Ísafold - 09.09.1916, Blaðsíða 1

Ísafold - 09.09.1916, Blaðsíða 1
Kemur út tvinvnr i viku. Veiðáiy;. 5 kr., erlendis T1^ kr. e<*ia 2 (iollanborj;- ist fyrir miðjan juli erlendis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. ¦J Uppsögn (skrifl. 'bundin við áramót, er ógild nema kom- in sé tll útgefauda fyrir 1. oktbr. og só kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprenfjmiðja. Ritstjóri: Dlafur Djörnsson. Talsími nr. 455. XLIII. árg. =Þ ReykjavíV, laugardaginn 9. september 1916. 68. tökblað Aiþ.vfíufél.bókasafn Templaraa. 3 kl. 7—» Borgaratjóraskrifstofan opin virka dapa 11 — ð Bœjarfógetaskrifstofari opin v. d. 10—2 og i^2 Baajargjaidkerinii JLauíásv. B kl. l!ú—B og (.— 7 Islandstbanki opinn 10—*. K.F.TJ.M. Lestrar- og skrifstofa 6 ard.—10 ei&ð. Alm. fnndir fld. og sd. &>/a siöd, Ijandakotskirkja. Gnosþj. 8 og 6 á helf'.tlta JTjttndukotsspitali f. sjnkraviti. H—1. Landsbankinn 10—'á. BaEkaati. 10—12. I/andBbókftsafn 1U—ii og R—S. Útlén 1—8 I<RiidBbúnaðarfélagsskrifstofRn opin frá 12-2 Landaíéhirðir 10—2 og 5—6. fjHndflnkialnsafniíl bvern virkan dag kl. !;>• S Land«tsim:nn opinn daglangt (!3—9) virku c'«,k» helfta dH(ta 10—12 oe 4—7. Listasafuið opið hvein dag kl. 12—2 Kattúrugripasafnið opið 1'/«—2>/« á. nnnnnd. Pósthiisið opið virka d. 9—7, sunnud. 8—1. S»mábyrgð Islands 12—2 og 4—6 Stjórnarráðsakrifstofurnar opnar 10—4 dagl. TnJsimi Beyk.javiknr Pósth. 3 opinn 8—12. Vifilstaðahæliö. Heimsóknartimi 12—1 í>ióðmen,jasafnið opið hvern dag 12—2 MMtltlfttllMÚMMI Klæðaverzlun H. Andersen & Aðalstr. 16. Stofnsett 1888. Simi 32. þar ern fötin sanmnð flest þar eru fataeMn bezt usmtnT\ Vandaðastar og ódýrastar Líkkistur seljmn við undirritaðir. Kistur fyrirliggjandi af ýmsri gerö. Steingr. Guðmundss. Amtm.stíg 4. Tryggvi Arnason Njálsgr9. Stjorn Landsbankans og sannsöglin 2. Landsbankastjórnin hefirþví nœst brotið sannsöglisskyldu sina í fullyrðingum sínum um það, Jivað í erlendum bönkum tiðkaðist. Þar er svo máli farið, að Björn bankastjóri Kristjánsson fann upp á því í einu geðofsakasti sínu, að banna féhirði bankans aðgang að öllum skjölum og bókum bank- ans, nema þeim, er beinlínis (í strangasta skilningi) snerti starf hans. Hér skal eigi rætt um þessa og aðrar jafn fráleitar og fáránlegar fyrirskipanir B. Kr. til féhirðis. Það verðuref til vill síðar gert. Ekki skal heldur farið hér út í hina dæmalausu framkoiqu bankastjórnarinnar í því máli öllu. Hér skal að eins lýst skýrslu bankastjórnar um atriði, sem hún átti annaðhvort að þegja um eða segja satt og rétt frá. Þegar féhirðir fekk þessa fárán- legu skipun frá B. Kr. um að •hann skyldi halda sér frábókum bankans og skjölum, skaut hann máli sínu með bréfi dagsettu 12. apríl þ. á. til stjórnarráðsins. Stjórnarráðið sendir svo 14. apríl erindi féhirðis til stjórnar Lands- bankans. Þetta svar þótti stjórnarráðinu ófullnægjandi, og lagði ýmsar spurningar fyrir bankastjórnina, er him svarar með bréfi dags. 3. maí þ. á. Þar segir svo, sjálf- sagt