Íslendingaþættir Tímans - 12.06.1976, Síða 15

kappi, fyrsta áriö undir yfirstjórn Jóns
Þorlákssonar verkfræöings, siöar ráö-
herra. Mikil vöntun var á hæfum
mönnum i fyrstu til verkstjórnar á
þessu sviöi þvi menn voru slikum
störfum óvanir. Sigurgrimur geröist
strax fyrirliöi vinnuflokks og fórst þaö
mjög vel úr hendi. Kynntist hann þá
Jóni Þorlákssyni, sem fékk mikiö álit
á hinum unga verkstjóra og taldi hann
I fremstu röð ungra manna þá hér á
Suöurlandi. Var slikur vitnisburöur
mikils viröi frá svo mætum manni.
Seinna á ævinni haföi svo Sigurgrimur
nokkur afskipti af Flóaáveitufélaginu
og var endurskoöandi þess um skeiö.
I framhaldi af Flóaáveitu fram-
kvæmdunum stofnuöu Flóamenn til
félagsskapar um mjólkurbú á áveitu-
svæöinu og nefndu þaö Mjólkurbú
Plóamanna eins og þaö heitir enn i
dag. Fljótlega var þessum samtökum
breytti opiö samvinnufélag og spennir
nU yfir allt Suöurlandsundirlendið eins
°g kunnugt er. Á fyrsta aöalfundi
MjólkurbUsins 1929 var Sigurgrímur
kosinn istjórn þess og sat síðan óslitiö
f henni þar til hann dró sig I hlé 1973.
Voru þá liöin 44 ár. bar af var hann
formaöur 7 siöustu árin. Frá upphafi
Mjólkursamsölunnar i Reykjavik
skipaöi Sigurgrimur varamannssæti i
stjórn hennar og viö fráfail Egils
Thorarensens 1961 tók hann sæti sem
aðalmaöur i stjórninni og skipaöi þaö
til 1972er hann dró sig i hlé. Formaður
Samsölunnar var hann i 3 ár. Sigur-
grimur lagöi mikla alUÖ viö störf sin á
þessu sviöi eins og reyndar alls staöar
Þarsem hann var þátttakandi. Ég geri
ráö fyrir þvi aö fáir bændur, sem notið
hafa starfa Sigurgrims aö þessum
málum, hafi gert sér grein fyrir þvi, aö
samanlagt mun hann hafa eytt nokkr-
urn á^uraaf ævi sinni i þáguM.B.F. og
Samsölunnar, ef dagafjöldinn er lagö-
ur saman, sem i þetta hafa fariö.
Heima I sveit sinni var hann lengi for-
maöur bUnaöarfélagsins og sat um
hratugi flesta aöalfundi BUnaöarsam-
bands Suöurlands oftast fundarstjóri.
PulltrUi var hann og á þremur
BUnaöarþingum. BUfjárkynbætur lét
Sigurgrimur sig varöa og var formaöur
nautgriparæktarfélags um tima og
eftirlitsmaöur meö skýrslugerö
bænda.
Þegar Kaupfélag Árnesinga var
stofnaö var hann einn af þeim er sátu
stofnfundinn og siöar var hann alloft
fulltrUi féiagsins á aöalfundum S.l.S.
^á var hann iengi fulltrUi á aöalfund-
Um Sláturfélags Suöurlands. Ahuga-
niaöur var Sigurgrimur um stofnun
Stéttarsambands bænda og var nokkr-
um sinnum fulltrúi á fundum Stéttar-
sambandsins. Arin 1938-1942 var
Sigurgrimur formaöur fasteignamats-
islendingaþættir
nefndar Arnessýsluogaftur var hann i
nefndinni 1965-1972, auk þess oft
skipaður til aö framkvæma ýmis möt,
yfirúttekt jaröa og landskipti.
Oft hefur i ræöu og riti veriö vitnaö
til fundar, sem Sunnlendingar héldu aö
Þjórsártúni 19. janúar 1916 til undir-
búnings Alþingiskosningum, sem áttu
aö fara fram þá um voriö þaö ár.
Fundur þessi er talinn hafa valdiö
þáttaskilum i flokkaskipan og stjórn-
málaþróun hér á landi, og aö þar hafi
verið lagöur grundvöilur aö stofnun
Framsóknarflokksins. A þessum
merka og sögulega fundi var Sigur-
grfinuri Holtistaddur, liklega yngstur
fundarmanna —tæplega tvitugur — og
er nú sennilega sá eini, sem er á lifi
þeirra er þar voru. Frá þeim degi hef-
ur hann verið Framsóknarmaöur og
var lengi i fremstu röö forystumanna
flokksins heima i héraði, átti sæti I
stjórn Framsóknarfélags Arnessýslu
og hefur setiö flest flokksþing Fram-
sóknarflokksins.
Hér hafa nú veriö rakin aö nokkru
félagsmálastörf Sigurgrims og er þó
ekki allttaliö. Ekki þarforöum um það
aö fara hér hvers trausts hann hefur
notiö samtlðarmanna sinna, þvi aö án
þessheföu öll hin mörgu trúnaöarstörf
ekki veriö honum falin. Eins og geta
má nærri reyndi mjög á konu hans og
börn vegna hinna tiðu heimanferða og
fjærvista við erindarekstur i al-
menningsþágu, en góða forsjá haföi
Sigurgrimur jafnan og forsögn fyrir
búi sinu og störfum þar og fjölskyldan
var öll samtaka.
