Ísafold - 12.09.1906, Blaðsíða 2

Ísafold - 12.09.1906, Blaðsíða 2
Hann lézt 26. f. mán., hálfáttræður að aldri, f. 1. nóv. 1831. Hann hafði látið gera á sér holdskurð fám dögum áður, fyrir meini í þörmunum, og hepn- aðist vel, en stóðst ekki eftirköstin. Hann var íslandsráðgjafi eða ís- lands-ráðgjafabrot 21 ár samfleytt, frá 1875—1896. Hafði sem aðrir danskir ráðgjafar stjórn Islands í hjáverkum. Aðalembaettið var dómsmálastjórnin danska, auk þess sem hann var Mímis- höfuðið, erEstrup, forsætisráðgjafinn þá tíð meatalla, hafði sitt vit úr aðallega; ráðin voru þangað 3Ótt, og hann var sá 8em þau varði mest og bezt, er að þeim var fundið. f>ví maðurinn var óvenjuskarpur, og lærdómsmaður hinn mesti. Hans stefnuskrá og þeirra fé- laga var að verjast því sem þeir köll- uðu yfirgang fólksþingsins, neðri deildar ríkiaþingsins danaka, eða að balda uppi lögmæltu jafnrétti þingdeildanna. Kn úr því þótti dönskum þjóðræðismönn- um verða yfirgangur hinnar deildar- innar, landsþingsins, eða fullkomið og ólögmætt misrétti meðal deildanna, og landsþingið þá reynast ærið aftur- haldssamt. TJm stjórn þessa lands, íslands, lét hann fremur lítið til sín taka. Sa þar, eem aðrir í hanB stöðu, flest með ann- arra augum, ýmist landshöfðingja eða stjórnardeildarstjórans í íslenzkum mál- um í Khöfn, sem var alla hans tíð danskur maður, lengst A. Dybdal. f>ví olli vitanlega það tvent: ókunnugleiki hans, og annríki í aðalembættinu al- danska. Skriffinskuleiðin var eina leiðin milli hans og þessarar þjóðar, þar til allrasíðuatu missirin, sem hann var við völd. f>á sinti hann málaleitun úr annari átt, frá fslenzkum þingmanni þjóðkjörnum(dr.V.G.), miklu liðlegarog frjálslyndislegar en líkur þóttu til eftir framkomu hans í dönskum málum og stjórnbótarmálinu íslenzka alt þangað til. Og það gerði hann þvert ofan í tillögur stjórnardeildarforstjóra sins og að landshöfðingja fornspurðum. Vér hefðum að öllum líkindum fengið fram þá allgóða stjórnarbót, ef hans hefði notið lengur við völd og vér kunnað með að fara. pví maðurinn var undir niðri miklu fremur frjálslyndur en hitt. J>að 8ýndi hann þrásinnis í öðrum málum en þingvaldastælunni. Vér feng- um og staðfest í hans tíð ýms nýmæli, sem fóru roiklu lengra en þektiat í Danmörku í þá cíð eða þar þótti tak- andi í mál. Má þar til nefna til dæmis lögin um kosningarrétt kvenna og prestskosningalögin. Frjálslyndi hans lýati sér ekki sízt í mjög þrautseigri baráttu fyrir kvið- dómum, samkvæmt fyrirheiti í stjórn arskrá Dana, en aætt hefir mótspyrnu af þings og þjóðar hálfu alt til þessa, þótt í lögum sé í flestum stjórnfrjáls- um löndum. Kviðdómarnir eru einn þáttur í dómgæzlu-nýmæli því, er ver- ið hefir á dagskrá þar í Danmörku svo tugum ára skiftir og N. vann að manna mest, með frábærri elju og Btarfsþoli; því maðurinn var hinn mesti afkastamaður og eljan eftir því. Hann var háskólakennari í lögum áður en hann varð ráðgjafi, árin 1858 —1875, við mikinn orðstír fyrir frá- bæran skarpleik og skýrleik í hngsun- um og orðfæri; og eru efcir hann ágæt- ar baskólakenslubækur frá þeim tím- um, aðallega um dómsköp og ýmis- legt, or þar að lýtur. Hann var og Garðprófastur nokkur ár. N. var "hið mesta ljúfmenni í allri nmgengni og viðmóti. Við það könn- uðn • ;órnmála-andetæð- . imenn. Haui< J. Nelleniann