til réttlætingar hinni fárán- legu skipun B. Kr.: »Það tiðkast ekki í bönkum er- lentíis, aO gjaldkerar hafi aðgang aB öðrum bókum, en sem koma við starfi þeirra (sbr. J. F. Davis: Bank 0rgani8ation«. I bók þessari, sem bankastjórn- in vitnar ósköp hróðug í, stend- ur ekki eitt orð um það, að halda skuli leyndu fyrir féhirðum i bönk- um neinu því, sem í starfsþpkun- um stendur. Starfi féhirðis er þar. alment lýst, að þeir skuli gæta sjóðsins. Og svo er það auðvit- að í enskum bönkum. I bönk- um í germönskum löndum gildir sama. En i amerískum bönkum er aðalféhirðir beinlínis innanbanka-endurskoðandi, og eft- irlitsmaður, á svipaðan hátt og hr. Arni Jóhannsson segist vera í Landsbankanum. Er því auð- sætt, að engu, sem starfsfólk bankans annars má vita, er hald- ið leyndu fyrir honum. Bankar með sæmilegu skipu- lagi vilja einmitt helzt, að allir starfsmenn þeirra fylgist sem allra bezt með í öllum starfsgangi bankans. Þeir hafa engu að leyna fyrir féhirði eða öðrum starfsmönnum sínum af því, er í starfsbækur bankans kemur. Það er að eins stjórn Landsbankans, eða réttara sagt Björn Kristjáns- son, sem hefir eða heldur sig þurfa að leyna féhirði bankans þvi, sem fram fer í bankanum. I bréfi sínu 15. maí þ. á., er bankastjórnin farin að sjá, að hún hafi sagt of mikið, er hún full- yrti, að það tíðkaðist ekki í er- lendum bönkum, að féhirðar hefðu aðgang að öðrum bókum eða skjölum en þeim, er við koma starfi þeirra. Segir hún nú, að þeir hafi að eins getið þess í fyrra bréfinu, að ætlast væri til þess, að féhirðar í erlendum bönkum »hefðu að eins um peningagreiðsl- ur að annast«. En jafnframt er bankastjórnin sárgróm yfir þvi, að 8tjórnarráðið skyldi spyrja hana frekar um þetta, »því að frásögn vor um þetta efni hefði átt að geta fullnœgt<. Og þetta segja þeir bankastjórar rétt eftir að stjórnarráðið hefir með bréf- um þeirra sjálfra óvéfengjanlega gengið úr skugga um, að þeir hafa gefið ranga skýrslu í sýsl- unarmálefni, eins og sýnt var fram á í síðasta blaði. Þar næst sendir bankastjórnin þó eftirrit úr tveimur bókum, annari enskri og hinni þýzkri. En sá er gallinn á, að þessi eftir- rit veita enga fræðslu um það efni, sem bankastjórnin ætlast til. Þar segir aðallega, að gjaldkerar eigi að vera kurteisir, en þó eigi of undirgefnir við viðskiftamenn bankans, og að þeir eigi að láta sér umhugað um að ekkert sé útborgað, nema heimild sé til þess. Um hitt, að halda skuli leyndu fyrir þeim því, sem í bönkum gerist yfir höfuð frekar en öðr- um starfsmönnum bankans, segir ekki einu orði. Áður hafði bankastjórnin full- yrt, að það tíðkaðist ekki, að gjaldkerar í erlendum bönkum eða skjölum en þeim, er beint snerta starf þeirra, með öðrum orð- um: að gjaldkerar væru venju sam- kvæmt útilokaðir -frá að sjá aðrar bækur en hinar áðurnefndu. En í bréfinu 15. maí segja þeir, að ekki sjáist af bókunum, sem þeir voru að trana fraru, að gjaldker- um sé ætlað að sinna öðru en félagsstarfinu. Með öðrum orðum: Banka- stjórnin verður að játa, að bœk- urnar hennar hafi ekkert sagt til stuðnings hinni röngu fullyrðingu hennar. Og engin önnur rök færir bankastjórnin fyrir skrafi sinu um venju í erlendum bönkum. Hún nefnir engan erlendan banka, sem ekki var von, því að Lands- banki íslands er eflaust eini bank- inn á jörðinni, þar sem jafn fá- ránleg skipun hefir verið gefin. Og Björn Kristjánsson er ef- laust eini bankastjórinn á jörð- unni, sem slíka skipun hefir gefið, að því viðbættu, að eftir á fekk hann sýslunarbræður sína til þess að samþykkja hana og endurtaka. Nú er spurningin, hvort banka- stjórnin hefir haft hugmynd um, hvernig staða gjaldkera í erlend- um er eða ekki. Hafi hún vitað hið rétta, að það er alls eigi venja í erlendum bönkum að setja sérstakar skorð- ur við þvi, hvaða skjöl gjaldker- ar mega sjá eða eigi — og þessar skorður er vitanlega eigi vel unt að setja, þar sem láns- skjöl verða að fara um þeirra hendur — þá er fullyrðing henn- ar vísvitandi röng. Ætlandi er, að þeir tveir banka- stjórarnir hefðu einhverja hug- mynd um venju í einhverjum er- lendum bönkum — og batnar eigi þeirra málstaður fyrir það. En hitt getur þó eins vel ver- ið, að þeir hafi ekki haft hug- mynd um það. En þá hafa þeir líka í sýslunarnafni um atriði, sem þeir vissu ekkert um, vottað að þannig væri venja í erlendum bönkum, án þess að vita nokk- urn skapaðan hlut um það. En hvort sem er, þá er jafn- mikið á skýrslu þeirra byggjandi. Þeir hafa jafnt brotið þá lög- boðnu skyldu, sem á þeim hvílir, til að segja satt og rétt frá í sýslunarskýrslum sínum. (Frh.). Cato. Tilky nning Nýjar vörubirgðir eru nú komnar til v. b. n. af flestum nú fáanlegum Vefnadarvö'runt, í fjölbreyttu úrvali. Vegna timanlegra innkanpa getur verzlunin boðið viðskiftamönnum sin- nm pau beztu kaup sem völ verður a í ár. Ennfremur hefir verzlunin: Pappír og ritfóng, Sólaleður og skósmíðavörur. Vandaðar vörur. Odýrar vörur. Yerzlunjn Björn Kristjánsson, Reykjavík. ¦»¦» Sokum þrengsla verða margar greinar nœsta blaðs. að biða Kosningaspjall. Bréf til Húnvetninga. Úr þvi að útséð er um það, að eg komist norður í sumar1) og geti hitt frændur mína og aðra góða menn þar nyrðra, þá gríp eg til þess ein- falda ráðs að skrifa nokkrar línur. Það hefir þann kost, að eg get kom- ið því við og ómakið lítið fyrir kjós- endur að lesa stutt bréf. , Hvað sjálfan mig snertir hefi eg litlar áhyggjur af kosningunum í þetta sinn. Eg hefi fyrir löngu sagt stuðningsmönnum mínum að gefa skyldi eg kost á mér til þingmensku, ef það væri nokkurn veginn sam- huga ósk þeirra. Þótti mér það skylt fyrir traust það, er Húnvetn- ingar sýndu mér við síðustu kosn- ingar. Öðrum hefi eg neitað, sem talað hafa um þingmensku við mig og ekki leitast við að verða tekinn á landlista, vegna þess að mér er ekki kappsmál að sitja á þingi. Eg hefi góða von um að koma mínum áhugamálum fram, hvort sem eg cr utan þings eða innan, svo framar- lega sem eg get fært góð rök fyrir þeim. Svo mikið traust