Þótt Sigurgrimur hafi alltaf veriö
mikill félagshyggjumaöur þá hefur
hann ekki alltaf bundiö bagga sina
sömu hnútum og aðrir samferöamenn.
Þaöþóttit.d. alleinkennUegt uppátæki
af honum þegar hin svokaUaöa Breta-
vinna hófst i Kaldaðarnesi snemma á
árum seinni heimsstyrjaldarinnar og
þangaö streymdifólkhvaöanæva aö Ur
nágranna sveitum tU aö gripa lang-
þráö tækifæri tU aö komast I vel borg-
aöa vinnu, aö þá sinnti Sigurgrimur, —
sem þó var þurfandi fyrir auknar tekj-
ur handa heimili sinu — þessari pen-
ingalind ekki fyrir syni sina, sem þó
voru komnir á vinnualdur, heldur fór
hann fram hjá öllu setuUöi meö þrjú
börn sin I Héraðsskólann á Laugar-
vatni. Þetta þótti ýmsum aUskritiö og
einn vinur hans i sveitinni fann aö
sliku ráðlagi, aö ekki skyldi gripiö
tækifæriö og strákamir i Holti heldur
látnir sækja peninga í Bretavinnu en
aö fara i skóla og stofna þannig tU
nýrra útgjalda. Sigurgrimur fór auö-
vitaö sinu fram og sér ekki eftir þvi.
Ariö 1955 lagöi Sigurgrimur þá til-
lögu fyrir þrjá af sonum sinum, sem
hug höföu á þvi aö veröa bændur, aö
þeir stofnuðu meö sér félagsbú i Holti,
byggöu þar allt upp aö nýju, og reyndu
aö fá nokkrar eyöijaröir I nágrenninu
keyptar ogleggja þær viö Holtiö. Þetta
varö aö ráöi og hefur vel gengið. BUiö
er rekiö eins og venja er aö rekp fyrir-
tæki, þar sem allar tekjur, hvort sem
þær koma frá búinu eöa eru fengnar
meö störfum Ut á viö, renna i sam-
eiginlegan sjóö og slöan fær hver bóndi
greitt sitt kaup eftir þvi sem tekjur
hrökkva til. Sigurgrimurkveðststrax i
upphafi hafa gert sjálfum sér og son-
um sinum þaöljóst, aö fyrsta boröorð I
sliku félagsbúi væri fullkominn
heiðarleiki. Þetta hefur gengið vel, og
ég er viss um þaö, aö hingaö er hægt aö
sækja fyrirmynd aö félagsbúskap eftir
20 ára góöa reynslu. NU hefur Sigur-
grimur hætt þátttöku i búskapnum og
selt sonum sinum hiö fagra höfuöból,
sem þeir feðgarhafa i góðri samvinnu
gert aö einni af beztu bújöröum lands-
ins. A meöan heilsan endist mun hinn
gifturiki bændahöföingi áfram sitja I
Holti. Þar nýtur hann góörar um-
hyggju, vináttu og viröingar samtiöar-
manna, barna sinna, tengdabarna og
barnabarna. Margs konar heiöurs- og
vináttumerki hafa honum veriö veitt
meöal annars fyrir nokkrum árum hin
Islenzka Fálkaoröa.
Ég inni Sigurgrim eftir þvi hvernig
honum segihugur um framtiö lands og
þjóðar. Hann segir þjóöfélagiö ólikt
þvinú.og þaövará hansuppvaxtarár-
um, en sér sýnistfólkið efniiegtog allt
muni geta fariö vel ef fólkiö gæti hófs
gagnvart landi sinu og þjóöfélagi.
Hann segir einnig, aö þó honum svo
öldruöum sé ljóst, aö hann sé aö ganga
á vit hins ókunna, þá blasi ævikvöldið
vel viö sér og vænst þyki honum um
þessa setningu: „Guösriki erhiö innra
meö yöur”.
Þaö er komiö nær miönætti þegar ég
stend upp og kveö þennan lifsreynda,
vitra og bjartsýna mann. Þegar ég ek
Ur hlaði stendur Sigurgrimur á dyra-
þrepi og lyftir hendi i kveöjuskyni.
Fólkiö er aö ganga til náöa eftir góöan
vinnudag. Hér er mikiö starfaö og enn
sækja margir ráö að Holti, þvi aö einn
af bændunum er oddviti hreppsins,
annar er formaöur búnaöarfélagsins
og i stjórn Mjólkurbús Flóamanna og
enn fleira er hér sýslað viö félagsmál
samhliöa strangri vinnu á höfuöbólinu.
Mér er þakklæti i huga til Sigur-
grims fyrir langa og góöa viökynn-
ingu. Fyrir öll árin, sem viö störfuöum
saman aö félagsmálum og fyrir vin-
samlega afstööu til mln á meöan ég fór
meö umboö á Alþingi.
Aö endingu vil ég óska Sigurgrimi
þess, aö hann megi njóta góörar elli
glaöur og reifur til hinzta dags.
Agúst Þorvaldsson
15