Vorboðinn - 01.05.1937, Blaðsíða 1

Vorboðinn - 01.05.1937, Blaðsíða 1
O I* o llftlt Kosning-ahlad KommúnistafLokks Islands i Bardastrandarsýslu Maí Reykjavík 1937 20. júi&i gerii* út um ör- lög lýðræðisins ái isla,iuli Inngangur. Nú, þegar þing hefir verið rofið og nýjar kosningar fara í hönd, er það samviskuskylda hvers manns og konu að átta sig gerla á hinu pólitíska viðhorfi, og greiða að því búnu atkvæði þann veg, að þjóð vorri megi að gagni koma. 1934 var gengið lil kosninga. Alþýðu- og Framsóknarflokk- urinn lögðu fyrir þjóðina stórar áætlanir og glæsilegar. — Nú skyldi til skarar skríða við íhald og kúgun, braskara og blóðsug- ur. Tollum skyldi létt af aiþýðu en þeir fluttir yfir á þá auðugu. Atvinna skyldi blómgast vegna opinberra og félagslegra átaka, og þjóðarbúið rekið af skyn- semi og umhyggju fyrir þegn- um landsins, hinu óbreytta al- þýðufólki i bæ og sveit. — Og íhaldið var lagt að velli, sem betur fór. Alþýðu- og Framsóknarflokkurinn mynd- «ðu vinstri-stjórn í landinu. Síðan eru liðin 3 ár. Hvað gerði vinstri-stjórnin? Nokkura viðleitni hefir stjórn- In sýnt í umbótaáttina. Hún hefir stofnað til nýunga á at- vinnusviðinu, meiri fjölbreytni í verkun sjávaraflans, fleiri iðn- greina í landinu, mciri mark- aðsleita. — En að öðru leyti hefir lítil breyting orðið á til batnaðar. Tollarnir voru jafnvel þyngdir á ahnenningi. Verkleg- ar framkvæmdir stóðu i stað. Vinnuleysið fór frekar vaxandi. Hin langþráða breyting á kjör- um verkafólks og bænda hefir ekki orðið. Bprgararnir sitja enn við auð og völd á f lestum höf uð- stöðvum íslenskra atvinnu- og fjármála. Auðkl'íkurnar voru stjórninni yfirsterkari. Til þess að skilja orsök þess- ara hluta, verðum við að skygn- ast ögn á bak við tjöldin i fjár- málalífinu og athuga hvernig ^im hnútana er búið þar. Eftir Hallgrim Hallgrimsson. Framleiðslulíf hvers lands verður að hafa skifti við a. m. k. 3 aðalaðilja: Þann, sem lánar rekstursfé, þann, sem selur nauðsynjar til framleiðslunnar, og þann, sem kaupir af urðirnar. — Yfir íslensku lánsstofnun- um drotnar Landsbankaklikan, yfir versluninni stórkaup- mannaklíkan í Reykjavík, og yf- ir afurðasölu sjávarútvegsins Kvcldúlfsklíkan i gegnum Fisksölusamlagið. Landsbankaklíkan er aðal- stöð fjármálaspillingarinnar á Islandi. Á 17 bankastjórnarár- um Magnúsar Sigurðssonar (sem er höfuðpaur klíkunnar) hefir bankinn tapað á 17. miljón króna, cða til jafnaðar ca. 1 miljón á ári af fé þjóðarinnar í 17 ár samfleytt! Þar við bætist 5 miljón króna láhið til Kveld- úlfs — til fyrirtækis einnar braskaraf jölskyldu — og bendir alt til þess, að það f é sé að meira eða minna leyti tapað. Afleiðing þessarar dásamlegu fjármálastjórnar er sú, að bank- anum hefir legið við hruni a. m. k. tvisvar, og ríkissjóður hlaup- ið þrisvar midir bagga með nýjum fjárfúlgum, sem teknar voru til láns erlendis. Og nú er bankinn svo gersamlega félaus, að eyrisvirði fæst varla út úr honum hvað góð tiygging sem er annarsvegar. I gjaldeyrismál- unum hefir bankinn leyft sér þann dólgshátt, að gera sig að einskonar húsbónda gjaldeyris- og innflutningsnefndar með þvi að neita um yfirfærslur þegar honum hefir