbúð við sjóróðra, bjargsig
og önnur búskaparstörf, i torfæru og
harðbýlu héraði.
Mörg ferðin var farin yfir heiðar
með bagga á bakinu, oft i misjöfnum
veðrum og lá þá stundum við að menn
kæmustekkiá leiðarenda. Sérstaklega
man ég eftir einu atviki, er hann var
nærri orðinn úti. Þá var hann að koma
yfir Skorarheiði ásamt Kristinu systur
minni, sem þá var 19 ára, og annarri
stúlku á fermingaraldri. Þetta var
seint um haust og kominn mikill snjór.
Þau voru á skiðum og gekk ferðin
sæmilega til að byrja með, en svo skall
Guðmundur Kr.
Framhald af bls. 9.
ræddi þá sérstaklega við hann um
kirkjusöngsstarf hans.
Svar Guðmundar var á þá leið, að
hann hafi sungið i Dómkirkjukórnum
fjörutiu og þrjú ár og með Fóstbræðr-
um þrjátiu og átta ár. Hann segir, að
Sigfús Einarsson hafi hvatt sig til að
læra meira og helga sig söngnum,
helzt eingöngu. En hann hefði svarað
honum, að hann vildi eingöngu syngja
i fristundum sinum, sjálfum sér til
skemmtunar, og ef það gæti orðið öðr-
um til ánægju, — og i félagsskap við
aðra, þvi góðan félagsskap mæti hann
mikils.
Helgi spyr Guðm. hvernig það hafi
atvikazt, að hann fór i Dómkirkjukór-
inn — Guðmundur svarar þvi á þann
hátt, að hann hafi sungið „Hátt ég
kalla”, eftir Sigfús Einarsson. Bless-
aður Sigfús hafi faðmað sig að söngn-
um loknum. Fáum dögum siðar hafi
Sigfús komið heim til hans og fengið
hann til að koma i Dómkirkjukórinn.
önnur minnisstæð atvik úr kirkju-
söng hjá Guðmundi eru, þear hann
söng undir stjórn Sveinbjörns Svein-
björnssonar þegar fyrst var æft lagið
„Páskamorgunn”, eftir Sveinbjörn.
Þetta lag var sungið i Frikirkjunni. Og
i annað sinn, er hann söng með söng-
flokki Dómkirkjunnar, þjóðsöng ls-
lands undir stjórn Friðriks siðar
Danakonungs. Sá söngur fór fram i Al-
þingishúsinu, þegar konungur var enn
krónprins. Hann hafði farið fram á það
10
við Sigfús Einarsson, að fá að stjórna
„Ó, Guð vors lands”, og tekizt það
mjög vel.
Undir stjórn þriggja söngstjóra hef-
ur Guðmundur lengst sungið, þeirra
Jóns Halldórssonar, Sigfúsar Einars-
sonar og Páls Isólfssoriar.
Aðspurður af Helga Tryggvasyni,
hvort hann hafi aldrei orðið ieiður á að
syngja áratugum saman, sömu kirkju-
sálmalögin, svaraði Guðmundur á eft-
irfarandi hátt:
„Nei, nei, þetta er alltaf nýtt fyrir
manni, eins og boðskapurinn er allt af
nýr. Hann er númer eitt — undirstaðan
undir lifinu. — Trúin er það, sem ekki
bregzt. Að flytja þennan boðskap hefur
verið mér lifsfylling, hefur byggt mig
upp andlega, og ég má þakka góðum
Guði fyrir að hafa gefið mér söngrödd
og heilsu til þess að geta orðið ein-
hverjum að liði á þessu sviði”.
Um jarðarfarasönginn fórust Guð-
mundi orð, meðal annars, á þessa leið:
„Maður hefur séð margar örlaga-
stundir, oft þungbærar, — en bæði
gleði- og tárastundirnar eru örlagarík-
ar. Þar eru sálmarnir okkar ákveðin
leiðarmerki. Fagur sálmur flytur allt-
af sama boðskap, hvenær sem hann er
sunginn, ef það er gert af áhuga og
alúð. „Að tengja saman tón og brag,
tekst oft snilldarlega. Harpan skær og
hennar lag hljóma guðdómlega”, segir
Guðmundur að lokum.
Ekki þótti Guðmundi það neitt til-
takanlega óþægilegt né bindandi, þótt
hann þyrfti að mæta i tveim messum á
helgidögum i Dómkirkjunni og stund-
um jafnvel þrem, ef lika var um að
ræða messugerð á erlendu tungumáli,
þvi að hans góða kona hefði ætið hvatt
sig til að stunda sönginn.
A meðan ég var að rita þessar linur
um ævistarf og söngferil Guðmundar,
varð hann fyrir þeirri sáru sorg, að
þurfa að fylgja sinni ástkæru konu til
hinztu hvildar, eftir langvarandi og
kvalafulla legu. Ekkert hafði verið
honum kærara en konan, börnin og
barnabörnin.
Vegna þessa sorgiega atburðar i lifi
Guðmundar hafi ég dregið i heilt ár að
birta linur þessar.
Enda þótt yngri kynslóðirnar minn-
ist ekki lengur Gisla heitins Guð-
mundssonar, þá má þó telja vist, að
varla fyrirfinnist sá Reykvikingur,
milli fermingar og tvitugs, hvað þá
þeir, sem eldri eru, sem ekki hafi
kynnzt Guðmundi Simonarsyni, sér-
staklega meðan hann gegndi störfum i
Zimsenverzlun.
Nú er Guðmundur farinn að nálgast
áttunda áratuginn. Enn er hann glaður
og reifur og léttur á fæti. Þó tel ég vis t,
að söngröddin sé eitthvað farin að láta
sig. Vonandi hefur útvarpið tekið rödd
hans á plötu fyrir nokkru.
Margvislegar viðurkenningar hefur
hann hlotið fyrir söng og söngiðkanir.
Stórkostlegasta viðurkenningin i eigu
Guðmundar mun vera frá meistara
Kjarval.
Ég þakka Guðmundi góða viðkynn-
ingu á liðnum áratugum og óska hon-
um farsældar á ólifuðum árum. Einnig
flyt ég honum árnaðaróskir frá konu
minni.
Jón Þórðarson.
islendingaþættir