Atuagagdliutit - 16.11.1995, Blaðsíða 7

Nr. 90 • 1995
7
ag'ag'c/é/'ci £/£
GRØNLANDSPOSTEN
Meningitis-imut
akiuussutissaq nutaaq
Angajoqqaat arfinillit inorlugut ukiulinnik qitornallit qitornatik
kapitinnissaannut kajumissaarneqarput
NUUK(KLE) - Ukiuni kin-
gullerni Kalaallit Nunaanni
ikittunik meningitis-ertoqar-
poq, Hæmophilus influenzæ
b, Hib-imit bakteriamik pis-
suteqartumik.
Taama nalaataqartoqarsi-
manera peqqinnissaqarfim-
mit immikkut ittumik ajuu-
saarnartuutinneqarpoq maan-
nakkut taassumunnga akiu-
ussutissamik kapitittoqarsin-
naalereermat.
- Ukiualunnguit matuma
siornatigut Hib-imut kapitin-
nissamut allatigulluunniit
katsorsarneqarsinnaaneranut
periarfissaqanngilaq, Ri-
chard Steele, Peqqinnissa-
mut, Avatangiisinut Ilisima-
tusarnermullu Pisortaqarfim-
mi nakorsanut nakorsaatinul-
lu siunnersorti oqarpoq. -
Akiuussutissap taassuma
ineriartortinneqarnissaanut
pissutissaqarluarpoq, maan-
nakkullu pitsaasumik isu-
mannaatsumillu akiuussutis-
saqalerluni.
Danmark-imi 1922-imiilli
MFR-imut, tassa meeqqat
nappaataannut nalinginnaa-
nerusunut mæslingimut, sa-
varnermut, aappaluararner-
mullu (røde hunde) kapitit-
tarnerup saniatigut Hib-imut
aamma kapitittoqartalerpoq.
- Tamanna tunngavigalugu
Kalaallit Nunaanni Hib-imut
kapitittarneq atulersinneqar-
nissaanut ilungersortoqar-
poq, Richard Steele oqarpoq.
- Tamassumalu kinguneraa
maannakkut kapitittarnerup
aaqqissuussamik aallartin-
nissaanut aningaasaliisoqar-
nera.
Meningitis sunaana?
Meningitis nakorsat oqaase-
raat qaratsap ameraasaatigut
aseruuttoornerulluni. Menin-
gitis assigiinngitsorpassuup-
put, ilai ulorianarnerullutik
ilaallu ulorianannginnerullu-
tik.
- Assersuutigalugu nual-
lulluni nalinginnaasumik ni-
aqorlunneq tassaavoq sakku-
kitsumik meningitis-erneq
uloriananngilluinnartoq, Ri-
chard Steele nassuiaavoq. -
Taamatut meningitis-erneq
nalinginnaanersaavoq piffis-
samilu sivisunerusumi peq-
qinnissamut ajoqutaanani.
Meningitis-ertarnerit allat
soorlu hæmophilus, menin-
gokokker aamma stafylokker
bakteriaanit peqquteqarput.
Qaratsap ameraasaa nali-
nginnaasumik taamatut ase-
ruuttornerit akiorsinnaasar-
pai, kisiannili ulorianartorsi-
ortoqartillugu qaratsap ame-
raasaa assersuunneqarsin-
naavoq toqqusaarlorujussu-
arnermi toqqusaatut ittarpoq.
Allatut oqaatigalugu ameraa-
saq aappilasunik qaqortunil-
lu milanittarpoq nuammillu
kinertuliortarluni.
Ameraasaq nuammik pi-
lersitsisarpoq timip aseruut-
torneq akiuussutissaqartinni-
arlugu. Niaqqup iluani taa-
maattoqaraanngat ulorianar-
tuuvoq, nuak kinertoq taa-
mak annertutigisoq inissa-
qanngimmat niaqqullu iluani
naqitsineqalersarami.
Taamaattoq meningitis-i-
mik tunillanneqartoq tunusu-
migut qeratasoortarpoq na-
qitsineq allivallaaleraangat
qimerlummut siammartar-
mat.
Meningitis taama ittoq u-
lorianartuuvoq annertuumil-
lu kingunerisaanik napparsi-
masumut innarliissanngip-
pat, soorlu tusillarnermik,
qaratsakkut ajoqusiinermik
imaluunniit toqumik kingu-
neqassanngippat pilertortu-
mik iliuuseqartoqarnissaq pi-
sariaqarlui nnarpoq.
