Ísafold - 19.10.1895, Side 1

K&mnrOtýtaísteinusinni eða
tvisv.í vikn. Verð árg.(80arka
cimnsfc) 4 kr./irlendis 5 kr. eða
1 */» doll.; borgist fyrir miðjan
jiiii (erlendis fyrir fram).
ÍSAFOLD.
Uppsðgn(8krí„fleg) bundin við
áramót, ógild nemu kon>in sje
til útgefanda fyrir l.oktober.
Afgreiðslustofa blaðsins er í
Auxturstrœti 8.
XXii. árg
Reykjavik, laugardaginn 19. október 1805.
84. blað.
LJtlendar frjettir.
Kh&fn 26. septbr. 1895
Yeðrátta. Óstöðug jafnast fram yfír
miöjan mánuðinn, en seinustu vikuna með
þurviðri og stillingu.
Jarðskjálfti og eldgos. Mikið af hvor-
tveggja sagt frá Hondúras í Mið-Ameríku
8.—10. þ. m,,þar sem bæriun Tetapan, auk
fieiri þorpa í grendinni, hrundi niður og
eyddist að mestu. Sagt að þar hafi líítjón
hlotið S00 manna.
Kólera. Þess skyldi hafa verið í fyrri
frjettum getið, að hún hefir geysað í suð-
urfylkjmn Rússiands siðan um miðsumar
en er nú í rjenun. í Yolhyníu dóu af
henni til dæmis að taka 2124 manna frá
18. til 31. júlí; en sýkzt höfðu hátt á 5. þús-
tmd. í Asiu sagt mest af mannskaða
hennar á Formósu og þá ekki minnst í
landshreinsunarher Japansmanna.
Danmörk. Á þing skal gengið 7. okt.
Hreifirg komin á í liði hægri manna, og
að svo stöddu horfir svo, sem það skiljist
að minnsta kosti nm tíma í tvær deildir.
Nýi flokkurinR hefir kosið sjer nafnið
»Unge Ilejre«. Hann beitir að taka rögg
& sig, beitast fyrir framförum í löggjöf, snúa
bökum saman móii fjendum konungsvalds-
ins, en hirða ekki meir en góðu gegnir
um fylgi »ruglinganna« úr liði vinstrimanna.
Á fundi í Hróarskeldu fyrir fám dögum
var skorað á Jakob Scavenius, fyrrum
ráðh. kennslu- og kirkjumála, til forustu.
Vinslrimönnum verður siður en svo bilt
við þenna vængjaþyt, en þeir segja, sem
fyr, að brýnasta verkefni danskra þing-
manna og þjóðvina sje að koma þingstjórn-
inni í rjettar steilingar, eða viðreisn grund-
vallariaganna.
Meðal gesta konuugs vors er nú tengda-
son hans prinzinn af Wales.
Svíar og Norðmenn. Hjá hvorumtveggja
nú herleikar haldnir, og við þá Oscar
konungur sem nserri má geta. Þegar hann
kvaddi Norðmenn að skilnaði, fór hann
loflega orðum um framgönguna, ogkvaðst
treysta því, aö svo mundi þeir og reyn-
ast, er til vopna skyldi tekið móti fjendum
ríkjanna.
Frá Sviaríki þá harmafrjett að segja, er
látinn er Victor Ifydberg, skáldið fræga
og rithöfundur Svía hinn ágætasti. Rtt
hans um norræna goðafræði og frumgildi
hennar, og um fornsagnir Germana, munu
lengi gnæfa drjúgum hærra en það sem
aðrir hafa ritað um þau efni. Hann and-
aðist 21. þ. m.; f. 18. des. 1828.
Frá öðrum Evrópulöndum. Frá Englandi
frjettalaust að kalla, og svo virðist helzt,
sem Englendingar ætlinúað biðloka gagnvart
Tyrkjum í Armeníu-málinu, en soldán hefir
heitið fleiru en fyr um landstjórnarbætur og
hagsbætur kristna fóiksins. Þó erfitt veiti
nú að reka rjettar á Sínlandi, þar sem flest
viil víða af göflum ganga, hefir Englend-
ingum tekizt með harðri eptirgöngu, að
fá sinu framgengt til bóta og hegninga
fyrir morðin í Kútsjeng. En þeim mun
enn þykja mikils á vant, því nýlega hjelt
flotadeild þeirra npp eptir Jangstsekjang-
fióa, og varð Sjanghaibúum hverft við
því þeim þótti sem hjer væri atfaraleið
haidin. Svo kann og að rætast fyr en
nokkurn varir, sem nú fara sögur af þar
eystra, af morðum, ofsóknum og uppreisn-
um.—Þýzkaland. Flestir ætla, að keisar-
inn sje nú horfinn frá nýmælafjötrum á
sósíalista, og að hann hafi þar farið að ráði
Hohenlohes kanzlara. í liði hægrimanna
og apturhaldsmanna hefir flestum brugðið
iiia við ljóta sögu. Höfuðblað eða mál-
gagn þeirra er »Kreuzzeitung«, en ritstjóri
þess hefir lengi verið Hammerstein friherra,
einn af þingskörungum á Prússaþingi og
alrikisþinginu. Helzta blað sósíalista, er
»Vorwftrts« heitir, hefir komizt yfir og
hirt brjef til hans frá Stöcker hirðpresti
(frá 1888), en þar sjest, að báðir hafa
staðið að vjelasmíðum gegn Bismar«k og
brnggað ráð til að komast á milli hans
keisarans. Síðan uppgötvaðist annað verra,
og það eru fjárprettir af hálfu fríherrans,
er varða 200 þús. marka, sem hann á að
hafa fengið hjá pappírssala blaðsins gegn
í'ölskum víxlbrjefum. Nú erhannstrokinnfrá
Berlín, en hvert, veit enginn að svo stöddu.
