Ísafold - 07.08.1909, Blaðsíða 3

ISAFOLD
203
msm
mm
II
Éf
1
i
É
*o
H
f Sápuhúsið, Austurstr. 6
C/5
ál
B
i
i
wmzyíA
mm
^uuiwiimnunniitpuiiiiiiMiiinuinuiiuiiimmumiiiiiMtftiiimiiummminiuiiwmiiuuittiBnBunuHmimimntoiminmiiumminniuimimtHiuiuiimnnHniiinnmtiuumiimuumniiWHWWCTioww
I
=
Hárvolki
í álnum á 96 aura fr. alin.
Störir svampar
=
fyrir lítið verð.
Finar vanilinstengur
í glösum á 35 aura.
Vatnsslöngur
til að festa á vatnshana, mátaðar
lengdir á 15 og 25 aura.
Burstavörur
i
alls konar, mikið úrval, lágt verð.
|
^iiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiimHiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitimiiiiuiiiiRiiiiiiiiiiiiiiiiiniiimiinimiiiiiiHiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiriiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiuuiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiimiiiimiiiiiiiHiiiniiiiiiiiinr
HI
F Sápuhúsið, talsími 155
Nýtt liðsbönarkvak.
A refllstigum.
Fremur virðist mega ætla að fátt
sé um föng hjá »Bakkusarfélaginu«,
er það reynir að hagnýta sér til inn-
tekta ummæli síra Friðriks J. Berg-
manns í grein hans um áfengisbann-
ið, er prentuð var í ísafold 14. f. m.
Hann (F. f. B.) álítur sem sé að
erfitt muni verða að sjá um, að bann-
ið verði ekki brotið og lögin virt að
vettugi. Það sé eitt hið versta böl,
að hafa lög sem ekki sé lifað eftir,
og það hafí hvarvetna reynst þyngsta
þrautin, að fá slíku banni framfylgt.
En hvers vegna?
Vegna pess, að »maðurinn er slægt
dýr, og þegar hann setur sér fyrir
að brjóta, ratar hann marga refilstigu«
segir síra Friðrik.
Vér göngum að því visu, að ein-
hverir erfiðleikar muni á því verða
að framfylgja bannlögunum. Og það
því fremur, sem vér höfum þegar þá
menn meðal vor, er espa þjóðina til
mótþróa gegn þeim, hvetja hana til
að virða þau að vettugi og telja það
vanvirðulaust, að fara refilstigu kring-
um þau.
Meinsmenn laganna lýstu því yfir
hátíðlega á löggjafarþingi þjóðarinnar
í vetur, að brot á bannlögunum gæti
ekki talist nein ósæmileg athöfn, —
réttarmeðvitundin fyrirdæmdi ekki yfir-
tioðslur slíkra laga.
Og »Bakkusarfélagið« lét þann boð-
skap út ganga um það leyti er lögin
voru samþykt, að þau væru til háð-
ungar og hnekkis fyrir landið, og
skoraði á þjóðina að ganga í allsher-
jar-samband gegn þeim. — Síðan
hefir það og hvað eftir annað reynt
að telja þjóðinni trú um, að það væri
vansæmdarlaust að brjóta þau, —
þeim yrði ekki sýnd sama hlýðni og
undirgefni sem öðrum lögum; — að
brjóta þau eða fara í kring um þau
mundi ekki verða álitið neitt siðgæð-
isbrot! o. s. frv.
Svðrtu lagdarnir.
En nokkurs ætti að vera um það
vert, að vita það fyrir fram, hverir
þeir menn eru, sem eiga frumkvæðið
að laga-yfirtroðslunum : — hverir hafa
leitast við að sljófga löghlýðni og
ábyrgðartilfinning þjóðarinnar í þessu
efni og þar með æst hana til lög-
brotanna.
Og vér fáum ekki betur séð, en
að þeir menn séu auðþektir.
Þeir eru lagðaðir.
Og lagðana settu þeir á sig sjálfir,
er þeir skráðu sig í Bakkusarfélagið
— og birtu nöfn sín undir stefnu-
skrá þess.
