Verklýðsblaðið - 31.01.1936, Blaðsíða 3

verklyðsblaðið
VEDKLÝWBLAÐId
Útgefandi:
KOMMÚNISTAFL. ÍSLANDS.
Ritstjóri:
EINAR OLGEIRSSON.
Aígr.: Vatnsstlg 3 (þriðju bæð).
Sími: 2184. — Pósthólí 57.
Prentamiðjan Acta h.í.
KOMMÚNISTAFLOKKUR
ÍSLANDS
(Deild úr Alþjóöa.
sambandi kommúnista).
Formaður:
BRYNJÖLFUR BJARNASON.
Skriffitofa: Vatnsstig 3 (3. hœð).
Viðtalstími:
Daglega kl. 6—7, yirka daga.
Dagfsbrútiarkosn-
ínganiar
og reíknmgskúnstir
Alpýðublaðsins
Alþ.bl. í fyrradag segir að allir
andstæðingar Alþýðufl. og verka-
lýðssamtakanna — allir sem eru í
Dagsbrún með hangandi hendi
eða gegn vilja sínum — en þeir
séu þó nokkrir í félagi sem telur
1940 manns — allur þessi lýður
hafi neytt kosningarréttar síns
— og kosið kommúnista!! Hins-
vegar hafi „ekki einn einasti“
sem tekið hefir þátt í baráttu fé-
lagsins undanfarið kosið þá!
Með öðrum orðum: Allir and-
stæðingar Alþ.fl., allir óvirku
mennimir og áhugalausu um fé-
lagsmál eins og þeir leggja sig,
hafa greitt gjöld sín og kosið; en
þar sem Alþ.fl.-foringjamir fengu
ekki nema 726 atkv. af 1940, en
aðeins rúml. 1000 manns kusu,
þá hafa yfir 900 góðir og gildir,
áhugasamir Alþýðuflokksmenn
setið heima, þrátt fyrir daglegar,
orðhvassar yfirlýsingar Alþýðu-
blaðsins, nærri heilan mánuð, um
að það væri flokksskylda að kj 'sa
í Dagsbrún!
Vesalings Alþýðublaðið! Það
kemur út ófögur lýsing á ástand-
inu, þegar það er að reyna að
„skýra“"þá staðreynd, að róttæki
armurinn í Dagsbrún tvöfaldaði
atkvæðamagn sitt, eftir að Alþ.bl.
var búið að segja hann „dauðan“,
„molaðan“, „úr sögunni“ o. s.
írv., mánuðum saman.
Vitaskuld vita þeir Alþýðu-
blaðsmenn eins vel og við og allir
þeir, sem kunnugir era í Dags-
brún, að hið sanna í málinu er
þetta:
Kommúnistamir og stéttvísustu
og áhugasömustu Alþýðuflokks-
mennimir kusu fél. Pál Þórodds-
son — margir töldu það „flokks-
skyldu“ sína að kjósa Guðm. Ó.
Guðmundsson, en óvirku og á-
hugalausu mennimir, þar á meðal
þeir fáu íhaldskjósendur, sem eru
í félaginu, og auk þess fjölmargir
óánægðir Alþýðuflokksmenn, sátu
heima.
Sjomannasamtökin í Sandgerði
Eftir Hjört B. Heigason
Sjómannafélag var stofnað í
Sandgerði 30. des. síðastliðinn.
Stjórnina skipa:
Hjörtur B. Helgason, formaður,
Eyjólfur Þorgilsson, varaformaður,
Hjalti Jónsson, gjaldkeri,
Viggó Björgólfsson, ritari, og
Magnús Magnússon, meðstj.
Síðan hefir verið unnið að und-
irbúningi samninga við útgerðar-
menn og kaupmenn í Sandgerði
og þá sérstaklega nú síðustu dag-
ana, jafnóðum og sjómenn koma.
Mikill meiri hluti sjómanna er
upp á hlut og hefir því sérstök
áherzla verið lögð á að rannsaka
verð í Sandgerði á þeim vömm,
sem sjómenn þurfa að kaupa, svo
sem beitu, salt o. fl., og einnig
þeim vöram, sem sjómenn selja,
svo sem lifur og hrogn og borið
saman við verðlag á þessum vör-
um annarsstaðar á Suðurlandi.
