Mánudagsblaðið - 12.01.1970, Qupperneq 7

Mánudagur 12. janúar 1970
Mánudagsblaðið
7
Yfirmafía íslendinga leigir
Framhald af 8. síðu.
getið, að naumast mun hrærast
hér hópur manna, sem allur al-
menningur trúir fremur til óþurft-
arverka og glapgerða heldur en
þeim, er hann hefir sjálfur valið
til löggjafarstarfa. Ekki hefi ég
haft aðstöðu til þess að meta þetta
og vega til þeirrar hlítar, að ég
sjái mér að svo stöddu fært að
taka skilyrðislaust undir þennan
alþýðudóm, og má vera, að orsök-
in sé aðallega sú, að mér finnst
að reynslan hafi kennt mér, að
hyggilegast sé að umgangast flesta
alþýðudóma með tilhlýðilegri var-
úð. Aftur á móti er það augljóst,
að alls staðar þar. sem atkvæði eru
talin en ekki valin, hlýtur hugs-
anlegt hámark stjórnvizku og
stjórnsiðcæðis ávallt að vera tals-
vert undir meðallagi, og allt ann-
að í samræmi við það.
Aðeins örfáum mun vera betur
ljóst en einmitt atvinnulýðræðis-
mönnum sjálfum, hvers kyns orð-
spor fer af þeim. Það sést m.a.
bærilega af þeim margvíslegu
brellum og brögðum, sem þeir
beita í sífellu til þess að varðveita
og efla sameiginlega sérhagsmuni,
eða „aðstöðu og áhrif", eins og
þeim þóknast að nefna það. Kosn-
ingafyrirkomulag allt og kjör-
dæmaskipan, sem um 40 ára skeið
hefir verið, og er ennþá, þrotlaust
viðfangsefni þeirra, nokkurs konar
eilífðarmál, er t.d. í einu og öllu
við bað miðað að tryggja hlutdeild
flokksgildra iábjálfa, og jafnframt
að hindra aðkallandi viðnám gegn
ósómanum. Þetta sést ennfremur af
þéírri bróðurlegu eindrægni, sem
oftast er ráðandi um skiptingu
embætta og bitlinga, „áhrifa og að-
stöðu", og þá þaulvörðu Ieynd, er
utan um prakkaraskapinn er slegið.
Það er t.d. algerlega vonlaust verk
að ætla að fá sundurliðaðar skýrsl-
ur til birtingar um bílaóhóf og
heímshornaflakk (sendinefndir,
ráðherraheimsóknir, kynnisferðir,
ráðstefnuhald), sem árlega kostar
skattgreiðendur milljónatugi, og
ráðamenn og gæðingar þeirra (oft
gæðingar, sem eiga í erfiðleikum
með að gera sig skiljanlega á sínu
eigin móðurmáli, hvað þá heldur
erlendum tungum) leggja upp t,
hverju sinni, er annars nægði að
senda bréf eða símskeyti, auk bess,
sem reyna mætti að láta „starfslið"
bað, sem gistir hressingarheimili
þau, er nefnast hinu virðulega
nafni ..sendiráð". gera tilraun til
þess að vinna að einhverju leyti
upp í fæðiskostnað.
KOSTNAÐARSÖM
ÓMAGAFRAMFÆRSLA
Þó tekur fyrst í hnúkana svo að
um munar, þegar þinglýður og dag-
blaðafólk leggur til atlögu gegn al-
menningi í samfylkingu. Þann
stríðsrekstur hefir þjóðin Iátið sér
lynda að greiða geypiverði undan-
farna áratugi, en þó hefir frekjan
og ófyrirleitnin sjaldan orðið fer-
Iegri í ruddaskap sínum heldur en
um miðjan fyrri mánuð, þegar
gengið var frá kaupunúm um í-
búðarréttindi yfir afslöppunarhæli
ríkisins í Kaupmannahöfn. Þau við-
skipti bara ein út af fyrir sig kost-
uðu skattgreiðendur hvorki meira
né minna en kr. 3.600.000,00, eða
140% hækkun hinnar beinu, fjár-
lagabundnu ölmusu til hinna 5
flokksmýldu dagblaða í Reykjavík,
þannig að sú ölmusa ein sér kostar
alls kr. 6.000.000,00 — sex millj-
ónir króna — á árinu 1970! Þ. e.
kr. 120,00 til jafnaðar á hverja ein-
ustu fjölskyldu í landinu — í við-
bót við allar aðrar „fyrirgreiðslur",
sem tekizt hefur að veita í sama
farveg og nema samtals engum
smápeningum, ef allt er tínt til og
umreiknað til jafnvirðis þess, sem
óflokksreknir borgarar yrðu píndir
til þess að borga fyrir samskonar
þjónustu.
