Ný þjóðmál - 10.12.1974, Qupperneq 2

2
NY ÞJOÐMAL
HREINT
ÚT SAGT
I MIKIÐ HEFUR VERIÐ rætt
f, um hugsanlega járnblendiverk-
( smibju I Hvalfirði aö undan-
förnu, og sýnist sitt hverjum
| eins og vænta mátti. Nokkuð
f; hefur dregist að leggja málið
fyrir Aiþingi, og bendir það til
i þess, að undirbúningur málsins
hafi ekki gengið eins greiðlega
I og ráðherrar núverandi rfkis-
}■ stjórnar höfðu gert sér vonir um
f fyrir skömmu slöan. Viröist nú
I; með öllu óvfst, að ákvörðun
verði tekin af löggjafarsam-
| komunni um þessa verksmiðju
I fyrr en einhvern timann á næsta
| ^ri.
;■ Verði slikur frestur á endan-
I legri ákvörðun, þá gefst betri
timi en ella til að athuga málið
[L og ræða það Itarlega, en auðvit-
| að hlýtur það aö vera frum-
| skylda ábyrgra stjórnvalda á
( hverjum tima að Itarleg um-
ræða fari fram um mál sem
þetta áöur en tii endanlegrar á-
( kvörðunar kemur, svo almenn-
( ingi sé bæði ljóst hvaö um er að
1 vera, og hafi tækifæri til þess
| með ýmsum hætti að láta sjón-
1 armið sln i ljósi.
| ÞAÐ ER AUÐVITAÐ margt
| sem kemur til skoðunar þegar
ákveða á, hvort ástæða sé til að
§ reisa verksmiöju sem þessa hér
f á landi^bæði grundvallarsjónar-
i mið varðandi stóriðju á tslandi
( og hlutdeild erlends einkafjár-
( magns i Islensku atvinnullfi al-
jt mennt, og sérstök atriði sem
| eingöngu eru tengd þessari
verksmiðju út af fyrir sig.
Ég ætla ekki hér að ræða
( nema mjög Htíllega eitt atriði,
sem snýr að þessari verksmiðju
| sérstaklega. Það er mengunar-
| hættan, sem henni kann að
fyigja.

; NÚ FYRIR NOKKRUM dög-
um var gefin út opinberlega
skýrsla frá viðræðunefnd um
orkufrekan iðnað til rikis-
stjórnarinnar um járnblendi-
( verksmiðjuna, og fjallar einn
kafli hennar um mengunarmál-
in — eða umhverfismál eins og
það heitir I skýrslunni.
Þar er m.a. rætt um þetta mál
'i með eftirfarandi hætti:
„Varöandi mengunarmál vls-l
ar ráðið (þ.e. Náttúruverndar-1
ráð, sem viðræðunefndin leitaðU
umsagnar frá um umhverfis-
mál verksmiðjunnar) til Heil- I
brigðiseftirlits rikisins, og fór ,
Baldur Johnsen, forstöðumaður (
þess, i stutta kynnisför till
Bandarikjanna til þess að kynna (
sér þessi mál. t viðtali við
nefndina taldi Baldur ljóst, að
Union Carbide gerði mjög mikl- [(
ar kröfur að þvl er varðar ör- V
yggis- og mengunarvarnamál”. 1
Þessi kafli i skýrslunni virðist
benda til þess, að upplýsingar |í
þær, sem fyrir liggja hjá Is-I
lenskum aðilum um mengunar-
hættu, og mengunarvarnir, séu
komnar frá þeim erlenda auð-
hring, sem verið er að semja við J
um verksmiðju hér á landi.fi
Bæði hefur auðhringurinn gefið j
viðræðunefndinni slikar upplýs-
ingar um eigið ágæti I meng- (
unarmálum, og svo hefur einn
starfsmaður Heilbrigðiseftir- [[
litsins farið ,,í stutta kynnisför” |
til Union Carbide og fengið,
sams konar upplýsingar.
