Neisti - 25.07.1979, Síða 11

7. tbl. 1979, bls. 11
írland, er það eitthvað
ofan á brauð ?
Kíminn náungi sagði um nýafstaðn-
ar kosningabaráttu á Englandi, „að
þar hefði eingöngu verið fjallað um
það sem ekki skipti máli.“ Þetta var
hverju orði sannara því frambjóðendur
minntust varla á þau mál sem þyngst
lágu á herðum kjósenda svo sem at-
vinnuleysi, léleg Iífskjör og stríðið í N.-
Irlandi. Thatcher og Callaghan notuðu
tímann til að gæla við Paddington,
hrakfallabálkinn margfræga og kaupa
kjöt í matvörubúðum.
Pyntingar í fangelsum
Þessi þögn stjórnmála foringjanna
kom þó ekki til af því að N.-írland
hefði verið neitt sérstaklega kyrrlátt
meðan á kosningabaráttunni stóð.
Rétt áður en kosningabaráttan hófst
upplýsti fangelsislæknir á N.-írlandi
að kaþólskir fangar hefðu verið beittir
kerfisbundnum pyntingum. Þessar
uppljóstranir urðu mikið blaðamál og
þóttust ráðamenn koma af fjöllum, en
herinn neitaði öllum ásökunum og
sagði fangana hafa sært sjálfa sig til að
rýra hið góða mannorð breska hersins.
Athugulir rannsakendur tóku ekki
mikið mark á þessu því jafnvel þraut-
þjálfaðir skæruliðar eiga í mestu erfið-
leikum með að öskra svo hátt í eyrað á
sjálfum sér að hljóðhimnan spryngi,
það kvu jafnvel erfiðara en að bíta
sjálfan sig í hnakkann.
Þetta mál var eitt af þeim málum
sem urðu stjóm Gallaghans að falli, en
eftir að stjórnin féll hættu blöðin
skyndilega að fjalla um pyntingar í
norður-írskum fangelsum. Menn geta
svo velt því fyrir sér hvers vegna þetta
mál var blásið út einmitt þegar verst
stóð á fyrir Callaghan, þótt hvert
mannsbarn í raun vissi að breski herinn
á N.-írlandi beitti kaþólska menn
kerfisbundnum pyntingum.
...og Skugga-Baldur
sprakk
Næsta sprenging í frlandsmálum var
rétt fyrir kosningarnar þegar Airey
Neave talsmaður íhaldsfloHksins í
málefnum N.-írlands og ráðherra í
skuggaráðuneyti Thatchers, og lík-
legur kandidat sem írlandsmála ráð-
herra sprakk í loft upp í bílageymslu
Neðri Málstofunnar. Litt þekktur
skæruliðahópur lýsti ábyrgð sinni á
tilræðinu og gaf það Thatcher og co
gott tækifæri til að héíja á loft kröfur
um dauðarefsingu a la Komeni. Einnig
komu fram kröfur meðal íhaldsmanna
um aukið eftirlit með fólki af írskum
ættum, en samkvæmt breskurrt kyn-
þáttakenningum eru keltar óæðri
kynþáttur eins og blökkumenn og
annað litað fólk. Engum stjórnmála-
manna datt í hug að ræða málefni
írlands útfrá þessum atburði, en
nokkuð bar á umræðum um öryggi
þingmanna.
Breski herinn í vanda
Meðan á kosningabaráttunni stóð
varð breski herinn á N.-írlandi, sem nú
mun telja milli 15 og20 þúsund manns,
fyrir hverju skakkafallinu á fætur
öðru. Alls féllu 7 breskir hermenn fyrir
byssukúlum skæruliða og 4 særðust og
hefur mannfall ekki verið jafn mikið í
langan tíma.
En eftir kosningarn'ar lenti herinn í
lítið eitt annars konar vandræðum.
Blað Sinn Fein provisionals, An
Phoblcht, komst yfir og birti leyni-
skýrslu frá breska hernum, þar sem
fjallað var um þjóðfrelsisbaráttuna á
N.-írlandi, og starfsemi ÍRA.
í skýrslu þessari kemur fram að
breski herinn lítur á samtök lýðjveldis-
sinna sem „samtök að mestu byggð
upp af verkalýð fátækrahverfanna“ og
að ,-,ekkert bendi til þess að sú kenning
sé rétt að „hryðjuverkamennirnir“ (les
skæruliðarnir) séu hópar „glæpa-
manna“. Einnig kemur fram í skýrsl-
unni að skæruliðasveitirnar saman-
standi að mestu af mönnum með allt að
10 ára reynslu í skæruhernaði.