LÚSIN HÓSTAR
„Einhver alvarlegasti þjóð-
arlöstur íslendinga er hin sí-
fellda kröfugerð. Við erum
endalaust að heimta og krefj-
ast allra skapaðra hluta og þá
fyrst og fremst betri lífskjara
og hóglegra lífs.
Við gætum í þesu efni gjarn
an hugleitt það sem lohn F.
Kennedy sagði í ávarpi til þjóð
ar sinnar: „Spurðu ekki hvað
land þitt getur gert fyrir þig.
Spurðu hvað þú getur gert
fyrir land þitt.“
Þetta gildir visulega um
miklu fleiri en Bandaríkja-
menn og ekki sízt okkur ís-
lendinga, sem blátt áfram virð
umst fátt annað kunna eða
geta annað en heimta.“
— „MORGUNBLAÐIÐ (Frá
sveit til sjávar eftir Vigni Guð-
mundsson); 30. Desember
1969.
Máski er óviðeigandi að efast
um, að mjólkursölu- og kartöflu-
ræktunarráðunautur, aðstoðarrit-
stjóri m. m. hjá útbreiddasta vinstri
málgagni landsins, svo og stéttar-
bræður hans við samkynja fyrir-
tæki, hafi mjög ákaft velt því fyrir
sér, „hvað þeir geti gert fyrir Iand
sitt", en hins vegar er með öllu
óvízt, að þeim hætti til að gleyma,
„hvað land þeirra getur gett fyrir
þá." Og ef þeir gæfu sér örstutta
stund frá þeirri meginiðju sinni,
sem þeir sjálfir segja vera, að
„hjálpa almenningi til að mynda
sér skoðanir á málunum", þá
myndi heiðarlega fengin niðurstaða
af slíkri heilaáreynzlu varla geta
orðið önnur en sú, að aldrei hafi
„einhver alvarlegasti þjóðarlöstur
íslendinga" gefið neinum ofsalegri
gróða heldur en þeim sjálfunji —
og það m. a. s. án þess að binir
raunverulegu greiðendur, hin strit-
andi alþýða, hefði fyrir nokkuð að
þakka. Og ef það hefir við einhver
rök að styðjast, sem Vinstri-Moggi
staðhæfir, að fyrirvinnur hans og
kumpána, ,blátt áfram virðast fátt
kunna eða geta annað en heimta",
þá verður það ekki auðveldlega
hrakið, að þeir hafi haft lýsandi
fyrirmyndir, og verið námfúsir og
eftirtektarsamir.
UPPHÆÐIR SEM ÆPA
Auðvitað er ógerningur að gera
tæmandi grein fyrir öllum þeim
gríðarfúlgum, sem svokallaðir
„stjórnmálamenn" stela sleitulaust
af almannafé árs árlega handa dag-
blÖðum sínum í þeim tilgangi ein-
um að viðhalda sérréttindum og
efla eiginhagsmuni. En til þess er
Jeyndarmála atvinnulýðræðisins of
vel gætt. Það er samt sem áður ekki
algerlega ókleift að fara tiltölulega
nálægt um nokkra bálka, sem ekki
verða auðveldlega faldir fyrir þeim,
er nenna að leita.
Eftirfarandi yfirlit — og það at-
hugist vandlega, að í því er aðeins
um mjög ófullkomna upptalningu,
en samvizkusamlega svo langt sem
hún nær, að ræða — gefur eftir at-
vikum viðunandi hugmynd um
kostnað skattþegnanna af einhverju
hvimleiðasta ómagaframfæri, sem
nú er viðhaldið, og hlotizt hefir af
hugsunarleysi þeirra, er aðalmál-
gagn vinstrimennskunnar fullyrðir
að séu „endalaust að heimta og
krefjast allra skapaðra hluta", en
eru í rauninni alltaf að vinna og
borga og borga. Bitlingabaráttu at-
vinnulýðræðismafina greiðir al-
menningur þá einkum þannig, að
því er framfærslu blaðamarða
þeirra varðar:
1. Tollagjafir: Ársinnflutningur
dagblaðapappírs, tollskrárnr.
48.01.10, nam 2.491 smál. að
cif-verðmæti Kr. 36.368.000,00
á árinu 1969. Af þessu magni
notaði Yfirmafía íslendinga
handa 5 dagblöðum sínum,
fjölda vikublaða út um allt land,
o.fl. 78% eða 1.943 smál. að
cif-verðmæti Kr. 28.367.040,00
skammtaði sér aðeins 4% toll-
gjaldi og greiddi því ekki nema
Kr. 1. 134.682,00 í aðflutnings-
gjöld. Almennur prentpappírs-
tollur nemur hins vegar 30%
(tollskrár. 48.01.20), þannig að
aðrir myndu hafa verið látnir
greiða Kr. 8.510.112,00 af sömu
upphæð. Mismunur sóttur í vasa
almennings, Kr. 7.375.430,00.