Frá Frökkum fagnaðartíðindi ein að bera
og þeir eru nú himnum uppi af sambandinu
við Rússa. Herleikar nýiega um garð
gengnir í austurfyikjunum og yfir þeim
sem bezt látið, og því ekki minnst, að við
var þar staddur rússneskur hershöfðingi
Dragómíroff að nafni. Seinast kom þar
eða til Mirecourt Lóbanoff fursti, ráðherra
utanríkismðlanna bjá Rússakeisara. Þar var
þá og rikisforsetinn og með honum utan-
rikismála- og hermála-ráðherrarnir. Blöð-
in flýttu sjer að segja það af erindi furst-
ans, að hann hefði i nafni keisarans boðið
Faure forseta til krýningarinnar í IMoskófu
(að sumri?). Hann ætti að búa þar í höf-
uðhöll keisarans, og hann skyldi halda
með gilda flotafylgd til Krónstadt, en ekki
um Keisaraskurðinn (hjá Kíl), og svo frv.
A Madagaskar skilar nú fljótar fram en
fyr, sigur unninn þann 15. þ. m. á 6000
manna af þarlandsher, og ráð gert fyrir,
að fremstu hersveitir Frakka verði komn-
ar til höi'uðborgarinnar eptir 20 daga.
— ítalia. í Rómaborg var afarmikið um
hátiðardýrð í minningu þess, að borgin
komst á vald ftaliukonungs þann 20. sept.
fyrir 25 árum. Þau hátíðarhöld stóðu í
marga daga, og höfuðdaginn var minnis-
varði Garibaldis afhjúpaður. Þá fiutti
Crispí fagurt erindi og sagði meðal annars,
páfinn sjálfur hefði einmitt hlotið upphefð
þann dag. Aður hefði hann verið svo
mörgum höfðingjum háður, sem aliir vissu,
en nú var hann öllum höfðingjum æðri,
og ætti að eins yíir sjer drottinn himnanna.
— Holland. Skólalögin hefir konur.gur
staðfest, en fæstir spá þeirn langan aldur.
Frá Congó koma ýmsar frjettir, sem bíða
verður betri greina fyrir, t. d. af uppreian
í einu landshoruinu, en sem sýnir, að
landið er að verða Hollendingum og kon-
ungi þeirra mesti vandræðagripur.
Frá Japan. Sannfrjett er, að þing Jap-
ansmanna hefir veitt 400 miljónir króna
ti' að auka flotann. Af skipunum nýju
verða bryndrekarnir 14 að tölu, minni skipin
80, en af þeim verða 50 sprengibátar; hin
stærri eru Hka með tundurvjelum. Mikið
þegar að skipagerðinni unnið bæði á Eng-
landi og í Ameríku.
Ýmislegt ad austars.
Eptir Sœm. Eyjólfsson.
IV.
(Niðurlag).
Viða var mjög skógi vaxið undir Fjöll-
unum í fyrri daga.og hefirþaðeigi iítið aukið
fegurð sveitarinnar; en nú er það skraut
alt horfið og giataO. Víða má sjá minjar
fornra skóga, einkum fyrir innan Selja-
landsmúla, upp með Markarfljóti, og svo
undir Austur Fjöilunum. Nafnið »Skógar«
og »Mörk« sýnir að á þessum stöðum hefir
verið skógi vaxið í fornöld. Það er eigi
mjög langt siðan að nokkur skógur var á
Merkurbæjunum. Um síðustu aldamót var
þar enn allstórvaxinn skógur. Um þær
mundir var skógurinn höggvinn hlifðar-
laust, því að menn söttu þangað úr öll-
um áttum. Stundum hafði það komið fyr-
ir, að »náunginn« brá sjer þangað í »bessa-
leyfi* á næturþeli. og hafði þaðan slíkt er
hann vildi. Þetta sagði mjer Einar bóndi
í Stóru-Mörk, greindur maður og skilrikur,
en hann hafði það eptir gamalli konu, er
átti heima í Stóru-Mörk um þessar mundir.
Nú eru engir skógar framar undir Eyja-
fjöllum. Eyfellingum hefir farið líkt og
öðrum landsmönnum. Þeir hafa eigi kunnað
að meta nytsemi skóganna,og eigi haft næma
tilfinning fyrir fegurð þeirra. Skógarnir
geta lifað án þess að hafa góðan jarðveg
og mikinn hita, en þeir geta eigi lifað með
þeim mönnum, er skortir ræktarsemi og
fegurðartilfinning. Þeir hverfa þá sem
góðir andar úr guðshúsi, sem gert er að
ræningjabæli. Þess vegna eru flestir skógar
horfnir hjer á landi, — landinu, sem einu-
sinni var »skógi vaxið milli fjalls og (jöru«.