Fyrsta spurningin sem vaknar hjá
lesanda skýrslunnar er án efa sú hvaða
fólk það sé sem fylli öll fangelsi á
Norður-írlandi ef skæruliða hóparnir
eru að mestu mannaðir sama fólkinu
og fyrir 10 árum síðan.
En það eru ekki spurningar af
þessari tegund sem bresku blöðin
spyrja þessa dagana. Heldur velta
„rannsóknarblaðamennirnir" sér upp-
úr því hvernig An Phoblacht komst
yfir skýrsluna en almenningur á Engr
landi hefur enn ekki fengið að vita
hvert innihald hennar er. Breski herinn
hefur gefið þá skýringu að lýðveldis-
sinnar hafi fundið skýrsluna hjá venju-
legum þjóf, en flestir sem eitthvað
þekkja til mála í N.-írlandi vita að 1R A
virðist vaða í leyniskýrslur breska hers-
ins eftir „smag og behag“.
Þetta mál varpar nokkuð skýru ljósi
á afstöðu bresku yfirstéttanna til
málefna írlands, hún er hin sama og
afstaða þessara sömu stétta til svefn-
herbergja og hjónarúma á tímum
Victoríu drottningar, menn vilja helst
ekki vita neitt um það og alls ekki
viðurkenna að þeir viti neitt.
Blöðin þegja sem fastast um þá
atburði sem gerast og fréttamenn
hljóðvarps, sjónvarps og blaða rit-
skoða sjálfa sig eftir bestu getu. Þar
gildir hin gullna regla breskra stjórn-
mála að fjalla aðeins um það sem ekki
skiptir máli.
Stjórnarskipti
og framtíðarhorfur
Nú hafa orðið stjórnarskipti á Eng-
landi og eins og „rannsóknarblaða-
menn“ segja „Kaflaskipti í sögu þjóð-
arinnar". Þótt ýmsar breytingar verði
án efa til hins verra fyrir breska alþýðu
er ótrúlegt að veruleg breyting verði á
gangi mála á N.-írlandi. Stefna íhalds-
stjórnar Thatcher er í grundvallar
atriðum sú sama og Callaghans,
þ.e.a.s. að reyna að halda kaþólskum
mönnum á N.-írlandi niðri með
ofbeldi, og viðhalda óbreyttu ástandi í
von um að þeir gefist upp.
Ráðherrann í málefnum N.-frlands
hefur að vísu lýst því yfir að komið
verði í veg fyrir pyntingar í fangelsum á
N.-írlandi, en ráðastéttirnar þurfa ekki
að örvænta því kannski kemur dauða-
refsing í staðinn. Líklegt er að stjórn
Thatcher verði enn illskeyttari í garð
kaþólskra manna á N.-írlandi en stjórn
Callaghans, en þar verður þó ekki eðl-
ismunur á heldur megindarmunur.
Kaþólskir menn á N.-írlandi þurfa
því á allri þeirri aðstoð að halda sem
vinstri menn og mannréttindavinir
geta veitt þeim í náinni framtíð.
JAKI
►
Bretland nndir íhalds stj óm
Hægri öfl út um allan heim fögnuðu
kosningasigri íhaldsflokksins í Bret-
landi. Franskir fasistar, íslenskir
Sjálfstæðismenn og aðrir hægri menn
sáu réttilega að sigur Thatchers þýddi
sókn fyrir ómengaða hægri stefnu. f
skrifum íslenskra íhaldsmanna upp á
síðkastið er margt, sem sýnir, að þeir
fylgjast með þróun mála í Bretlandi og
hafa áhuga á að notfæra sér reynsluna
af stefnu Thatchers. Þessa stefnu hafa
m.a.s. hægri blöð kallað allsherjarárás
á velferðarríkið, tryggingar, tekju-
stefnu og félagslega þjónustu.
Fyrstu verk hinnar nýju ríkisstjórn-
ar Thatchers voru að hækka laun
dómara, forstjóra ríkisfyrirtækja og
hærra settra hermanna um 25%.
