Ný þjóðmál - 10.12.1974, Síða 8

VÉSTEINN ÓLASON SKRIFAR UM VERK GUÐBERGS í OPNU
Jgo&mál
VIÐ TAKANDI:
Breytingin 1971 var gerð til að tryggja sjálfstæði ríkisútvarpsins:
Öfgaöflin í Sjálfstæðisflokknum
vilja ráða yfir ríkisfjölmiðlum
Það fer víst ekki fram-
hjá neinurri/ að stjórnar-
frumvarpiðum breytingu
á kosningu útvarpsráðs/
og um að nýtt úrvarpsráð
skuli kjörið strax og
breytingin hefur orðið að
lögum, er mikill sigur
fyrir öfgaöflin í Sjálf-
stæðisflokknum. Þessum
öfgaöflum hefur tekist að
fá foringja Framsóknar-
f lokksins i lið með sér, og
svínbeygt Vilhjálm
Hjálmarsson, mennta-
málaráðherra, þótt þeim
hafi ekki tekist að beygja
þann þingmanninn í
þeirra röðum, sem mest
veit um málefni útvarps-
ins, og ber hag þess mest
fyrir brjósti, Þorvald
Garðar Kristjánsson.
Þykir mörgum, að hlutur
Vilhjálms sé sárgræti-
legur, því hingað til hefur
hann þó af flestum verið
talinn „góði drengurinn"
í ríkisstjórninni, en hefur
sýnt það i þessu máli, að
hann er bara alveg eins
og hann Einar.
bað þarf enginn aö fara i
grafgötur með það, hvaða
ástæður liggja að baki kröfu
öfgaaflanna i Sjálfstæðisflokkn-
um. beim er nákvæmlega
sama, hvert kjörtimabil lit-
varpsráðs sé. bað sem skiptir
þessa öfgamenn öllu máli er að
ná undir sig meirihlutavaldi i
útvarpsráði til þess, að þeir geti
stjórnað þvi eins og Morgun-
blaðinu. beir geta ekki komist i
slika aðstöðu, nema losa sig
fyrst við ýmsa þá menn, sem nú
sitja i útvarpsráöi, og þá er
þessi aðferð notuð.
Tilgangurinn árið 1971
Eins og flestum mun kunnugt
fór fram mjög itarleg athugun á
útvarpslögunum, og gildandi
reglum varðandi útvarpið, á
siðustu árum svonefndrar við-
reisnarstjórnar. A árinu 1969
var skipuð sérstök nefnd til að
framkvæma þessa endurskoð-
Moirihlu ti ú trur/>srn<)s
sem ojgiiojlui i ilju Jru
un, og var Benedikt Gröndal,
þáverandi formaður útvarps-
ráðs, formaður hennar, en með
honum i nefndinni Andrés
Björnsson, útvarpsstjóri, og dr.
bórður Eyjólfsson, fyrrverandi
hæstaréttardómari.
bessi nefnd skilaði áliti árið
1970, og þar á meðal frumvarpi
að nýjum útvarpslögum, og var
það lagt fram á Alþingi haustið
1970 og samþykkt vorið 1971.
í þessum nýju útvarpslögum
var margt, sem styrkti sjálf-
stæði stofnunarinnar, og þar á
meðal ákvæðið um að útvarps-
ráð skyldi hafa fjögurra ára
kjörtimabil hvað sem liði átök-
um i stjórnmálalifinu.
1 greinargerð með frumvarp-
inu var þessi breyting rökstudd
á eftirfarandi hátt:
,,bá er gert ráð fyrir, að út-
varpsráð sé kosið til fjögurra
ára hverju sinni. Arið 1939 var
ráðið kosið til þriggja ára, en
1942 var lögunum breytt á þann
veg, að hvert nýkjörið þing
skyldi kjósa útvarpsráð. Hefur
komið fyrir, að kosið væri i út-
varpsráð tvisvar á sama ári, og
kjörtímabil ráðsins væri innan
við hálft ár.
Með núverandi skipan er
Rikisútvarpið nátengt við
stjórnmálabaráttuna og sveifl-
ur hennar. Virðist hyggilegra,
og meira i samræmi við hug-
myndir samtiðarinnar um sjálf-
stæði Rikisútvarpsins, að út-
varpsráð hafi fast kjörtimabil
eins og mikill meiri hluti þeirra
stjórna og ráða, sem Alþingi
kýs. Mundi það skapa meiri
festu i störf útvarpsráðs og
stofnunarinnar i heild”.
bingheimur féllst fyllilega á
þessi rök, og var þessi breyting
samþykkt i einu hljóði á Alþingi.
Vorið 1971 var svo kjörið nýtt
úrvarpsráð i samræmi við þessi
lög. bað er þetta útvarpsráð,
sem nú á að setja af að kröfu
öfgaaflanna i Sjálfstæðisflokkn-
um, enda eru þau öfl ekkert að
hugsa um „hugmyndir samtið-
Framhald á 7. siðu.