2. Póstburðargjöld: Áætlað er að
póststjórnin annist flutning á
um 400 kg af afurðum 5 dagbl.
úr Reykjavík á dag, og er þá
öðrum flokkasneplum sleppt,
svo og því, sem sent er í flug-
frakt á lágu gjaldi flugfélag-
anna. 288 tbl. á 400 kg gera
115.200 kg. á ári. Samkvæmt
taxta greiða flokkafyrirtækin til
jafnaðar kr. 6,00 á kg., eða alls
á ári Kr. 691.200,00. Kjósendur
og aðrir eru hins vegar látnir
greiða kr. 42,00 á kg, og myndu
því hafa orðið að greiða Kr.
4.838.400,00 undir sama póst-
magn.
Mismunur sóttur í vasa almenn-
ings, ...... Kr. 4.147.200,00.
3. Símskeytagjöld: Ef reiknað er
með, að hvert hinna 5 flokks-
fyrirtækja birti sem svarar 1 Ies-
málsdálk (500 orð) til jafnaðar
á dag (minna væri óforsvaran-
lega léleg fréttaþjónusta úr
dreifbýlinu), þá eru það 720.000
orð samtaís á ári. Fyrir blaða-
skeyti er Landssímanum bannað
að taka meira en kr. 0,60 á orð,
en er hins vegar velkomið að
taka kr. 3,00 af óbreyttum kjós-
endum. Samkvæmt þessu greiða
blöðin því alls kr. 432.000.00 á
ári; aðrir greiða kr. 2.160.000,00
fyrir sama orðafjölda.
Mismunur sóttur í vasa almenn-
ings, ...... Kr. 1.728.000,00.
4. Útvarpsdróður: í 10 mínútur, 6
daga í hverri einustu viku, eða
um 300 daga á ári, glymur linnu
laus áróðursbuna sérréttinda-
manna við eyrum útvarpshlust-
enda. Lágt áætlað mun vera um
nálægt 250.000 orð á ári að
ræða, sem aðrir auglýsendur
myndu hafa orðið að greiða með
kr. 20,00 á orð, eða alls kr.
5.000.000,00. En dagblöðin
borga ekki neitt, ekki grænan
túskilding, fyrir þessa öldungis
ómetanlegu blóðgjöf.
Mismunur sóttur i vasa almenn-
ings, ...... Kr. 5.000.000,00.
5. Launauppbcetur: En Ríkisút-
varpið gerir meira. í útvarpsráði
sitja venjulega 2—3 ritstjórar á
fullum launum. Auk þeirra er
þar urmull blaðam. stöðugt með
þaninn túlann, og fá þeir m.a.
stórfé fyrir það eitt að lesa upp
úr „Aftenposten" og „Time".
Lausléga áætlað sótt í vara al-
mennings .... Kr. 500.000,00.
6. Opinberar auglýsingar o. þ. h.:
Eg hefi því .miður vaorækt að
reikna út, hversu háar uþphæðir
„stjórnarvöldin" afhenda dag-
blöðunum í formi auglýsinga,
er skilyrðislaust ætti eingöngu
«'& 1
að birta hja rikisstofnunum, s.s.
útvarpi, sjónvarpi og í „Lögbirt-
ingablaðinu", sem ríkið ætti 'þá
að senda á hvert heimili í land-
inu á kostnaðarverði.
Mjög lauslega og lágt áætlað
sótt í vasa almenings, .......
... . Kr. 1.000,000,00.
7. Aðstöðugjald: Lögfræðingaskari
borgarstjórnarmeirihlutans vill
skiljanlega ekki vera neinn eft-
irbátur ríkisins að því er varðar
útbýtingu almannafjár til „þjóð
þrifafyrirtækja". Rausnarskapur
hans við dagblöðin birtist eink-
um í því að gefa þeim aðstöðu-
gjöld. Ef reilcnað er með 50.000
eintaka sölu á dag í 288 daga á
ári á kr. 8,00 nettó eintakið,
gera það kr. 115.200.000,00;
auglýsingatekjur fyrir 30 síður
á dag í 288 daga á kr. 12.000,00
nettó síðan. gefa kr. 102.680.-
000,00, og aðrar tekjur (sala
eldri árganga, styrkir einstak-
linga og fyrirtækja, tekjur fyrir
auðsýndan „skilning") Kr.