Það hlýtur að teljast furðu- j;j
legt, að fariö skuli með meng-
unarmál þessarar verksmiðju j
af sllkriléttúð.
EN ÞAÐ ER EKKI aðeins, að 1
vitneskjan virðist fyrst og |
fremst, eða jafnvel cingöngu, *’
komin frá þeim auðhring sem
verið er að semja viö — eins og
alþjóðlegir auðhringar hafa lika >
sýnt sig I heiðarleika að undan-
förnu — heldur er beinllnis játað (
i skýrslunni, að varðandi sum ;;
mengunaratriði sé engin vit- *j
neskja fyrir hendi. Eða hvernig ,
á að skiija eftirfarandi setn- :
ingu: I
„Vitað er, að frá verksmiðj-
unni koma nálægt 2500 tonn á ári!:
af föstum úrgangsefnum... en (
ekki er vitað til þess, að I þeim t>
séu hættuleg snefilefni. Komi I !
Ijós, að svo sé, er gengið út frá
þvl, að þau skuli gerö óskaðleg f
með öllu”.
Þarna er staðfest, að um mik- (
ið magn úrgangsefna sé aö
ræða, og að ekki sé vitað, að um
hættuleg efni sé þar að ræða, en ;
Framhald á bls. 6.
SFV-félagið í Reykjavík:
Framhalds-
aðalfundur
Framhaldsaðalfundur SFV-félagsins í
Reykjavik verður haidinn miðvikudaginn
11. desember næstkomandi i Félagsheim-
ili prentara við Hverfisgötu.
Dagskrá:
1. Framhald aðalfundarstarfa. Kosning
stjórnar.
2. Fréttir frá Landsfundi Samtakanna.
Stjórnin
A
Byggingalánasjóður
Kópavogskaupstaðar
Umsóknarfrestur um lán úr sjóðinum er
til 16. desember n.k.
Umsóknir skal senda undirrituðum á þar
til gerð eyðublöð sem liggja frammi á
bæjarskrifstofunni.
Bæjarritarinn I Kópavvogi.
l)R ÖLLUM ATTUM
Bandarlska leikkonan og söngkonan Debbie Reynolds er enn I
fullu fjöri, þótt hún sé 42 ára að aldri. Nú á dögunum hcfur hún
tekið þátt I margvíslegum fjársöfnunum til málefna, em hún
hefur sérstakan áhuga á. Er þar einkum um að ræða stofnun sér-
staks Hollywood-safns, sem á aö varöveita minjar um hina lit-
riku sögu þessa bæjar, sem eitt sinn var miðstöð kvikmynda-
gerðarinnar I heiminum, og sem enn gegnir mikilvægu hlutverki
I þvl efni. Myndin hér að ofan er tekin á skemmtun, sem Debbie
hélt til að safna fjármagni til safnsins.
Ummæli vikunnar
„Vitaskuld verða bátarnir teknir eins og hverjir aðrir lögbrjót-
ar”.
Sjávarútvegsráðherra um rækjubátana frá Blönduósi, sem
lönduðu rækju annars staðar en þeir höfðu heimild til.
Eins og áður hefnr ver-
ið skýrt frá I þessum
dálkum, hefur bandariskt
sjónvarpsfyrirtæki og
BBC I London látið gera
sjónvarpskvikmynd um
Winston Churchill I tilefni
af 100 ára afmæli hans, og
lék Richard Burton aðal-
hlutverkið.
Rétt áður en sjónvarps-
kvikmyndin var sýnd I
BBC og I Bandaríkjunum,
birtist viðtal við Burton I
New York Times, sem
vakti mikinn úlfaþyt I
Bretlandi. Þar lýsti Burt-
on þvi yfir, að eftir þvl
sem hann hefði sökkt sér
meira ofan I Churchill
sem persónu hefði hann
skiliö betur og betur, að
hann hataði hann og alla
hans tegundar. Hann fór
slðan ýmsum svipuðum
orðum um Churchill, og
llkti honum m.a. við ribb-
aldakónga miðalda, sem
hefðu I reynd verið ótindir
glæpamenn.