Við þessa rannsókn hefir margt
óheilbrigt komið í ljós, sem nú
skal skýrt frá að nokkru.
1. Kaupmenn og útvegsmenn
hafa gjört tilraun til að selja
beitusíld á kr. 32,00, 35,00, 38,00
og' 40,00 tunnuna.
2. Kaupmenn hafa sömuleiðis
reynt að fá lifur fyrir 15, 16 og
18 aura og sumum hafa þeir boðið
tveimur aurum lægra fyrir líter-
inn en borgað verður í Keflavík.
3. Hrogn vilja kaupmenn fá
fyrir 8 aura líterinn, þegar aðrir
bjóða 14 aura fyrir líterinn.
4. Viðlegugjald er allt frá 750
kr. fyrir bát, sem beitir og saltar
í landi og allt upp í 18—1900
krónur.
I þessu sambandi má benda á
það, að beitusíld er sumstaðar við
í'axaflóa seld nú á 30 kr. tunnan,
og í fyrra var greitt fyrir lifur í
Sandgerði 15 og 20 aurar fyrir
líter, þegar hún er á 25—29 aura
Brytmm á Esju
Hverskonar ómenni hefir ríkis-
skip í pjónnistu sinní ?
Eftír Enok Ingimundarson
Fyrir nokkru birtist í Verk-
lýðsblaðinu frásögn um brott-
rekstur 1. matsveins af s.s. Esju.
Þar sem ég er mjög kunnugur öll-
um aðstæðum á skipinu, get ég
ekki látið hjá líða að gera þetta
mál að frekara umræðuefni opin-
berlega.
Mér er ekki kunnugt um, að
nokkurntíma hafi verið hægt að
finna neitt að starfi matsveins-
ins, Kaj Olafsen, en hinsvegar er
r.iér kunnugt um, að hjá fyrver-
andi yfirmanni hans, Elíasi Dag-
finnssyni bryta, er ekki aðeins
um. margskonar vanrækslur að
ræða sökum svalls og óreglu, held-
ur einnig í mörgum tilfellum svo
svívirðilega framkomu gagnvart
einstaklingum, að slíkt er fáheyrt
og með öllu óþolandi. Það vita all-
ir, sem hafa unnið á skipinu og
sennilega flestir, sem ferðast hafa
með því milli hafna, að Elías þessi
Dagfinnsson er ekki aðeins venju-
legt ómenni og fylliraftur, held-
nr einnig siðlaus og ósvífinn dóni,
svo að undrum sætir, að slíkur
maður skuli vera hafður í þjón-
ustu hins opinbera, af þeim á-
stæðum, jafnvel þótt ekki væri
íekið tillit til hins, að hann er ó-
fær til og vanrækir algerlega þau
störf, sem honum eru ætluð, og
lenda þau því vitanlega á undir-
mönnum hans, að mestu. Ég vil
aðeins nefna hér örfá dæmi þessu
til sönnunar, en þau dæmi, sem ég
tilfæri hér, hafa þegar verið lögð
fram, sem staðfestar ákærar á
brytann, hjá Skipaútgerð ríkisins.
1 fyrsta lagi hefir hann ráðist
á alsaklausan unglingspilt, sem
þá var í þjónustu yfirmanna
skipsins og misþyrmt honum lík-
amlega á svívirðilegan hátt —
| TEKIÐ í EYRA HANS OG RIF-
I IÐ ÞAÐ FRÁ ANNARSVEGAR,
I SVO AÐ FOSSAÐI ÚR HONUM
BLÓÐIÐ.
I öðru lagi hefir hann ráðizt að
konu einrs skipsmanns og svívirt
j hana í orðum og boðizt til að
! hrækja á hana ásamt viðhöfðum
; fleiri skítmannlegum munnsöfn-
| uði.
| í þriðja lagi hefir hann komið
| þannig fram við þemu á öðru far-
i rými skipsins, að hún varð að
| hrópa á hjálp og þegar ég, sem
; var staddur þar á farrýminu, kom
! þar að ásamt mörgum farþegum,
, var hurðin læst og vildi hann
| ekki opna fyr en hann sá, að hurð
i svefnklefans mundi í næsta vet-
i fangi verða brotin upp.