f. íslandsráðgjafí. þingmaður nær 30 ár, og alla tíð mjög mikils metinn og vel þokkaður, þótt oft slægi í allharðar brýnur með hon- um og andstæðingum hans þar. Hann var, frá því er hann hætti að vera ráðgjafi (1896), konungkjörinn bankastjóri við |>jóðbankann í Khöfn og sömuleiðis aðalmaður í stjórn gjafa- sjóðs þess hins mikla, er kendur er við Classen nokkurn. f>að var til þess tekið, hve ljúfur hann var og góðviljaður íslendingum, er styrka báðust úr þeim sjóði, konum og körl- um, en þeir munu haía verið býsna margir, líklegast beldur fleiri en sjálf- stæðJBsæmd þjóðar vorrar væri vel samboðið, og mun meðstjórnendum hans hafa þótt hann draga þar full- óhlífið taum íslenzkra umsækjenda. Mælt er, að Kristján konungur ní undi hafi á engum sinna mörgu ráð- gjafa haft meiri mætur en N. heitn- um. Nýfundinn hellir. Fáeinir angir menn hér í bæ, er það hafa gert að ráði ungmennavinarins Friðriks spítalaprests Friðriksaonar, að temja sér skemtiferðalög á fæti í tóm- stunduc; sínum, heldur en a hestbaki eða á hjólum, hafa fundið nýlega mikinn og merkilegan helli hér skamt frá höfuðstaðnum, sunnan við Setbergs- hlíð svo nefnda, nærri rétt hjá vegin- um úr Hafnarfirði austur i Selvog. |>að mun vera einn með merkilegustu og fegurstu hellum hér á landi. Áðalhellirinn, þegar inn er gengið, er rúmlega 30 faðmar á lengd og nær 7 á breidd og meira en 2 mannhæðir, þar sem hann er hæstur, en alstaðar vel manngengur. Afhelli fundu þeir félagar lítinn nærri munna aðalhellisins, vel mann- hæðar háan; inn í hann var lítil smuga, er þeir urðu að skríða um inn. En inn úr afhelli þeim lá önnur smuga, er þeir urðu að skríða um á fjórum fótum. f>ar varð fyrir annar hellir, nær 2 mannhæðir mest og frek- lega 3 faðma breiður, en lengdin nokk- uru meiri. |>ar varð enn fyrir þeim lítil glufa niður við gólf hægra megin. jþeir skriðu 2 inn um hana, og fundu, að þeir voru komnir í stóran helli, en gátu ekki kannað hann þá, með því að ljósfæri þraut fyrir þeim. jpetta var 2. þ. m. Daginn eftir fór með þeim leiðtogi þeirra, síra Friðrik, með ljóa og mælivað. Honum reyndist sá hellir vera rúmir 10 faðmar á lengd, nokkuð jafnbreiður allur, 4—5 álnir, og hæðin 2 - 2J/2 alin. »Inst inni er hann íhvolfur og hvelfing yfir honum öllum, skreitt smágerðu dropasteins- útflúri. Hellirinn er ekki ósvipaður hvelfdum gangi í kjallarakirkju; gólfið er slétt og fast, og lítið sem ekkert er þar lausagrjót inni«. Síra Fr. þótti hann vera mjög fallegur og þeim félögum. — Svona segir hann frá í Fjallk. 7. þ. m., og greinilegar þó. Komið hafa þó menn áður í aðal- hellinn að minsta kosti, því grjót- garður er þar hlaðinn um þveran hell- inn nær 10 faðma inn frá munnanum, 10 álna langur og P/2 al. hæð mest; þar er og enn dálítill afhellir á vinstri hönd, 4—5 faðma langur, líkastur bas, er högginn væri í bergið, og ligg- ur nokkuð af garðinum í boga fyrir hann. Ekki vottaði fyrir, að fé hefði verið geymt þar inni. f>eir hinir ungu menn, 9r hellinn fundu nú, heita Helgi Jónasson, Matt- hías porsteinsson, Sigurbjörn f>orkels- son og Skafti Davíðsson; hann er tréamiöur, en hinir búðarmenn. Göngu- félag flitt nefna þeir Hvat, og eftir því heíi «ixa> Friðrijt skírt hellinn Hvata- h e 1J i Loftskeytatréttir. f>etta eru hin helztu