Oss skilst að þeir hljóti að minsta
kosti að eiga drjúgan siðferðislegan
þátt í þeirri lögbrota-óöld, sem þeir
spá að hér hljóti að verða út af áfeng-
isbanninu.
»Spánný tilraun«.
Einn mikilsvirtur andmælandi bann-
laganna otaði því fast fram á þinginu
í vetur (27. febr.):
að hér væri verið að brjóta upp
d spánnýrri tilraun, sem ekki
ælti sinn lika nokkurstaðar í heim-
inum; það mundi ekki vera holt
voru fámenna þjóðfélagi, að vera
að láta hafa sig fyrir nokkurs
konar tilraunadýr. Þetta væri
ojstcekis- og öjgahreyjing — sótt-
ncemur sjúkdómur og Jaraldsmál,
líkt og galdrabrennuhreyfingin forð-
um!
Þetta eru að vorri hyggju stærstu
orðin og langmestu öfgarnar, sem
fram hafa komið til þessa dags í
ræðu eða riti um bindindis- og bann-
lagamálið — með eða móti.
Þungur áfellisdómur ef réttur væri.
Og það virðist ekki vera óþarft að
ítreka hér önnur ummæli sira Fr. J.
Bergmanns í áður nefndri grein, sem
lýsa áliti hans á því, hvort hér sé
um óþekta og »spánnýja tilraun« að
tefla, og í annan stað hvert vér stefn-
um með bannlögunum, — hvort
heldur það er aftur á bak til skræl-
ingja, eða fram á veg til meiri sið-
menningar og farsældar.
Síra Friðrik segir um áfengisbannið :
að það sé stórmál, sem allar
siðaðar pjóðir séu að berjast
Jyrir, þó misjafnlega langt sé
komnar. Alt beri að sama brunni
um endalok. Það komi þar með
öllum þjóðum, að siðmenningin
jcegi pann Jiekk aj sér.
Olíkir dómar tveggja mætra manna!
Báðir eru skýrir.
En öðrum hvorum skýzt.
Lesendurnir greini sjálfir í milli.
En lítt hyggjum vér það muni
duga »Bakkusarfélaginu«, að kvaka til
síra Fr. J. Bergmanns um liðveizlu.
iA. Jóhannsson.
Þjóðhátíðarljóð.
1.
Sungið við vigslu sundskálans
1. ág. 1909.
Nú er hæli vort bygt, nú er hreystinni trygt
yfir höfuð sér þak gegnum æskunnar stríð.
Það ber gullaldarbrag sem vér gerum i dag,
og vér gefum þér ávöxtinn, komandi tlð.
Það bar feðranna orð yfir stórhöf og storð,
hversu stranminn þeir léku og brimfallsins rót.
Sérhver konungleg þraut lagði blóm þeim
á braut,
jafnvel björnum á sundi þeir lögðust í mót.
Nú skal frægðaröld ný renna skini um ský,
nú skal skuggunum hnekt voru dáðleysi frá.
Hér skal djarflega teflt,hér skal atgervið eflt,
hér skal ættlera-svipurinn skolast af brá.
Sjá, hér býður hann hönd, leggur band inn
í strönd,
þe8si blikandi leikvöllui, kvikandi tær.
Dröfn, þitt vinfengi’ er valt, fang þitt karl-
mensku-kalt,
en þin kesknis-bros laða svo eggjandi skær.
Þar sem fólkið er hraust, er það hugarvíls-
laust,
þar á heimurinn gnægð, þar er hvarvetna byr.
Því er búð þessi reist, þetta handalag treyst,
að sú blessunaröld megi koma því fyr.
Heill þér, framgjarna sveit! Krýni frægð
þennan reit,
þar sem frumherja-vígið þú reisii á strönd.
Marga hamingjuspá er i hylling að sjá,
eins og heiðbjartan jökul við seedjúpsins rönd.
G. M.
II.
Sungið við ininni íslands
2. ág. 1909.
