Réttur - 01.02.1921, Side 14

14
Réitur.
irnar á Suður-Þýzkalandi séu bændaeign, þá eru samt ábrifin
þaðan svo hverfandi móti þeim áhrifum, sem hið þýzka
þjóðfélag hefir orðið fyrir af Prússlandi, þar sem jarðeigna-
aðallinn hefir svo mikil ráð. — í Austurríki og Ungverja-
landi er líkt ástatt. Einkum eru margar stórar jarðeignir í
Austurríki, oft stærri en 100,000 acres og stundum jafnvel
500,000 acres.1)
Og um Rússland er hið sama að segja. I vesturhluta
landsins og mjög víða í suðurhluta þess á höfðingjalýðurinn
meira en helming jarðeignanna. Alt öðru máli er að gegna
um Frakkland þar er landinu skift milli miklu fleiri manna,
enda eru jarðirnar viða mjög litlar. En velmegun er þar al-
mennari en víða annarstaðar, enda er sparsemin í meira lagi
sumstaðar. Má meðal annars marka hana á þeim takmörkun-
um, sem eru að verða þar á fólksfjölguninni og á viðleytn-
inni til þess að leggja fé fyrir. En hugsunarháttur þessara
frönsku bænda hefir á sér meiri lýðstjórnar- og friðsemdablæ
en viða er annarstaðar. Varhugaverðast er ástandið á Eng-
landi. Par er landið eign tiltölulega fárra manna. Alt land
þar er 77 miljónir acres. Helmingur (40 milj. acres) er eign
2500 manna. Á írlandi eiga 1700 menn 2/a alls landsins og
á Skotlandi eiga 1700 menn 9/io af því. Af þeim 43 milj-
ónum manna, sem búa á Stórabretlandi eru aðeins 200,000
jarðeigendur, enda eru þar jarðir, sem eru meira en 1 milj-
ón acres. Af þessu leiðir svo að mikill hluti landsins er lítt
ræktaður og er jafnvel notaður einstökum mönnum til skemt-
unar.
En af þessu leiðir ennfremur að geysileg auðæfi safnast í
örfárra manna hendur, því sá, sem á jörðina, á líka verð-
mæti það, sem af henni fæst. Ef á landeign einhvers jarð-
eiganda stendur þorp, sem stöðugt vex, þar til að það er
orðið að stórborg, þá mun fé það, sem borgarbúar verða
að greiða í leigu fyrir bústaði, verzlunarhús og verksmiðjur
renna í vasa jarðeigandans. Séu kolanámur í landi hans,
’) acres = ca. 1'/» vallardagslátta.