Lögreglan og hermenn fengu einnig
hækkun og framundan eru hækkanir
til þurfalinga á borð við lækna,
tannlækna, þingmenn og ráðherra.
(Forsætisráðherralaunin munu hækka
um nær helming!) Samtímis boðaði
Thatcher breytingar á hegningarlög-
unum, sem fela í sér að hegningar gegn
afbrotum verða hertar. Þannig á að
efla kúgunartæki ríkisvaldsins til að
tryggja að breskur verkalýður misnoti
ekki það „frelsi" markaðarins og
sérhagsmuna hinna ríku, sem Thatcher
boðar.
í kjölfarið á þessum ráðstöfunum
komu nýju fjárlög íhaldsstjórnarinnar.
Sötrandi á gini boðaði fjármálaráð-
herrann Geoffrey Howe stefnu íhalds-
stjórnarinnar: Tekjuskattar lækka um
4,5 milljarð punda. Stærsta skattþrep-
ið, sem flestir ná upp í, á að lækka úr
33% í 30%. Hæsta skattþrepið á hins
vegar að lækka úr 83% i 60%. í staðinn
á að hækka virðisaukaskatt (eins
konar söluskattur) úr 8-12,5% og í
15%. Til að greiða fyrir lækkun tekju-
skatts á hátekjufólk á enn fremur að
skera niður útgjöld ríkisins til félags-
mála, til húsbygginga, til menntamála,
stöðva ráðningar opinberra stofnana,
hækka greiðslur sjúklinga fyrir heilsu-
gæslu o.s.frv.
Samkvæmt fjárlögunum á að selja
eignir ríkisins í iðnaðarfyrirtækjum
fyrir 1 milljarð punda. Álitið er að
meðal þess, sem selja á, sé 51%eignar-
hlutur breska ríkisins í olíufélaginu
BP, sem væntanlega er all arðbær eign
þessa dagana.
Fjárlagafrumvarp íhaldsstjórnar-
innar var afturhaldssamara en jafnvel
stuðningsmenn Íhaldsílokksins bjugg-
ust við. Það er því ekki laust við að ótta
gæti meðal forsvarsmanna borgara-
stéttarinnar þegar þeir íhuga þau
stéttaátök, sem stefna íhaldsstjórnar-
innar mun leiða til. Hjarta borgara-
stéttarinnar, kauphöllin í London,sem
tók kipp upp á við eftir kosningasigur
Thatchers, tók kipp niður á við eftir
fjárlagaræðu G. Howe. Það hefur ekki
dregið úr ótta borgarastéttarinnar, að
samtímis og þetta fjárlagafrumvarp
kemur fram, benda flestar spár til þess
að efnahagslífið í auðvaldsheiminum
sé á leið niður í öldudal.
Fjárlagafrumvarpið mun beinlínis
leiða til þess að verðbólgan mun aukast
úr 10 og upp í 17% i haust. Þar með
þurrkast út það sem almennt verka-
fólk hagnast á skattalækkuninni
peningalega - og reyndar vel það.
Niðurskurðurinn á ríkisútgjöldunum
mun auka við hið mikla atvinnuleysi.
Það er því ekki að ástæðulausu, sem
borgarastéttin óttast gagnaðgerðir
verkalýðshreyfingarinnar strax næsta
haust og vetur. Frammi fyrir þeirri
stefnu, sem Thatcher boðar, verður
erfitt fyrir hægri arminn í forystu
verkalýðssambandsins, að halda aftur
af baráttuvilja verkafólks. Það verður
erfitt fyrir Thatcher að byggja á banda-
lagi við þennan hægri arm og stuðning
frá þeim með áróðri fyrir hlýðni við
löglega ríkisstjórn, en slíkt bandalag er
liður í stefnu Thatchers til að forðast
þau örlög sem biðu ríkissjórn Heath
árið 1974.
Þær ráðstafanir, sem fjárlagafrum-
varpið felur í sér, eru „aðeins fyrsta
skrefið í átt að meiriháttar lækkun
beinna skatta, sem við ætlum að fram-
kvæma" sagði G. Howe í fjárlagaræðu
sinni. Það er enginn vafi að íhalds-
stjórnin mun halda áfram á þeirri
braut, sem hún hefur markað, ef verka-
lýðshreyfmgunni tekst ekki að veita
öfluga mótspyrnu gegn þessari alls-
herjaratlögu gegn kjörum verkafólks.
ÁD.