EINAR ÞORSTEINN ASGEIRSSON:
Störf umhverfismálaráðs Reykjavíkur 1974
bann 16. mai i ár samþykkt
borgarstjórn að kjósa sérstakt
umhverfismálaráð, sem falin
eru störf náttúruverndar-
nefndar, fegrunarnefndar og
Árbæjarnefndar. Ráðið er
skipað sjö fulltrúum, fjórum frá
Sjálfstæðisflokknum, og einum
frá hverjum eftirtaldra Alþýðu-
bandalaginu: Framsóknar-
flokknum: og sameiginlegu
framboði Samtakanna og
Alþýðuflokks. bannig vill til að
hér eiga Samtökin eina fulltrúa
sinn i nefndum borgarinnar, en
eins og kunnugt er ráðskaðist
efsti maður J-listans, sem einn
náði kjöri, með nefndarstörfin
að kosningum loknum, rétt eins
og Alþýðuflokkurinn einn hefði
átt aðild að J-listanum. Og var
þar jafnaðarmannslega að
fariö. En hið kaldhæðnislega við
þessa deilingu nefndarstarfa er
raunar, að það var fulltrúi SFV i
borgarstjórn, Steinunn Finn-
bogadóttir, sem mótmælti
gamla kerfinu i þessum málum,
sem varð til þess að J-listinn
fékk mun fleiri nefndarstörf i
sinn hlut en eftir þvi gamla.
bað sem af er árinu hefur
Umhverfismálaráð haldið 12
fundi og fjallað þá m.a.: um
veitingu viðurkenninga fyrir
snyrtimennsku og vandaðan
frágang stofnana, mannvirkja
og gatna: um frágang hússins
Laufás i Arbæ, þar sem undir-
rituðum var falið að vera tækni-
legur ráðunautur: um endur
skipulagningu reitar við
Reykjanesbraut norðan
Mjóddarinnar, sem ekki voru
gerðar aðrar athugasemdir en
að frágangur yrði til fyrir-
myndar og svæðið girt af með
jarövegg til Reykjanesbrautar:
um áætlun um að koma Pioner
eimreiðinni i Arbæ undir þak!
um greinargóða skýrslu um
Arbæ, gerða af Nönnu Her-
mannsson nýráðnum safnverði:
um merkingu náttúruminja:
um skipulagsskýrslu stór-
reykjavikursvæðisins 69-83: um
úttekt á beitarþoli afrétta
Reykjavikur, ásamt jarðanna
Kolviðarhóls og Nesjavalla, um
beiðni borgarráðs um umsögn
um Oddgeirsbæ við Framnes-
veg, hvort flytja beri hann i
Arbæjarsafnið eður ei.
Astæða er til'aö fjalla nánar
um tvö siðustu málin.
1 skýrslu Rannsóknar-
stofnunar Landbúnaðarins
kemur fram að ofbeit er á öllum
þeim svæðum, sem rannsökuð
Einar Þorateinn Asgeirsson.
voru, þó mismikil sé. Mest er
ofbeitin i landi Nesjavalla, en
þar má segja að beitarþolið sé
350 ærgildi, en þar munu nú
vera 700 ær. Um Nesjavelli
segir m.a.: „betta land þyrfti
nær algerrar friðunar viö i
lengri tima, svo að gróður nái að
endurnýjast. Með núverandi
beitarþunga er ekki annað
sjáanlegt en að gróður og jarð-
vegur hverfi þarna með öllu á
næstu áratugum.”
A siðasta fundi Umhverfis-
málaráðs hvatti Eysteinn
Jónsson, formaður Náttru-
verndarráðs, borgina eindregið
til þess að ganga hér fram með
góðu fordæmi og friða jörðina
og girða, en jafnframt að halda
þar úti einhverjum búskap, þar
sem fjáreign væri i lágmarki.
Meginstefnuna i þessum málum
kvað hann vera að „Landinu
færi ekki aftur”.
Nönnu Hermannsson, minja-
verði, var falið að gera könnun á
Oddgeirsbæ vegna hugsanlegs
flutning hans að Arbæjarsafni.
Niðurstaða hennar var, að ekki
væri ástæða til þess að flytja
steinbæinn, en hins vegar að
gera nákvæma úttekt á honum,
uppmælingar, ljósmyndun o.fl.
Kom i ljós að slik vinna myndi
taka um 4-6 vikur fyrir
sérfræðinga. Féllst umhverfis-
málaráð á tillögur minjavarðar
og gerði undirritaður um leið
eftirfarandi bókun:
Vegna beiðni borgarráðs um
umsögn Umhverfismálaráðs
um Oddgeirsbæ við Fram-
nesveg, vil ég lýsa þeirri skoðun
minni að stefna beri að þvi að
varðveita þau gömlu hús
borgarinnar, sem sögulegt eða
byggingasögulegt gildi hafa, á
sinum upprunalega stað.
1 þeim undantekningartil-
fellum, þar sem almannaþörf
krefst tilfærslu á viðkomandi
húsum, eða þegar það er
einróma mat sérfræðinga
borgarinnar og húsafriðunar-
nefndar, að eðlilegra sé að
endurbyggja viðkomandi hús I
Arbæjarsafni, þá greiði þeir
aðilar, sem hagnast á brott-
flutningi þeirra, flutnings
kostnað þeirra og gerð grunna
og undirstöðumannvirkja i
Árbæjarsafni.
Ennfremur er það skoðun
min, að tillögur húsafriðunar-
nefndar eða annarra aðila, sem
borgin felur gerð tillagna
þaraðlútandi, sé stöðugt i
endurskoðun i samræmi við
endurskoðunarákvæði skipu-
lagslaganna og þá i þá átt, að
við núverandi tillögur bætist
fleiri hús og götuheildir, eftir
þvi sem skilningur manna á
umhverfi sinu eykst.
Einar Þorsteinn Ásgeirsson
FRIÐGEIR BJÖRNSSON SKRIFAR FRÉTTABRÉF í OPNU