ber eg til þingsins. Og nú víkur öðru vísi við en áður hvað sjálfstæðismálið snertir. Nú er það nokkurn veginn hafið yfir flokkadeilur, og fáum kem- ur nú annað til hugar, en að land vort sé sjálfstætt riki með fullum rétti til þess að ráða öllum sínum roálum. Það þarf ekki lengra að fara til þess að ganga úr skugga um þetta, en að nú eru allir á einu máli um það, að fáni vor skuli íslenzkur en ekki danskur, og ganga að þvi sem sjálfsögðu, að vér fáum fullkom- inn verzlunarfána áður en langir tímar líða. Jafnvel í Heimastjórnar- flokknum eru nú sumir ákveðnustu og djarftækustu sjálfstæðismennirnir, t. d. Guðm. Björnson landlæknir og Stefán Stefánsson skólameistari. I fám orðum: Mínu gamla áhuga- máli, sjálfstæðismálinu, er nú að lík- indum borgið.1) í öðrum málum get eg gert Mkt gagn hvort sem eg er á þingi eða ekki. Ef eg losna við þingmensku i þetta sinn, er eg laus við ýmsan vanda, get betur sint min- um skyldustörfum og er frjáls maður að sumrinu. Eg met þetta mikils. Ef Húnvetningar vilja halda mér sem þingmanni sinum, þá er það ætið gott að hafa traust góðra manna. Eg hefi það sjálfsálit, að ef til þess kæmi, muni eg reynast kjósendum mínum engu lakari þingmaður en nokkur annar, sem mér er kunnugt um, að þeir eigi völ á. r) Eg hefi setið mestan hluta sum- arsins við ritstörf í þarfir Háskólans, en er sá tími kom, sem eg gat helzt notað til norðurferðar, fékk eg augna- sjúkdóm, sem augnlæknir bannaði mér að ferðast með. En þó kosningarnar séu lítið vanda- mál fyrir mig, þá eru Húnvetningar ekki eins vel settir. Þeir þurfa að fá sér þingmenn sem eitthvert traust sé í, og þeir eru ekki á hverju strái. í þetta sinn er svo fátt sem flokkun- um ber á milli, að mikið verður ekki upp úr flokkaskiftingunni lagt. Hvar eru málin sem greina flokkana í svipinn? Verður því tæplega um annað að gera fyrir kjósendur en að kjósa pá mennina, sem peir að öllu samtöldu haýa bezt traust á, og kunn« ugt er um að öðru leyti, að hafa svipaðar skoðanir i aðalmálum og kjósendur í Húnavatnssýslu, þá menn sem þeir álita að helzt muni koma landinu og héraðinu að gagni. Eg skal ekki tæða það hér, hver þingmannsefni séu álitlegust. Úr því verða Húnvetningar að skera sjálfir, en örfá önnur atriði vildi eg mmnast á, sem kunna að koma til greina við kosningarnar. Eg hefi heyrt, að samnm standi stuggur af því, að kjósa embattis menn. Er þetta ekki að undra eftir allan þann embættismannaróg, sem gengið hefir staflaust hér á landi í mörg ár. Væri þessi stéttarigur ekki að ástæðulausu, ef svo væri ástatt hér eins og t. d. í Englandi, að gamall aðall, auðmenn o. þvíl. eigi að eins réSu algerlega landinu, held- ur aettu jarðirnar og megin allra auðæfa landsins, þektu hag alþýðu lítið og hefðu ekkert samneyti við hana. Hér á landi er alveg sérstak- lega ástatt að þessu leyti: ekkeit J) Þó er mikið starf óunnið: að fá Dani til þess að fallast á keip- réttar skoðanir vorar á þessu máli.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.