Ísafold - 09.04.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 09.04.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar í viku. Verð árg. 4kr., erlendisðkr. eða l^dollar; borg- ist fyrir miðjan júlí erlei.dis fyrirfram. Lausasala 5a. eint. AFOLD Uppsögu (^krifl.) bundin viðaramót, er ógild nenm kom in só til útLiofanda fyrir 1. oktbr. og sé kaupandi skuld- laus við hbiðiö. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjóri: Ólafur Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavik, miðvikudaginn 9. apríl 1913. 27. tölublað I. O. O F. M44U9.________• Veðrátta frá 6.-9. apríl. Sd. Md. Þd. Mvd. v-ey- 5,5 M 3,5 4,5 Rv. s,o 3,5 3,0 3,s íf. 4,5 2,8 3,6 — 3,1 Ak. 3,5 1,0 0,0 — 4,0 €r. s,4 1,0 i,8 — 7,6 Sf. 6,8 3,3 1,8 — 1,1 Þh. h 7,9 4-9 4,5 V.ey. = Vestmanneyjar. Rv. = Reykjavík. ís. = ísafjörður. Ak. = Akureyri. Gr. = Grímsstaðir. Sf. = Seyðisfjörður. Þh. = Þórshöfn á Fære. Leikfél. Reykjavíkur: Æfintýri á gðnguför eftir C. Hostrup leikið laugardagirtn 12. apríl kl. 8. Aðgöngumiða má panta i Bókverzlun ísafoldar. Nýja Bíó xJlmarísfía síúíRan. Aðalhlutv.: Jgfr. Florence Lawrence. JSisíavQr/íié. ítölsk listmynd í 2 þáttum. Pantið bílæti i talsíma 344. Op- inn half tíma á undan sýningum. Ofna og eldavéiar selur Kristján Þorgrímsson. Flygel til sölu vegna plássleysis, eða fæst jafnvel í skiftumefyrir Piano. Ritstj. vísar á. Erl. símfregnir. Khöfn 8. apríl. ískyggilegar viðsjár með Balkanþjóðum. Búlgarar heimta í sinn hlut mikil lönd af Serbum og Grikkjum. Meðal ann- ars heimta þeir Saloniki — og hóta að beita vopnum,ef á þurfl að halda. Áhlaupið á Skrjitari heldur áfram. Konuogsmorðið konungaskiftin á Grikklandi. Fáu er við að bæta hina nákvæmu skýrslu, er Isajold— fyrst íslenzkra blaða — ftutti aí þeim atburðum á laugardag. Frasöonum erlendra blaða um ýms smá-at- vik bereigisaman, en liklega njun skýislan í Isajold hafa verið áreiðan- leg, þvi að hún er tekin eftir frakkneska stór- blaðinu Le Matin. Útför Georgs konungs átti íram að fara í Aþenu- borg þ. 2. npril. Flestir þjóðhöfð- ingar Norðurálfu sendu þangað full- trúa fyrir sína hönd. Af Dána- konungs hálfu var . þar Valdimar . prinz, bróðir hins látna kouungs, af Þýzkalandskeisara hálfu: Heinrich bróðir hans. En Balkanfurstarnir Ferdinand og Pét- ur, ætluðu sjálfir að vera viðstaddir. — Grikkir ætla að reisa Georgi konungi stórkostleg'm þjóðar minnisyarða á hallartorginu í Aþenu. Konstuntín XII., hinn nyi Grikkjakonungur. Frá Balkanstyrjöldinni. Friðurinn færist nær. í síðustu ísafold var skýrt frá frið- arskilmálum þeim, er Bandaþjóðir vildu bjóða Tyrkjum, þeim er þeir þverneituðu að ganga að. Sendiherrarnir settust svo á rök- stóla og í mánaðarlokin síðustu voru þeir komnir að þeirri niðurstöðu um friðarskilmálana, er hér fer á eftir. Sendu þeir Tyrkjastjórn skeyti um þá. Tillögur stórveldanna. 1. Landamæri Tyrkjaveldis skulu að austan miðuð við línu frá borg- inni Midia við Svartahaf að borginni Enos við Egeahaf. 2. Um eyjarnar í Egeahafi skulu stórveldin taka ákvörðun. 3. Tyrkir skulu sleppa öllu til- kalli til Krítar. 