Þessi ummæli komu við
hjartað á mörgum Bret-
anum, og er talið ósenni-
legt að Burton verði
nokkru sinni aftur ráðinn
til að leika I sjónvarps-
kvikmynd á vegum BBC.
Ilins vegar drógu þessi
ummæli Burtons ekki úr
hrifningu gagnrýnenda
dagblaðanna eftir sýning-
una i BBC, en þeir luku
miklu lofsorði á Burton
fyrir leik hans. Og velta
menn því mjög fyrir sér,
hvernig Burton hafi getað
leikið svo snilldarlega
mann, sem hann segist
fyrirlita og hata.
ÞAÐ ER VISSULEGA MIKILL svipur með þeim mæðgunum hér á myndinni. A miðri mynd-
inni er Nina van Pallandt, sem varð þekkt hér á landi fyrir fjöldamörgum árum er hún kom
hingað og söng ásamt manni slnum, Friðrik. Nina, sem nú er 42 ára, eignaðist tvær dætur með
Friðrik — Kirsu, sem er II ára, og önnu Mariu, sem er 9 ára. Dæturnar búa hjá móður sinni,
sem skildi við Friðrik árið 1969. Nína hefur haldið áfram að syngja, þótt hún segði skilið við
eiginmanninn, og hlaut loks heimsfrægð fyrir tveimur árum siðan þegar hún komst i heims-
fréttirnar vegna tengsla sinna viö rithöfundinn Clifford Irving, sem dæmdur var i fangelsi fyrir
að falsa ævisögu miiljónamæringsins Howard Hughes. Eftir allt það umtal, sem þá varð, jókst
mjög eftirspurnin eftir Nlnu, og hefur hún siðan sungið á ýmsum þekktustu skemmtistöðum á
Vesturlöndum. Að undanförnu hefur hún komið fram i kabarett á Savoy Hótel i London.
Fólk í fréttum
Hinn þekkti gamanleikari
Bob Hopalenti illilega i um-
ferðaröngþveiti New York-
borgar s.l. fimmutdag, og
kom á síðustu stundu til þess
að taka á móti heiðursverð-
launum bandarlska Hjálp-
ræðishersins fyrir árið 1974.
Afhendingin fór fram I há-
degisverði á Waldorf-Astoria
hótelinu, og voru 2500 gestir
viðstaddir, en verðlaunahaf-
inn kom ekki fyrr en undir
lok hádegisverðarins. En
hann kom þó að lokum, og
tók við verðlaununum, sem
ýmsir þekktir Bandarikja-
menn hafa fengiö á undan
honum, svo sem Dwight D.
Eisenhower, fyrrum Banda-
rlkjaforseti, BiIIy Graham,
predikarinn þekkti, Lyndoii
B. Johnson, fyrrum forseti
Bandarikjanna og margir
fleiri.
Það hefur margt skritið
gerst I Uganda siðan Idi
Amin tók ,við völdum þar
meö byltingu. Eitt af þvi er
frami fyrrverandi fyrir-
sætu, sem Elisabet Bagaya
heitir, og ber titilinn Prin-
sessa af Toro, en hún var
gerð að utanrlkisráðherra
landsins. Var talið, að það
hefði gerst vegna fegurðar
hennar og eftirlátssemi við
forsetann. En nú fyrir helg-
ina staðfesti Amin að gam-
anið væri búið, a.m.k. i bili,
og væri Elisabet I stofufang-
elsi. Sakaði hann hana m.a.
um að hafa haft kynmök við
evrópumann nokkurn inni á
salerni i flughöfninni I Paris,
og sagðí hana hafa haft sam-
bönd við bandariska og
breska njósnara. Verður
fróðlegt að vita hvort fegurð-
in og eftirlátssemin nægir til
þess að bjarga Elisabetu úr
þessari klipu.