Neisti - 26.08.1979, Page 9

Ezzedin Hosseini trúarleiðtogi Kúrda
hefur harðlega gagnrýnt stjórnina í
Teheran fyrir áð ráðast gegn ávinning-
um byitingarinnar. Hann er nú eftir-
lýstur.
baráttuhefð. Sunnudaginn 19. ágúst
lýsir Khomeini stríði á hendur Kúrdum
og sakar þá um að hafa byrjað
uppreisn. Flest bendir til þess að það sé
gersamlega tilhæfulaus ásökun, enda
fyrst og fremst búin til vegna þess að
Kúrdar eru bein ógnun við það
miðstýrða einræðisríki sem khomeini
klíkan virðist ætla að koma á fót (og
má geta þess að meðan á þessum
atburðum stóð jókst samstarfið við
ýmsa erlenda auðhringa s.s. þýska, sem
eiga að reisa orkUver og olíuhreins-
unarstöð).
Eins og forystumenn þeirra hafa
margítrekað þá litu Kúrdar á sig sem
hluta af írönsku byltingunni gegn
keisaraveldinu. Margir þeirra gerðust
byltingarvarðmenn og smám saman
tóku þeir stjórn mála í Kúrdistan í
sínar hendur. Þeir hafa nokkrum
sinnum storkað stjórninni íTeheranen
þó er ljóst að átökin við borgina Paveh
hófust ekki fyrr en yfirvöld [ran sendu
þangað byltingarvarðmenn sem ekki
eru af kúrdnesku bergi brotnir. Á þetta
Frh.á bls. 11
Verkalýðs-
blaðið og
r
Iran
Umfjöllun Verkalýðsblaðsins
(14.-27. ágúst, að afstöðnum stjórn-
lagaþingskosningum, Ayandegan
banni og atlögunni að bækistöðv-
um vinstrihópa) um íran er átakan-
legur lestur. Þar er vitnað í blaðið
Ranjbar, sem sagt er málgagn
íranskra kommúnista, og eru þar
efalítið einhverjir marz/leninistar á
ferð. Við tökum nokkrar tilvitnan-
ir, þær tala sínu máli, athugasemdir
eru með öllu óþarfar:
„ Þróun byltingarinnar í íran
hefur átt erfitt framdráttar, einsog
nú er ástatt, vegna íhlutunar risa-
veldanna og sendisveina þeirra í
íran. franskir kommúnistar eru
staðfastlega vissir um að alþýðu-
fjöldinn í íran með byltingareld-
móði sinum og undir fána íslamska
lýðveldisins og forystu Imam Kho-
meini muni eyða öllum erftðleik-
um, (!) muni hrinda af höndum sér
heimsvaldabrölti Baldaríkjanna og
Sovétríkjanna og halda merki
byltingarinnar á lofti."
„íranskir kommúnistar styðja
forystu Imam Khomeini. Þeir eru
ekki ívafa um að við þœr aðstœður
sem nú ríkja, er sú stefna sem leidd
er af Khomeini sú sem tryggt getur
áframhaldandi byltingu ílandinu."
Aðeins þetta: Við erum ekki í
minnsta vafa um að Ranjbar þetta
hefur verið bannað ekki síður en öll
önnur blöð sem kenna sig við
kommúnisma eða sósíalisma.
Tékkóslóvakíu
Handtökurnar í
Handtökur 10 forystumanna „Charta" þann 29. maí s.i. marka nýtt stig í
baráttu tékkneskra yfirvalda gegn andófsmönnum. Auk þess að hafa
undirritað Charta, höfðu andófsmennirnir unnið bað til saka að vera meðlimir
í „Varnarnefnd Ofsóttra Borgara", VONS. Greinilegt er að staiíníska
skrifræðið í Tékkóslóvakíu ætlar að ganga milli bols og höfuðs á
andófsöflunuin í eitt skipti fyrir öll.