4. Stórveldin vilja eigi sinna kröfu Bandaþjóða um herkostnað, en setja nefnd í París til þess að ákveða hve miklu af skuldum Tyrkja skuli jafnað niður á Bandamenn o. s. frv 5. Vopn skulu lögð niður þegar, er þessi grundvöllur er samþyktur. Búist er við, að Tyrkir muni telja sér þann einn kost að ganga að þessum kjörum, eigi sizt eftir fall Adrianopel, þótt í sér feli feikna mikinn landmissi. Bandaþjóðir er og ætlað að eigi muni þora að setja sig upp á móti vilja stórveldanna, er á herðir. Frá falli Adríanópel. Úrslita-skothriðin á Adríanópel stóð dagana 24—26. marz. Þá um kvöldið gafst Shukri Pasha, hinn harðfengi hershöfðingi upp, enda borgin þá lítið annað orðin en »rjúkandi öskuhrúga«, svo sem Shukri Pasha orðaði það, er hann sendi Tyrkjastjórn skeyti urn upp- gjöf borgarinnar. Fefdinand Búlgara keisari hélt svo innreið sina í borgina með fríðu föruneyti. Shukri Pasha rétti hon- um sverð sitt sem tákn uppgjafar- Georg konungur er hann tók við rikjum, 17 ára. Georg kommgiir á gangi í Khöfn i sumar, 67 ára. Venizelos yfirráðherra stakk upp á, að á varða þeim yrði m. a. upphleypt mynd af gríska þinginu »hyllandi hinn sigursæla Georg*. Vestur-íslendinga-annáll. Þetta eru mjög ískyggilegar fréttir °g alvarlegar. Grikkir munu halda rétti sínum til Saloniki til streitu. Ef þessom eða likum kröfum vindur fram af Búlgara hálfu — mun óef- að draga til nýrra og blóðugra stór- ttðinda á Balkanskaga: styrjaldar milli öandamanna innbyrðis. Fjalla-Eyvindur. Höfundur hans hefir breytt leikritinu dálítið á leiksviðinu og sú breyting verið tek- in upp í leiknum vestan hafs. Hann lætur þá Björn hreppstjóra og Kára glíma í öðrum þætti, en er Björn ætlar að taka þau Höllu höndum í þriðja þætti lætur hann Eyvind drepa Björn. Mikið er um leikinn ritað í vestan- blöðin og eigi laust við, að nokkur kritur, sem er á milli islenzku fé- laganna í Winniþeg sé látinn koma niður á leikritinu og meðferðinni á því. En yfirleitt fær Guðrún Indriða- dótíir mjög mikið lofTyrir leik sinn. Síra Magniís Skaftason segir um hana : »H:illa var leikin fyrirtaksvel; hvert eitt látbragð hennar, hvert eitt augna- ráð var leikur, fullkominn leikur.« Einhver F. /., sem ritar í Lög- berg er svo gagntekinn af leik Guð- rúnar og komu vestur, að hann fer um þessum orðum: Það þykir ef til vill mikiö sagt, en er þó sann- leikanum samkvæmt, að enginn, sem oss hefir heimsótt af fósturjörðinni hefir snert eins margsír þjóðernis- taugar hér í landi og glatt eins mörg íslenzk hjörtu eins og Guðrún Ind- riðadóttir hefir gert með sinni að- dáanlegu leiklist. Eða með öðrum orðum: Hrimsókn hennar hefir haft meíii þýðingu fyrir efling þjóðemis vors en metið verði eða tölum talið. innar, en Ferdinand lofaði hann fyr- ir hreysti og harðfengi. Þingforseti Búlgara dr. Daneffvar staddur á fundi í rússnesku diim- unni, er þangað barst fréttin um töku Adríanópel. Fagnaðaróp dundu við fyrrir Búlguruni pg dr. Daneff var borinn »á gullstóK um þingsalinn. Óskapa m.mnfall, hreina manna- brytjun, hafði úrslita-áhlaupið haft í för með sér og er eigi laust við