Marconiskeyta- tíðindi frá f gær. Fra Eússlandi. Stjórnin rúsa- neska hefir birt frá sér Iangt skjal, er hefir að geyma stjórnarstefnuskrá henn- ar og lýsir yfir því einbeitta áformi, að koma á aftur friði og reglu í landinu og láta byltingarmenn kenna á hörðu. Hún heitir einnig að létta af Gyðing- um öllum þarflausum hömlum. Y m s t í ð i n d i. Frá Havana er símritað, að Palma foraeti hafi sent tvo erindreka til að semja um frið við uppreistarhöfðingjana. Taft, hermálaráðgjafi í "Washington, er sagður líklegur til að verða eftir- maður Eoosevelts forseta. Landmælingamenn Canadastjórnar segjaRt hafa fundið mikilsverða gull- ýrða kletta þar sem heitir Peacerinen. Fólk er tekið til að þjóta þangað. Tveir harðir landskjálftakippir fund- ust í dag í Valparaiso. f>ar rýkur enn úr rúatuuum eftir fyrstu landskjálfta- kippina. Margar misfellur hafa komist upp um þá, sem hafa á hendi stjórn og umsjón yfir Panamaskurðargreftinnm. Eoosevelt forseti er einráðinn að láta hegna harðlega hirðulausum umsjónar- mönnum við það starf. Kitsíminn. Fimtudag 23. f. mán. var lokið sæ símalagningunni milli Seyðisfjarðar og Færeyja. Hann var lagðurfyrst 12y2 viku sjávar norður þaðan, frá |>órs- höfn, og endinn skilinn þar eftir, fest- ur við dufl. f>á hélt sæsímaskipið til Seyðisfjarðar. f>að heitir C a m b r i a, enskt, og verkatnenn á því enskir. f>aðan var síminn því næst lagður suður í haf, 79 vikur ajávar. f>á var komið að Færeyjastúfnum, Kveldið áður en saman næði gerði svo mikinn Btorm og Ó8jó, að C a m b r i a varð að hætta og skera frá sér símann, — lagði endann við dufl. En morguninn eftir var veðrinu slotað, og var sam- tenging símastúfanna lokið þá fyrir kveldið, sem fyr segir. f>að sama kveld, 23. ágúat, kom hið fyrsta símskeyti til Seyðisfjarðar frá Færeyjum, með þá frétt, að b/b M j ö I n i r, Thorefélagsskipið, væri lagt á stað þaðan áleiðis til Austfjarða, en s/s P r o s p e r o, milliferðaskip Wat- neserfingja, ókomið cil eyjanna hingað í leið. Laugardag 25. ágúst var fyrirhug- aður vígBludagur eæBÍmans á Seyðis- firði. f>á var ráðgjafans þangað von. En F á 1 k a n u m, sem hann flutti austur í þeim erindum og frú hans með, legaðÍBt vegna stórviðris. . f>á tók Jóh. JóhannesBon sýslumaður það ráð, að áliðnum degi, að senda kon- ungi símskeyti fyrir hans hönd, um að síminn væri lagður alla leið, og fekk Bvar daginn eftir. En Seyðfirðingar héldu dýrlega veizlu ura kveldið flaug- ard.). E s k i f j a r ð a r-talaíminn var langt kominn í mánaðamótin síðustu, þeesi sem f>órarinn Tuliniua stórkaupmaður leggur á sinn koatnað að meatu leyti. Hann var full-lagður spottann milli Eskifjarðar og Búðareyrar við Eeyðar- fjarðarbotn í öndverðum f. mán. og langt upp eftir Fagradal seint í mán- uðinum; eftir þá að eins kaflinn pað> an að Egilsstöðum, en þangað var landsíminn kominn þá frá Seyðisfirði. Farið var að nota hann til fréttaskeyta milli Seyðisfjarðar og F.skifjarðar þann veg, að sent var með skeytin milii efra hluta Fftgradals og Egilsstaða. Af Iagning landsímans héðan ár Rvík norður um land er það að segja, að nú má símtala héðan beint norð- ur á Sauðárkrók. Eáðgjafinn gerði' það fimtudaginn var, 6. þ. m. Nú í dag kemst s/miun frá Akur- eyri vestur í Hegranea, var símtalað við ritstj. isafoldar á hádegi í