Þú móðir kær, i minnisbókum þinum
svo mörg og itur ljóma frægðar nöfn,
að stærri þjóðir ei i sögum sÍDum
þau sýna mega fleiri, né þeim jöfn.
Þvi enn þá heldur œgishjálmi Snorri,
og enginn betur Lilju-skáldi kvað;
hið skæra ljós frá söng og sagnlist vorri
nein singjörn hönd ei getur slokkið það.
Enn er þin sama bjarta, heiða bráin,
sem bláu lyftast himinskauti mót.
Enn er hin sama sona þinna þráin
æ þig að hefja, mæra jökulsnót.
Enn áttu, móðir, fræga’ og frjálsa niðja,
sem frama stærstan jafnan telja það
til nýrra heilla’ og hags þér brautir ryðja
en hopa ei, né bið&’ i sama stað.
Hún móðir vor þarf margt að láta vinna,
við margan óvin heyja þarf hún strið.
Með hrygð hún litur sundrung niðja sinna,
— hið sama böl, er spilti fyrri tið. —
Hver þjóð er sjúk, sem skortir andans eining,
hið hmra strlð er hennar refsi hris.
Nær spillir öllum sáttum sundurgreining
um sérhvert mál, — já, þá er glötun vis.
Ei fyr en sáttir saman getum barist
vér Snælands-niðjar, miða fer úr stað.
Þá fyrst er nm það von að geta varist
gegn voða hverjum, sem ber höndum að.
Því strengjum heit á móður minnis-degi
þann metnað sýna’ að standa hlið við hlið
og þoka hverjum vanda’ úr hennar vegi,
og veita’ ei hverir öðrum sár, — en lið.
II. S. Bl.
III.
Sungið viö minni ísi. erlendis
2. ág. 1909.
Nú liður yfir lönd og haf
vort ljóð um heimsins bungu alla,
og leitar handan hafs og fjalla
að bræðrum þeim, sem guð oss gaf.
Vér þekkjum augun, ef vér sjáum
þar endurskin af fjöllum blánm
með fossa glit og fanna ijóm.
Það hlustar sérhvert hjarta við. —
Því hvaða mál, sem tungan reynir,
sér íslenzk hugsun undir leynir
og heldur insta eldi við.
Þar felast vorar frægu sögur,
þar finnast vorar léttu bögur,
þar ómar gígjan: »Guð vors laDds«.
Þið gestir út um allan heim,
við ykkar nálægð jafnan finnum,
og yfir vorum mætu minnum
þið eruð með — þið unnið þeim.
Og þegar ísland yfir höfin
við eiding lætur skína tröfin,
þá svipast geislinn ykkur að.
Guð fylgi ykkur strönd af strönd.
Vér stráum kveðjnm yfir sæinn
og leggjum islenzk ljóð i biæinn
sem her þau yfir ykkar lönd.
Og íslands heill og íslands gengi
sé ykkar fylgja vel og lengi,
og visi ykkur veginn heim.
G. M.
IV.
Sungið við rainni Reykjavíkur
2. ág. 1909.
IIér stóð upphaf okkar sögu,
lngólfs höfuðból;
fáar hendur fyrst hér reistu
frónskan veldisstól.
Einn hann tók, við engan deildi,
alt var landið haDS.
Gjöful hönd með gestum skifti
gæðum þessa lands.
Alt það hvarf — og ei skal rekja
alda myrkra spor.
Þá er oft sem ætti að gleymast
æðsta minning vor.
Loks var eins og einhver vera,
ókend, vizkurik,
benti vorum blindu völdum
beint á Reykjavík.
Vöxtur hennar, heill og gengi,
hefir morgun-brag.
Þá var eins og ísland búist
undir hetri dag.
Hér slær aftur hjarta landsins,
hér er lagt þess ráð;
helgi forna höfuðbólsins
heimtar nýja dáð.
Drotna skal hún -- fjöllum föðmuð,
fögrum eyjum girt.,
standa vörðinn, sterk og ítur,
stór og mikilsvirt,
vera landsins háreist höfuð,
hreinlynd, rausnarfull,
meðan signir sólarlagið
sundsins kvika-gull.