Kerfið í Tékkóslóvakíu hefur aldrei
viðurkennt tilveru Charta 77, og beitt
ýmsum ráðum til að hindra starfsemi
hennar. Njósnað hefur verið um
aðstandendur hennar, á þá hefur verið
ráðist á götum úti, þeir hafa misst
atvinnuna og þurft að sæta síendur-
teknum húsrannsóknum. Til svo
harkalegra aðgerða sem handtöku 10
menninganna hefur þó ekki verið
gripið áður. Það þarf að leita allt aftur
til ársins 1971 til að finna hliðstæðar
árásir á sósíalísk andstöðuöfl. Hætta er
talin á að handtökurnar nú leiði til
réttarhalda í anda fimmta áratugsins.
Ákærurnar sem 10 menningarnir
standa frammi fyrir eru njósnir,
landráð og fáeinir minniháttar glæpir,
en lágmarksrefsing fyrir slíkt athæfi er
3ja ára fangelsi, en hámark 10 ár.
Lögfræðingurinn sem tók að sér vörn
þeirra missti óðara starfsleyfið, og lög-
fræðingum sem t.d. franskir sósíalistar
og þýskir kaþólikkar buðust til að
senda hinum ákærðu, hefur verið
neitað um vegabréfsáritun til landsins.
Handtökurnar hafa vakið mikla
reiði sósíalista og verkalýðshreyfingar
á Vesturlöndum, og safnað hefur verið
undirskriftum undir samræmda mót-
mælayfirlýsingu þessara afla í löndum
eins og Frakklandi, Þýskalandi, Bret-
landi, ítalíu, Belgíu, Bandaríkjunum,
SViss og Kanada, svo dæmi séu nefnd.
Hvers vegna nú?
Husákstjórnin naut félagslegs og
pólitísks stöðugleika innanlands á fyrri
hluta þessa áratugs. Eftir innrás Sovét-
manna tókst stjórninni að lama alla
baráttu verkalýðsins, og hreinsa ræki-
lega til í Kommúnistaflokknum, sem
og öðrum pólitískum stofnunum. Með
aðstoð Sovétmanna tókst henni að
bæta lífskjör landsmanna nokkuð, og
treysti það stöðu hennar enn. En þetta
breytti hins vegar í engu grundvallar-
eðli tékkóslóvakiska efnahagskerfisins,
og því hlutu vandamálin alltaf að
koma upp aftur.
Upp úr miðjum áratugnum fór að
halla undan fæti efnahagslega séð, og
stóð þá stjórnin frammi fyrir því
verkefni að ráðastá lífskjör verkalýðs-
ins. Það er hins vegar mjög hættuleg
leið að feta fyrir skrifræðisstjórn eins
og Husákstjórnina sem skortir gjör-
samlega pólitískan stuðning meðaí
fjöldans.
Fyrstu merki um opna andstöðu við
hugmyndafræði og stjórn stalínism-
ans, komu fram meðal verkalýðsæsk-
unnar í helstu iðnaðarborgum Tékkó-
slóvakíu. Það er einmitt meðal þessa
hóps sem Charta hefur skotið rótum.
Charta, en þó einkum ,,Vons“, sem allir
10 menningarnir voru félagar í, hefur
tekið upp vörn fyrir þetta unga fólk,
gegn árásum skrifræðisins.
Skilyrðislausan
stuðning við Charta
Charta byggir á tékkneska vorinu
1968 og þeirri víðtæku andstöðu sem
innrás Sovétríkjanna sama ár vakti.
Grundvallarmarkmið hennar er að
auka hlut verkafólks í félagslegri og
pólitískri ákvarðanatöku; aðferðir
hennar hafa falist »í því að dreifa
upplýsingum opinberlega og reyna að
virkja fjöldann til stuðnings við kröfur
Charta. Þetta eru sömu stefnumið og
aðferðir og verkalýðshreyfingar í
Evrópu hafa haft í 100 ár.