dag;. og kemst síminn alla leið þangað næstu daga. P o 1 i t i k e n getur þess 27. f. mán,, út af sæsímalagningunni hingað, að nú sé sæsímar Eitsímafólagsius nor- ræna orðnir 7700 mílufjórðungar á lengd, þar af 3600 í Asíu austan. verðri og 4100 í Norðurálfu. Nú geti kaupmaður í Nagasaki i Japan samið við fi8kisala á Seyðisfirði á fáeinum. kl.stundum. Reykjavikur-annáll. Dánir. Guðmundur Þorsteinsson, af Skipa- skaga, kaupamaður á Elliðavatni, varð bráð- kvaddur á heimleið þangað úr Rvik að- faranótt 1. þ. m. Grímur Magnússon, þbm. á Grundarstíg, bjó Aður á Gljúfurholti i Ölfusi, nál. 70' ára, dó 9. þ. m. Fasteignasala. Þessar eru nokkiar meiri háttar hÚBeignir m. fl. hér i bæ, er gengið- hafa kaupum og sölum á þessu ári: Anna Breiðfjörð selur M. Th. Jenseir Sandvíkureignina, að undanskildu ibúðar- húsinu, fyrir 12,000 kr. Benedikt Stefánsson kaupm. selur Áraai Bjarnasyni skósm. nr. 12 á Laugavegi og: nr. 1 I Bergstaðastræti f. 25,000 kr. Bogi Þórðarson kaupm. selur Sturlu Jóns- syni kaupm. og GislaÞorbjarnarsyni nr. 23 á Laugavegi og nr. 2 á Klapparstíg f. 16,000 kr. Benedikt Sveinsson ritstj. selur Jens B. Waage o. fl. erfðafestu). Litlaholtsblett við Skólavörðustíg (um 1100 Q faðma) á- 10.000 kr. Erlendur Erlendsson kaupm. selur Eeinh.. Andersson klæðskera l/a húsið nr. 9 við Aðalstræti á kr. 17,415.96. Hlutafél. Félagsbakarlið I Beykjavik sel- ur Carl Frederiksen bakarameistara nr. 14 i Vesturgötu f. 9,000 kr. Gunuar Bjbmsson skósm. selur Ólafi' Stefánssyni nr. 45 á Skólav.stig f. 12000 kr,- Gisli Jóhannesson selur Sigurði Asbiörns- syni trésm. l/s húsið nr. 6 við Miðstræti á- 12,000 kr. Helgi Björnsson skipstjóri og Jón Jóns- son selja Benedikt Stefánssyni kaupm. og- Jóni BjarnaByni skipstjóra nr. 56 á Lauga- vegi f. 9,500 kr. Haraldur Sigurðsson kaupm. selur Bene- dikt Stefáns8yni kaupm. og Þorsteini Gunn- arssyni, f. lögregluþj., nr. 44 við Lauga- veg f. 10,000 kr. Magnús Blöndabl húsasmiður selnr Chr.. Nielsen verzlunarerindreka nýsmiðað hús nr. 8B i Kirkjustræti f. ijl,000 kr. Pétur Jónsson blikksmiður selur Haraldr Sigurðssyni kaupmanni nr. 22 í Vesturgötu f. 23,000 kr. Kaupskipafregn. Hér kom 4. þ. m. segl- skip Evelyn (79, Sv. Thorkildsen) frá Man- dal með viðarfarm til Bj. Gnðmundssonar, S. d. seglskip Progress (135, Iversen) frá Dysart með kolafarm til sama. Þvi næst 9. þ. m. s/s Inga (200, J. Börre- sen) frá Erederiksstad með viðarfarm ti) Völundarfélags. S. d. s/s Capri (343, H. H. Haldorgen)^ Thorefélagsskip, kom frá Khöfn og Aust- fjörðum með steínoliufarm til Sveins kaupm.. Sigfússonar. Loks 11. þ. m. seglskip Burns (293, O. Stokkeland) frá Methel á Skotl. með kola- farm til Bj. Guðmundssonar. Lækning. Björn Bjarnarson Dalasýslu- maður liggur hér í Landakotsspítala. Var gerður á honum holdskurður á laugardag- inn til þess að ná sulli úr lifrinni. Það tókst vel, og heilsast honum eftir hætti. Ritsítnastöðina hér i bænum er nú verið að undirbúa i híbýlum póstmeistarans, er verið hafa, í norðurenda á pósthúsinu uppi; hann hefir flutt sig rneð sitt fólk i hið- nýja hús sitt i Tjarnarbrekku fyrir hálfum mánuði. Ritsímínn fær 5 herbergi til af- ' nota, og muu það vera vel ríflegt, á ;.ejn gerist asna Suntt er nú verið að

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.