G. M.
Erl. ritsímafréttir
til íaafoldar.
---- Kh. 7/8 kl.10 ard.
Verkfall i Svfþjóð.
Verkfall í Svlþjóð; kvartmiljón manna
atvinnulausir.
Ráðgjafaskiftin I Danmðrku.
Það er óráðið enn, hver fiar verður
yfirráðgjafi eftir Neergaard.
-----9S6-----
Veðrátta
vikuna frá, 1. til 7. ágúst 1900.
Rv. íf. Bl. Ak. ör. Sf. Þh.
Sunnd. 12.0 12,2 12,6 18,1 18,5 11,0 10,5
MAnud. 11,5 18,5 12.6 12,5 12,6 15,8 11,6
Þriðjd. u,8 11,8 12,1 12,0 11,0 12,7 12,0
Miðvd. 10.1 8,7 11,6 12,5 10,0 14,5 11,0
Fimtd. 9,4 11,5 9,0 18,0 12,0 12,9 10,5
Föstd. 9.6 10,0 no 18,1 14,0 15,1 11,6
Laugd. 10,0 9,7 7,5 5,2 5,0 10,0 11,2
Rv. = Reyk.javík ; íf, = ísafjörður;
Bl. * Blönduós; Ak. = Akureyri;
Glr. =* örímsstaöir; Sf. = Seyðisfjörður ;
Þh. *= Þórshöfn 1 Færeyjum.
Um Georg Brandes
flutti frk. Hulda Hr.nsen fyrsta er-
indi sitt í fyrra kvöld, sérlega fróðleg
tala og skemtileg, og talað af mikilli
mentun og réttsýni. Leitt hve illa
[ var sótt, og það jafnt af íslendinga
[ hálfu sem hennar löndum hér í bae.
í Af öllum dönskum mönnum hér stödd-
um kom — einn.
Hin erindin þrjú um Brandes flytur
hún í kvöld, þriðjudags kvöld og fimtu-
dags.
=Dppboft=
á nál. 40 hrossum
á ýmsum aldri
verður haldið hér í bænum næsta mið-
vikudag 11. þ. m., kl. 11 f. hádegi,
við bæjarbryggjuna.
Fjöldinn af hrossum þessum er af-
burða fallegar skepnur. Vagnhestar,
reiðhestar og framúrskarandi falleg
reiðhestaefni.
Gamalt járn
kaupir fyrstu daga næstu viku
Timbur & kolaverzl. Reykjavík.
Mötorbátur
fæst leigður til heyflutninga o. fl. fyrir
að eins kr. 2,50 um klukkutímann.
Þeir sem kaupa og selja hey snúi sér
að Sigfúsi Sveinbjörnssyni, Spítalastíg
9. Tals. 268. Verðmætar viðskifta-
upplýsingar ókeypis í té látnar hlutað-
eigendum til hagræðis.
28
verið, að neyðin — og það sem hér
varðar 088 sérstaklega: hin siðferðis-
lega spilling meðal ungra stúlkna —,
að hún kunni að vera jafn mikil —
já, og ef til vill enn meiri í St. Páls
söfnuði en hér í St. Péturs. En eg
held þó, að ef starf vort á að geta
borið sýnilega ávexti til blessunar, þá
eigum vér að halda oss innan þeirra
endimarka, sem guð hefir sjálfur sett
oss, og það er — að minni hyggju —
okkar eigin söfnuður.
— Já — það er líka satt, sem kap-
elláninn segir, mælti frú Bentzen glöð;
— það er alveg eins og áður en eg
fekk mina tilteknu hjálparþurfa. Alt
aem eg gaf, sem við jusum út, þess
sáust engar menjar, og þeim gerði
ekki annað en fjölga, sem komu og
beiddu beininga. En nú Iæt eg bara
stúlkuna svara: »við höfum okkar til-
teknu«. f>á er víst, að engir ómakleg-
ir fá það, og þá getur maður sóð ósýni-
lega ávexti — nei — blessunarríka
ávexti —; hvernig var það nú sem
kapelláninn sagði, það var bæði svo
satt og fallegt.