Andstaða gegn
skrifræðinu er barátta
fyrir sósíalisma
Borgarapressan hefur mjög reynt að
nota árásir þær sem Charta hefur orðið
fyrir í áróðri sínum gegn verkalýðs-
ríkjunum. Þessi áróður hefur þó verið
næsta innantómur og laus við allan
sannfæringarkraft. Hvernig eiga auð-
valdsöflin að taka undir kröfur um
frjáls verkalýðsfélög og almenn lýð-
réttindi, þegar einmitt þessi sömu
réttindi sæta nú allsherjarárásum um
allan auðvaldsheiminn? Hvernig á til
að mynda þýska borgarastéttin að fara
að þessu, án þess beinlínis að verða að
athlægi?
Samstaðan með andófsöflunum
styrkir einmitt málstað sósíalismans.
Aragrúi verkafólks hefur tvímælalaust
fælst frá sósíalismanum vegna ástands-
ins í A-Evrópu. Það er þess vegna
gífurlega mikilvægt að breyta pólitískri
ásýnd A-Evrópu. Samstaða með
andófsöflunum er samstaða með
baráttunni fyrir sósialisma.
Meðal hinna handteknu eru Jiri Nemec, Vaclav
Havel, Peter Uhl og Otka Bednarova.
Zimbabwe/Rhodesia á krossgötum
Samkomulag Muzorewa biskups
við hvíta minnihlutann í Zimbabwe
Rhodesíu hefur engan blekkt. Þing
landsins, sem kosið var í apríl s.l., er
varla starfandi vegna illdeilna þing-
manna, og jafnvel þó séra Sithole
og fiokksmenn hans hafi nú loks
ákveðið að nota þingsæti sín, er
óvíst að það valdi Muzorewa
mikilli gleði, því verið getur að þeir
myndi bandalag gegn honum með
þeim sem klofið hafa sig frá flokki
hans.
Föðurlandsfylkingin heldur á-
fram vopnaðri baráttu sinni. Stríð-
ið er gífulegur baggi á efnahagslífi
landsins, talið er að það kosti
stjórnina u.þ.b. eina og hálfa millj-
ón dollara á dag, auk þeirra
truflana sem það veldur á landbún-
aði og samgöngum. Nýjasta tilboð
Muzorewas er náðum til handa
öllum skæruliðum Föðurlandsfylk-
ingarinnar sem gerast liðhlaupar.
En vandamálið er hins vegar í raun-
inni alls ekki hernaðarlegs eðlis.
Rhodesíski herinn telur u.þ.b. 70
þús. manns, auk 8 þús, manna
aukaliðs svertingja. Her þessi er
ágætlega búinn vopnum frá Suður-
Afríku og Bandaríkjunum. Föður-
landsfylkingin hefur á hinn bóginn
á að skipa tæplega 12 þús. manns
undir vopnum; vopnum sem eru
eins og teygjubyssur í samanburði
við vopnabúnað Rhodesíska hers-
ins.
Vandamál Muzorewas er það að
í rauninni á hann í stríði við alla
þjóðina.
Hvítir halda áfram að flýja land,
og ekki verða kröggur Muzorewas
til að hughreysta þá sem eftir eru.
Hversu óvægilega sem hann kemur
fram við andstæðinga sína, mun
síaukin einangrun gera honum æ
örðugra að afla sér stuðnings á
vesturlöndum.
Og þegar þar við bætist að meiri-
hluti svertingja í borgum Rhodesíu
/Zimbabwe lifa neðan við fátækra-
mörkin, er orðið allljóst hvers
vegna Muzorewa biskup á sér enga
pólitíska framtíð.
Jafnvel Thatcher gerir sér ljósa
grein fyrir þeim hættum sem
óbreytt ástand í Rhodesíu/Zimba-
bwe hefur í för með sér fyrir ítök
heimsvaldastefnunnar í Afríku.
Stefnubreyting hennar á Samveld-
isráðstefnunni í Lusaka er greini-
legur vottur þess en þar gaf hún upp
á bátinn fyrri áætlanir sínar um að
létta viðskiptabanni af Rhodesiu/
Zimbabwe og tók upp nýja stefnu.