að Búlgurum sé legið á hálsi fyrir að fórna svo mörgum mannslífum til þess að taka Adríanópel, þar sem hverjum manni hafi vitanlegt verið, að borgin mundi, án þess, falla þeim í skaut, er friður yrði saminn. Svartfellingar gegn stór- veldunum. Þau orð gerðu stórveldin Svart- fellingum, að þeir yrðu þegar í stað að hætta umsát um Skútari, svo sem símað hefir verið. En þeir hafa þverskallast vA Er mælt, að Nikulás konungur hafi svarið þess dýran eið, að annaðhvort skyldi hann halda sigurvegarans innreið í Skútari eða deyja öðrum kosti. Hann og fólk hans á eigi upp á pallborðið hjá Svartfellinga- þjóðinni. Henni þykir lítið hafa komið í aðra hönd fyrir þau 15000 mannslíf, er stríðið hefir kostað. Fyrir þvi er konungi mjög í mun, að Skútari falli Svartfellingum í skaut, en stórveldin eru þeirrar skoðunar, að Albania, hið nýja ríki, eigi að eignast Skutari. En ef Svartfelling- ar taka borgina með herhlaupi þykir þeim sjálfum öll líkindi til, að eigi verði borgin af þeim tekin aftur. Svo stendur á ófúsleik þeirra til að gefa upp umsátina. Eru það vitaskuld firn mikil, að þetta brúðuriki freistar að standa uppi í hárinu á öllum stórveldUn- um. Er því líkt við söguna af druknu músinni, er vildi bjóða kett- inum byrginn, en sá er bara mun- urinn, að hér er ein mús móti 6 köttum. Islenzka eimskipafélagið Nokkrar hugleiðingar. Heimur Frá þvi eg var ungur batnandi skólapiltur og ferðaðist ¦er- með skipum sameinaða félagsins hefir mér gramist sú fásinna og mannrænuleysi íslendinga að láta Dani flytja sig milli hafnanna og all- ar vörur sínar milli íslands og út- landa. Eg var þess fullviss að þetta var ráðleysa og fjármunalega skaði en jafnframt í engum vafa um að af þessu ráðlagi stafaði svo margvísleg hætta að minst var vert um fjár- munatjónið. Mér virtist það slikt soramark á þjóð vorri að vér gætum naumlega litið framan í nokkurn mann fyr en það væri afmáð. Að. sjálfsögðu var mér í fyrstu óljóst hversu þessum ósköpum yrði létt af, hversu vér gætum sjálfir ann- ast samgöngurnar. Eg gat ekki annað en bannfært þetta sleifaralag og aumingjahátt. Síðar varð mér það ljóst að hvorki alþing né aiþýða gátu auðveldlega ráðið bót á þessu. Alt var undir mönnunum komið sem verzluðu og áttu farminn, kaupmönnum og verzl- nnarfélögum. Þó landið eða einstak- ir menn settu á fót eimskipaiitgerð, þá var hún dauðadæmd ef kaup- mennirnir notuðu ekki skipin. Oft hefi eg talað um þetta við kaupmenn, hvar sem eg hefi hitt þá. En upp úr því hafði eg það eitt, að fá þá sannfæringu að litil likindi væru til þess að frelsarinn fæddist á því Álftanesi. Mér þótti því ekki annað sýnna en að fara þyrfti aðra leið, sem ekki var undir kaupmönnum komin. En á þessu árinu ber fleira kyn- legt til tíðinda en draugagangurinn í Þistilfirðinum. Eg er ekki svo hissa á honum, en hitt kom mér óvart, að nú alt í einu bera kaup- mennirnir fram merki íslenzkrar eim- skipaútgerðar og heita á þing og þjóð að fylgja sér í einu mesta framfara- máli landsins. Heimurinn hlýtur að fara batnandi!

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.