29
— Sýnilega ávexti til blessunar —
sagði kapelláninn með kurteisis roða.
— Já — sona var það — sagði frú-
in og hafði upp orðin i hljóði, til að
festa þau sér í minni.
— Eg að mínu leyti held nú ekki
einu sinni, að það só r é 11 að gefa
og hjálpa svona út í bláinn —, sagði
unga frúin nýja lögreglustjórans og leit
kursteislega niður fallegum augunum.
Kapelláninn hneigði frúnni samsinn-
andi og benti á, að það stæði Iíka í
ritningunni, að ekki væri rótt að taka
brauðið frá börnunum og varpa því
fyrir hvolpana. þá veik haun aftur
að því, að þetta félag fyrir fallnar
konur, sem menn voru komnir hér
saman til að stofna, ætti að halda
stranglega starfi sínu innan endimarka
St. Péturs safnaðar.
With stórkaupmaður hafði í raun-
inni ekki skapaðan hlut við þetta að
athuga. Hann hafði mælt nokkur al-
menn orð út í bláinn, til að segja
eitthvað. Nú varð hann að skýra frá,
að hann hefði að eins ætlað — svona
í fám orðum — hm! að benda á, hvað
þyrfti að gera, að — hm! — sinni
32
Sérstaklega tók hann eftir, að marg-
ar dömurnar höfðu augastað á ritara-
stöðunni í félaginu. Og þetta var að
nokkru leyti sjálfum honum að kenna.
|>ví hann hafði dregið upp fyrir þeim
i hálfgerðu gamni, hve ánægjulegt og
ábyrgðarmikið væri að hafa á hendi
bókun í stóran, þykkan prótokoll með
rauðum og bláum dálklínum.
jþessum þykka prótokoll virtist sér-
staklega lögreglustjórafrúin hafa feng-
ið miklar mætur á; og hve nær sem
ritara-etöðuna bar í tal, festi hún falleg
augun á kapelláninum með siðlátlegri
Bárbeiðslu.
En þar voru aðrar, sem kunnu að
vera maklegri þess frama. Fyrst var
nú frú With, sem átti samkvæmissal-
inn fagra, þann er fundurinn var hald-
inn i, og frá henni var vænst drýgsta
Bkerfsins. En kapelláninn hafði kæn-
lega hugsað sér að lúka vel við hana
með því að gera manninn hennar —
konsúlinn að formanni félagsins.
Jpá var frú Fanny Garman hin auðga
frá Sandsgarði. Hún var svo útlits
að vísu sem henni gerði ekki annað
en leiðast og hirti um ekki neitt, en
25
henni; enginn i illþýðinu þorði að
mjamta. þegar kom að dyrunum hjá
frökin Falbe, vafði hún að sér Flóna
og mælti: — Góða Elsa! lofaðu mér
að fara þangað aldrei upp framar.
|>ú sem ert nú orðin fulltíða stúlka;
þú hlýtur að sjá, að þér samir ekki
að vera innan um þennan óþokkalýð.
Elsa varð blóðrauð í framan og
hét því grátandi, að hún skyldi aldrei
framar fara upp til illþýðisins. Og
þegar hún var orðin ein niðri f Iitla
herberginu sínu, hafði hún upp heitið
aftur, meðan hún var að hátta.
Frökin Falbe hafði á réttu að standa;
það var víst einhver óþokkalýður —
þau þarna uppi á loftinu. |>að var
betra að stunda sjúklinga madömu
Spackbom eða sitja á kvöldin hjá frök-
in Falbe og lesa.
En áður hún fór að hátta, varð hún
að líta eftir rósunum sínum í glugg-
anum. því Flónni þótti vænt um rós-
irnar.
Hún sá um öll blóm madömu Spack-
bom, — og madaman átti blóm f hver-
jum glugga; en rósirnar stundaði Elsa
þó bezt, og þegar þær fóru að blómg-