Hæmophilus, hib
Hæmophilus bakteriaavoq
allatulli bakterissatut sumi-
luunniit nanissaasoq.
- Bakterissat assigiinngi-
tsorpassuit ilisimavagut, ul-
luinnamilu sumiluunniit ilu-
aqutaasinnaasarput, asser-
Hæmophilus influenzæ b (Hib)-imit meeqqanut arfi-
nillit inorlugit ukiulinnut tunillaassuussinnaavoq.
Arfinillit sinnerlugit ukioqalersimasut inersimasullu
timiminni nappaammut akiuussutissamik peqalereer-
tarput.
Hib nappaatigineqalertarpoq takussutissartaqanngi-
tsumik imaluunniit Hib annikitsumik anersaartorfik-
kut silarliunerusukkut nappaateqalersitsisinnaavoq,
timilli pisataannut allanut siaruaassinnaalluni.
Kingunerisinaasaasa ajornersaraat »den purulente
miningitis«. Tassa imaappoq: qaratsap ameraasaa, qa-
ratsap niaqqullu saanertaata akornannut sungaartu-
mik, kinertumik tipittumillu nuaasamik pilersuilersar-
nera.
Kalaallit Nunaanni qanoq amerlatigisut tamatumin-
nga nappaateqarlersarnersut kisitsisaatigineqanngil-
lat, nunanili allani ilisimaneqarpoq Hib-ip pilersitaa-
nik procentinngorlugu »purulente miningiter« 20-t
missaanniittarput.
Miningitis-imik eqqugaasut procentiisa marluk
missaanniittut toqussutigisarpaat.
suutigalugu nerisatta aqa-
jaqqukkut aqqusaarnerini,
Richard Steele nassuiaavoq.
- Bakterissat allat amitta il-
lersuisinnaaneranut pingaa-
ruteqarput. Nalinginnaasu-
mik bakterissat taamaattut
inuunitsinnut ilaapput, ajo-
qutaanatik inummut bakte-
rissamullu iluaqutaallutik.
Inuup sanngiillinerata ki-
ngunerilersinnaavaa aseruut-
toornermit nappaammilluun-
niit allamit nalaataqarneq.
Hæmophilus bakteriaavoq
sumiluunniit nassaassaasoq
soorlu streptokokker, stafy-
lokokker, coli aamma salmo-
nella sumiluunniit nassaas-
saasut.
Taamaattunik bakteriaqar-
tarpoq anersaartoraangatta,
nerigaanngatta, imeraanngat-
ta immitsinnulluunniit atto-
raanngatta. Hæmophilus-i-
mik tunillatsinneq nuallussu-
artitsisinnaavoq allaat peru-
lutsitsisinnaalluni.
- Inersimasut tamangajam-
mik Hæmophilus-imut akiu-
ussutissaqarput siusinner-
usukkut bakteria taanna
»naapissimagamikku«, Ri-
chard Steele oqarpoq. - A-
merlanernut Hæmophilus-
imik naapitsineq malugin-
eqarneq ajorpoq. Ilaatigut
nuallutsitsisarpoq, ilaasa toq-
qusaarluutigisarpaat ikinne-
rusunullu bakteria qaratsap
ameraasaanut pisarluni.
Qassit tunillatsittarpat?
- AG: Inuit qassit taamaat-
tumik meningitis-imik tunil-
latsittarpat?
- Oqaatigineqarsinnaan-
ngilaq inuit qassit Hæmophi-
lus-imit tunillatsittarnersut,
Richard Steele oqarpoq. -
Taamaattumik aamma oqaa-
tigiuminaappoq tunillatsissi-
masut procent-ii qassit me-
ningitis-innguuttarnersut.
Tamanna peqqutaavoq peri-
arfissaqanngimmat tunilla-
tsissimasut tamarmik misis-
sornissaannut, tunillatsissi-
masummi tamarmik nappar-
simallutik misigineq ajorma-
ta. Kisiannili qularnaqute-
qanngilaq ikittuusut. Allatut
oqaatigalugu annerusumik
minnerusumilluunniit Hæ-
mophilus bakteria ulorianaa-
teqanngitsuuvoq, ilaatigulli
qaratsap ameraasaanut pi-
gaangami ulorianaateqarsin-
naavoq.
Hib-imut akiuussutissiineq
meeqqat hib-p bakteriaannit
peqquteqartumik nappaate-
qalinnginnissaannut illersuu-
taavoq, kisianni meningitis-
inut bakterissanit allanit peq-
quteqartunut illersuutaanani.