Þótt hægt væri að taka fram
; mörg fleiri dæmi um siðlausa og
glæpsamlega framkomu þessa
drykkfellda bryta á e.s. Esju, þá
ætti þetta að nægja til þess að
hver maður getur séð hverskonai-
maður það er, sem þarna hefir
vald til að reka fólk af skipinu,
sem ætíð hefir komið prýðilega
fram og nýtur trausts allra, sem
til þekkja.
Ég gæti vel látið mér detta í
hug, að eitthvað kynni að vera at-
hugavert hjá fleirum af þeim
rnönnum, sem gegna ábyrgðar-
miklum störfum hjá því opinbera,
þótt það hafi enn ekki verið af-
hjúpað. Að minnsta kosti fann
stjórn Skipaútgerðar ríkisins á-
stæðu til þess á síðasta hausti,
að senda um borð í skipin skjal
um það hvernig hegðun og fram-
koma yfirmanna skipanna ætti að
vera og fylgdu því strangar á-
annarsstaðar á Suðurlandi, og
ýmislegt fleira þessu líkt mætti
benda á.
Þetta gífurlega ósamræmi, sem
á sér stað á verðlaginu í Sand-
gerði ber þess ljósan vott, að
bæði sjómenn og smáútvegsmenn
hafa engan félagsskap haft til
þess að gæta hagsmuna sinna
gegn ágangi kaupmanna i Sand-
gerði, sem frá fyrstu tíð hafa
Uaft einokunaraðstöðu.
Svo að segja lítill hluti sjó-
manna eru heimilisfastir í Sand-
gerði og því ekki félagsmenn enn-
þá, en félaginu hefir þó tekizt að
fá umboð alls fjöldans af sjó-
mönnum, til að semja við útgerð-
armenn og kaupmenn um verð og
kjör fyrir þeirra hönd. Þessu
verður gengið að með oddi og egg
næstu daga og hefir félagið lagt
mikla áherzlu á að fá smáútvegs-
mennina í lið með sér gegn okur-
valdi þeirra Lofts og Haraldar,
sem búið er að ríkja allt of lengi
í Sandgerði.
Afleiðingarnar af þessu okur-
valdi Ilaraldar og Lofts era þær,
að hlutamenn hafa fengið frá kr.
1,60 og allt niður í 1 kr. af
hverju skippundi, þegar hluta-
menn á Akranesi hafa kr. 1,60 og
upp í kr. 2,00 af hverju skip-
pundi.
Slíkt gífurlegt okur og órétt-
læti er ekki hægt að líða lengur,
enda eru sjómenn og smáútvegs-
menn einhuga um það að hrinda
þessu af sér að einhverju leyti nú
þegar með samtökum sínum.
Sjómenn og smáútvegsmenn!
Verið allir samtaka, því ykkar
hagsmunir eru eitt í þessu efni.
rninningar um, að ekki mætti út
af bregða. Það gæti því verið
fróðlegt að athuga ýmislegt fleira
en framkomu brytans, þótt eklci
verði farið út í það að sinni.
Það hlýtur öllum að vera ljóst
af því, sem að framan er sagt,
hvaða áhrif slík framkoma hátt-
settra starfsmanna skipsins hlýt-
ur að hafa á álit útgerðarinnar í
augum þeirra farþega, sem með
því ferðast. Það verður að teljast
smánarblettur á fyrirtækinu, svo
lengi sem hann er látinn halda á-
fram að vera þar, auk þess sem
það er skaði fyrir ríkið, að láta
í,Vona persónur spilla fyrir við-
skiptum almennings við útgerð-
iua.
En hvernig stendur á því að
ríkisútgerðin getur haft svona
menn í þjónustu sinni, á sama
tíma og menn eru reknir í land af
skipinu, þótt þeir hafi viðurkenn-
ingar fyrir því, að þeir hafi í öllu
leyst störf sín vel af hendi? Og
hver eru þau öfl, sem hylma yfir
(h-eglu og hverskonar svínarí og
svívirðingar manna eins og Elí-
asar bryta á Esjunni og halda
þeim á föstum launum, þrátt fyr-
ir allt? Er hér um að ræða ein-
hverskonar skipulagðan félags-
t-kap, sem hylmar yfir hverskon-