sýnst, eyðilagl þar- með fjölda gjaldeyrisleyfa nefndarinnar og stórspilt láns- trausti landsmanna erlendis með þessu háttalagi. Hinar auðmýkjandi yfirlýsingar Ey- steins gagnvart bresku bönkun- um eiga rót sína að rekja til Lundúnafarar Magnúsar Sig- urðssonar, því maður sá skoðar sig áreiðanlega meira sem full- trúa Hambrosbanka heldur en islcnsku þjóðarinnar. Slórkaupmannaklikan i Reykjavík er sálufélag lekju- Hallgr. Hallgrímsson. hæstu manna þessa lands. Þar eru karlar með 10—50, og jafn- vel alt upp i 96 þús. króna árs- laun, samkvæmt eigin uppgjöf. Þetta er fámennur hópur, nokkurir tugir spekúlanta, sem drotna yfir mest allri verslun þjóðarinnar. Hinn takmarkaði innflutningur gengur mest- megnis til þessara heildsala, sem leggja svo óheyrilega á alla vöru i krafti þess að innflutn- ingurinn er svo lítill að allar birgðir seljast upp hvað mikið sem okrað er á þeim. Á meðan eru smásalar og fátæk neyt- endafélög að veslast upp af því, að þeim er neitað um innflutn- ing. Þessi klíka gróðabralls- manna, sem bundið hefir í versluninni langmestan hluta af veltufé þjóðarinnar, uppsker 5 miljónir króna í hreinan ágóða - þegar allar launagreiðslur eru frádregnar — á árinu 1934, en yngri skýrslur liggja ekki fyrir. Þó er alveg vist, að eftir það hefir ágóði þeirra frekar vaxið en minkað, þvi engir græða annað eins á hinum takmarkaða innflutningi og hinir stóru og freku heildsalar. Allra mest er þó okrið á útgerðarvörum, oliu, kolum, salti og veiðarfærum. Af þessum vörum einum saman hefir verið um tveggja miljón króna hreinn gróði á ári. Til samanburðar má gela þess, að á sama tíma telst svo til, að öll út- gerð landsins sé rekin með ca. tveggja miljón króna tapi. Út- gerð íslendinga gæti því borið sig, jafnvel á erfiðustu kreppu- árum, bara með því að nema á brott aukagróða stórkaupmanna á útgerðarvörum, þó að öllu öðru væri slept, sem gera mætti til viðreisnar útvegnum. Um Kveldúlfsklíkuna er það að segja, að hún er hálfdönsk fjölskylda, sem á uppgangstím- unum braskaði undir sig geysi- miklum auð, og notaði til þess öll meðul, sem ekki skal fjöl- yrða hér frekar um. Létu menn þessir mikið á sér bera, keyptu dýrar lendur og veiðivöln, byggðu f jölda dýrra skrauthýsa i höfuðstaðnum, veittu óstjórn- legum fjárfúlgum út úr fram- leiðslunni í gjafir og lán til ým- issa gæðinga fjölskyldunnar, höfðu marga og vel launaða forstjóra — og fluttu fé út úr landinu. — Fyrirtækið rak útgerð og fiskverslun. Var það jafnan í vinfengi miklu við Landsbankaklikuna (enda sami rassinn undir báðum), og fékk þaðan fé í stórum straumum, einkum ef tir að harðna tók i ári. Fyrir harðfylgi sitt og Lands- bankans tókst klíku þessari að koma á fót Fisksölusamlaginu alkunna, sem enn i dag drottnar yfir fiskverslun vorri — og er stjórnað af Kveldúlfsmönnum og Magnúsi Sigurðssyni. í gegn- um þennan fiskhring hefir Kveldúlfur rænt 1% miljón af sjó- og útvegsmönnum landsins (hið svokallaða „verðjöfnunar- gjald") og greitt spönskum u\- U iO.uQ LJ

x

Vorboðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vorboðinn
https://timarit.is/publication/583

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.