Naatsorsuuligineqarpoq
meeraaqqani meningitis-er-
tarnerit 20%-iisa missai Hib-
imit tunillatsinnermik peqqu-
teqartut.
Hæmophilus-imut akiuus-
sutissiisinnaalernerup kingu-
nerissavaa bakteria meningi-
tis-ertitsilersartoq pinngi-
tsoorneqarsinnaanera. Kisi-
anni tamanna isumaqanngi-
laq meningitis nalinnginnaa-
sumik pinngitsoorneqarsin-
naasoq allanimmi bakterissa-
nit allanillu nappaateqalersi-
tsisinnaasunit (vira) peqqu-
teqarsinnaavoq maannakkut
akiuussutissaqartinneqan-
ngitsut. Nunani meningitis-
ertarnernik misissuiffiusin-
naasimasuni paasineqarpoq
meningitis-imik tunillatsissi-
masut 20%-iisa missai Hib-p
bakteriaanit peqquteqartut.
Kalaallit Nunaanni tamak-
kiisumik misissuinissaq ajor-
nakusoorpoq nunap isorartu-
nera pissutaalluni, kisianni
ilisimaneqarpoq ukiumut i-
nuit 20-t meningitis-imik tu-
nillanneqartartut taakkunani-
lu ikittunnguit toqusartut.
Tunillatsissimasut ilaat ar-
laatigut innarlerneqartarput,
soorlu tusillallutik, isimikkut
imaluunniit qaratsamikkut a-
joquteqalerlutik. Kingunipi-
luit taamaattut Hæmophilus
type b bakteriaannik peqqut-
eqartut kapitinnerup kingor-
na pinngitsoorneqarsinnaap-
put.
HOTELLEJLIGHEDER AKUNNinARFIMMIK
Skal du til Aasiaat?
Moderne
hotellejligheder med
køkkenfaciliteter, bad,
TV, telefon, telefax
mm. udlejes.
Pris pr. døgn: 520,-
Aasiannukassavit?
Inissiat akunnittarfiit
nutaallat igaffimmi
atortorissaarutillit, uffarfillit,
fjemsyn-illit, telefonillit,
telefaxiliit il. il. atome-
qarsinnaapput. Akia
uiioq unnuariu: 520,-
7 00 3J
Hotellejlighedernes
mobiltelefon
Rengøringsselskabet
Box 66 • 3950 Aasiaat
Tlf.4 21 95
Fax 4 29 87
I
Rengøring • Systue • Flytteforretning • Hotellejligheder
Hib-mut kapitinneq meeqqanut hib-p bakteriaanit nappaati-
nut tunillatsinnginnisaannut illersuutaavoq.
Hib-vaccinen beskytter børn mod sygdomme, der er forårsa-
get af bakterien Hib. (Ass./foto: Knud Josefsen).
Eneforhandler af Flugger malervarer på Grønland
|4V
Skibsmaling
Vi fører Hempels Skibsmaling,
samt Polyester-Topcoat
\

Kunstartikler
Vi har lige fra lærred, staffelier og akvarel, olie/
acrylmaling til Proxxon stenslibemaskiner
Div. artikler
Flotte voksduge/tekstilduge med dækkeservietter
og bakker i matchende design, plakater/billed-
rammer, textil-lim, hyldepapir, sekundlim,
søm/skruer, mopper, vaskepulver
Professionel konsulentbistand, så er det os!
VELKOMMEN HOS
Nuuk Farvelager A/S___________________
Skibshavnsvej 22
Box 295 • 3900 Nuuk ■ Tlf. 2 33 96 ■ Fax 2 42 15
• f
A/S BOLIGSELSKABET INI
EFTERLYSNING
3.656
Ikke bekræftede boligansøgninger efterlyses
A/S Boligselskabet INI sendte i oktober 1995 om-
kring 7000 breve med anmodning om genbekræf-
telse af ansøgningen på den almindelige boligven-
teliste og/eller ønskeflytningslisten. Der mangler
svar fra omkring halvdelen.
A/S Boligselskabet INI giver nu de personer, som
endnu ikke har genbekræftet, endnu en mulighed
for at genbekræfte.
Den nye genbekræftelsesfrist er til og med til
den 15 december 1995.
Såfremt du ikke har modtaget et genbekræftelses-
brev, skal du henvende dig ved A/S Boligselkabet
INI's filialkontor. - Det kan jo være at filialkontoret
ikke har din nuværende adresse.
A/S BOLIGSELSKABET INI