6.000,000,00, eða samtals Kr.
224.880.000,00.
Aðstöðugjaldsgjöf 1% sótt í
vasa almennings, .............
Kr. 2.248.800,00.
DÝRT HUNDALÍR
Eins og yfirlit þetta ber greini-
Iega með sér, þá er hér aðeins um
blygðunarlausustu hneykslisliðina
að ræða, að fjárlagamútunum þó
undanteknum. Allt eru þetta atriði,
sem flestir geta sannprófað með
lítilli fyrirhöfn, en upphæðir þær,
sem hér eru taldar (1—7) nema
samtals Kr. 21.999.430,00 á gömlu
(19 ára) samlagningarvélina mína.
Ótalin eru þó ýmis önnur hlunn-
indi, s.s. að dagblöðin fá dagskrár
útvarps og sjónvarps til birtingar
án þess að þurfa að geriða eyri
fyrir, þeim er dreift að kostnaðar-
Iausu í sjúkrahús og aðrar ríkis-
stofnanir í áróðursskyni, þau fá af-
slátt af farmiðum og flutningum
hjá flugfélögum, skipafélögum, o.
s. frv., o. s. frv.
„Við þekkjum dæmin hvern-
ig fer, ef þjóðin heimtar aðeins
leiki og brauð. Upp úr því
hefst ekkert nema hundalif,
fyrir nú utan hve þetta er á-
kaflega hvimleitt og leiði-
gjarnt. Og þegar svo verið er
að gefa þessum ósóma lýð-
skrumsheitin eins og „barátt-
an fyrir alþýðuna“. Hví ekki
kalla þetta sínum réttu nöfn-
um, eins og „lýðskrum" og
„við heimtum leiki og brauð“?.
Væri ekki möguleiki að loft-
tæma lestar fiskiskipa okkar
og ná þannig með hráefnið í
enn ferskara formi til lands.“
— „MORGUNBLAÐIГ, 30.
Desember 1969: í hér að fram-
an ívitnaðri hugvekju.
En hve sannleikurinn getur ver-
ið fagur og dýrðlegur og tilkomu-
mikill, þegar hann birtist í skrúð-
klæðum hasversku og lífsspeki,
framsettur af Iítillæti þess manns,
sem hefir fullt vald á tungunni,
skynjar áhrifamátt rökréttrar hugs-
unar, og er gæddur djúpstæðri
samúð með þeim samborgurum sín
um, er hafa fallið í þá freistni að
neyta léika og brauðs, en vita ekki,
að „upp úr því hefst ekkert nema
lu®ftdaf^í-30g það lán yfir verká-
Iýðshreyfingunni, að henni skuli
einmitt hafa auðnast þesi vísdómur
núna, rétt í þann mund, er hún býr
sig tindir að auka möguleika sína
til þess að geta greitt framfærslu-
kostnað upp á örfáa milljónatugi
til manna, sem ekki mega til þess
vita að verið sé „að gefa þessum
ósóma lýðskrumsheitin eins og
„baráttan fyrir alþýðuna"."
KIARABÆTUR
Eins og áður segir fannst Yfir-
mafíu íslendinga þörfustu þjónar
sínir hafa búið við of þröngan kost
að undanförnu, og ákvað því um
miðjan síðastliðinn mánuð að verð
launa þá fyrir alþekkta óbeit sína
á „betri lífskjörum og hóglegra
Iífi". Þetta var að vísu ekki há
upphæð á mælikvarða betlilýðveld-
is, aðéins sex milljóflir króna —
takk!
Tveimur dögum síðar var aðal-
flutningsmanni tillögunnar úthlut-
að húsnæði í Kaupmannahöfn.
„Lögbirtingablaðið" auglýsir
hinn 3. þ.m. nauðungaruppboð á
114 fasteignum mana, sem vænt-
anlega hefir skort skilning á laga-
skyldu sinni til þess að greiða árs-
laun 30 nýrra starfsmanna hjá
þeim, er telja sig eiga ríkissjóð.
Og 6. þ.m. skýrir Vinstri-Moggi
svo frá, að kvikmyndahús einstak-
Iinga í Reykjavík og víðar hafi þeg-
ar sagt upp öllu starfsfólki sínu
frá 1. Apríl og muni loka.
Væri ekki möguleiki að þurr-
tæma sjóði einstaklinga og fyrir-
tækja okkar og ná þannig með
fenginn í einu lagi til þeirra, sem
alltaf eru að spyrja:
„Hvað eigum við nú að gera við
peningana ykkar?"
/. Þ. Á.