Ægir - 15.09.1955, Side 9

Æ GIR
231
því af hjá þeim. Presturinn þrumaði í
stólnum gegn þessu ókristilega athæfi og
bað þess að aflinn brigðist á sunnudög-
um. Að því kom, að prestur hlaut bæn-
heyrzlu, en fiskimennirnir voru ekki af
baki dottnir. Þeir létu gera margar teikn-
ingar af presti, hengdu þær upp í reyk-
háfana hjá sér, og viti menn: Þegar mynd-
irnar voru orðnar svartar af sóti, glædd-
ist sunnudagsveiðin að nýju!
Sjómenn á Norðurlöndum trúðu því einu
sinni, að gott verð mundi fást fyrir afl-
ann, ef þeir gæfu ketti fyrsta fiskinn, sem
þeir létu á land. Einnig var það talið væn-
legt til veiði að skyrpa upp í fyrsta þorsk-
inn sem veiddist á vertíðinni og bíta sporð-
inn af fyrstu síldinni!
Fiskimenn höfðu — og hafa raunar enn
— ýms teikn til að glöggva. sig á veðri.
Það var talið boða storm, ef veiðibjalla
sást fljúga til lands. Og ef megna lykt
lagði af þanginu í fjörunni var von á
rigningu. Áður en veðurfræðingarnir
komu til sögunnar notuðu suroir sjómenn
skemmtilega aðferð til að spá um veður.
Þeir þurrkuðu sænál, sem er örmjór en
langur fiskur, og pressuðu hana flata.
Því næst bundu þeir í hana langt konu-
hár og hengdu hana upp í stofuloftið hjá
sér. Þegar loftið varð rakt, vatt hárið
upp á sig og sænálin snerist. Var þá von
á stormi úr þeirri átt, sem snjáldrið vísaði.
Fiskimenn hafa löngum tekið mark á
draumum sínum. Skozkir sjómenn trúðu
því, að ef þá dreymdi lát skyldmennis,
boðaði það vont veður. Að dreyma hvítt, t.
d. snjó, brimlöður eða hvítan þvott, boðaði
góða veiði. Svartur sjór eða útfiri boðaði
óhapp.
Fátt er gömlum sjómönnum eins illa
við og að stolið sé úr bát þeirra. Það er
ekki einungis gremjan yfir því að missa
dýrmæt tæki eða veiðarfæri, heldur er
það trú þeirra, að þjófarnir taki einnig
með sér veiðilán bátsins.
Góður siður ríkti fyrir eina tíð á eynni
Mön. Sjómönnum var þar uppálagt að
segja félögum sínum á öðrum bátum ef
þeir fundu góð mið. Það var sem sé litið
á fiskinn sem guðs gjöf, er allir sjómenn
á eynni ættu hlutdeild í. Ef sjómaður
vanrækti að láta félaga sína vita um góða
veiði, var honum refsað með fangelsi og
allt að 40 skildinga sekt!
Bezt er að slá botninn í þessa sundur-
lausu frásögn af þjóðtrú í sambandi við
fisk og fiskiveiðar með stuttri fiskisögu
úr þjóðsögum Jóns Árnssonar: „Einu sinni
gekk Jesús Kristur með sjó fram og
sánkti Pétur með honum. Kristur hrækti
í sjóinn, og af því varð rauðmaginn. Þá
hrækti og sánkti Pétur í sjóinn, og af því
varð grásleppan, og þykir hvort tveggja
gott átu, og rauðmaginn jafnvel herra-
mannsmatur. Djöfullinn gekk í hámóti á
eftir þeim með sjónum og sá, hvað fram
fór. Hann vildi þá ekki verða minnstur,
og hrækti líka í sjóinn, en úr þeim hráka
varð marglyttan, og er hún til einskis nýt“.
Sumarsíldveiðin við Norður- og
Austurland 1955
Nú eru liðin 4 ár síðan skýrsla um sum-
arsíldveiðina norðanlands hefur verið birt
í Ægi. Ýmsir hafa haft orð á því, að þeir
söknuðu skýrslunnar og þykir því rétt
að hefja birtingu hennar á ný.
í sumar stunduðu 132 skip veiðar fyrir
Norðurlandi, 21 með herpinót og 111 með
hringnót. Afli skipanna er færður eftir
tilkynningum þeim, sem Fiskifélagið fær
vikulega frá síldarútvegsnefnd, síldar-
verksmiðjum og frystihúsum. Ekki má
gera kröfu til þess, að aflamagn það, sem
á skýrslunni er greint, sé hárnákvæmt,
ýmsar ástæður liggja til þess að svo get-
ur ekki verið, en yfirleitt mun það mjög
nærri sanni. Sama er að segja um verð-
mætið, en það er reiknað með því verði,
sem auglýst var í byrjun vertíðar. Skip-
unum er raðað eftir aflamagni, umreikn-
uðu í mál (135 kg.). Röðin verður að sjálf-
sögðu önnur, ef miðað er við aflaverð-
mætið. Skýrslan hefst á næstu stíðu.