Kjarni hinnar breyttu stefnu felst í
því að fulltrúar allra flokka í
Zimbabwe/Rhodesiu (þeirra á
meðal fulltrúar beggja flokka
Föðurlandsfylkingarinnar, ZAPU
og ZANU) verði boðaðir til ráð-
stefnu í London í september, þar
sem lögð verði drög að nýrri stjórn-
arskrá. Síðan skuli núverandi
stjórn boða til nýrra kosninga sem
fari fram undir eftirliti Breta. Jafn-
framt skal fjárhagsaðstoð veitt í
sárabætur fyrir hvíta íbúa landsins
sem flytja brott, og til að ýta undir
fæðingu svartrar millistéttar.
Stefna Thatchers var samþykkt á
samveldisráðstefnunni. Meðal
þeirra ríkja sem lýstu blessun sinni
yfir tillögunum voru Tanzania og
Zambia, þau lönd sem liðsmenn
Föðurlandsfylkingarinnar eiga sér
hæli í. Ekki er ólíklegt að loforð um
efnahagsaðstoð hafi haft áhrif á
afstöðu þessara ríkja, en þau eru
bæði sárafátæk. Þrýstingur frá
Tanzaniu og Zambiu hefur vafa-
laust vegið þungt á metunum við að
þvinga flokka Föðurlandsfylking-
arinnar, ZAPU og ZANU, til þátt-
töku í Lundúnaráðstefnunni, en í
tilkynningu sem leiðtogar Föður-
landsfylkingarinnar, þeir Joshua
Nkomi og Robert Mugabe, gáfu út
þann 20. ágúst s.l., lýstu þeir því
samt sem áður yfir að þeir teldu
stjómarskráruppkast það sem Bret-
ar hafa lagt fram gersamlega óvið-
unandi, og að þeir myndu ekki gera
vopnahlé meðan ráðstefnan færi
fram.
Það er ljóst að breska Thatcher
stjórnin mun leggja allt kapp á að
beygja Föðurlandsfylkinguna til að
taka þátt í áætlun sinni, og beita til
þess öllum tiltækum brögðum.
Hvernig til tekst veltur m.a. á því
hversu öflugt hið alþjóðlega stuðn-
ingsstarf við Föðurlandsfylkinguna
verður.
- gunnar
Villta vinstrið“
og Evrópuþing—
kosningarnar
Víðast hvar buðu öflin yst til
vinstri fram í kosningunum til
Evrópuþingsins, sem fram fóru 10.
júní. Þrátt fyrir að aðgangur þeirra
að fjölmiðlum væri víða mjög tak-
markaður, varð útkoman í heild
nokkuð góð. Það á sérstaklega við
um Frakkland, þar sem listi Trot-
skyista undir kjörorðinu „Fyrir
sósíalísku sambandsríki Evrópu"
hlaut 3.1% atkvæða (eða u.þ.b.
622.000 atkvæði), og listi um-
hverfisverndarmanna hlaut 4.4%. í
Bretlandi hlaut Tariq Ali (ritstjóri
„Socialist Challenge" og einn af
forystumönnum deildar F.A. þar)
1% atkvæða. f Belgíu fengu félagar
okkar í LRT 17.000 atkvæði, en
listi senterista nokkuð fleiri. Berna-
dette Devlin hlaut 32.000 atkvæði
(eða rúm 9%) í kosningunum á N-
írlandi. Vinstri Sósíalistarnir í
Danmörku fengu engan fulltrúa
kjörinn þrátt fyrir að þeir fengju
3.5% atkvæða. Afturhaldssöm
kosningalög komu í veg fyrir að
þessi mótmælaatkvæði gegn Evr-
ópu stór auðvaldsins fengju fulltrúa
á Evrópuþingið.
Á ftalíu hins vegar, þar sem bein
hlutfallskosning gildir, fengu
PdUP (1.1%) og Democrazia
Proletaria (0.7%) sinn hvorn full-
trúann kjörinn.