Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 08.11.1928, Page 3

VTKUOTGAFA ALÞVÐUBLAÐSINS
3
bræðslumenin, matsveijiar og að-
stoðarmatsveinar, -kyndarar og
laðstoðannemn í véi tmdanskildir-
þeirri kvöð, að standa vörð eða
vinna á skipsfjöi, frá því skipið
Jbefir kastað akkerum eða er
bundið við bryggju, og þar til
það er ferðbúið í aðra veiðiför,
ef skipið liggur ekki lengur en
2 sólarhringa í höfn.
Otgerðarmaður skal sjá um, að
vel sé frá öllu gengið á þilfari,
þá skipið er ferðbúið (sjóklárt).
15. gr.
Otgerðarmenn greiði af kaupi
skipverja af þeim samþyktar
greiðslur til sjómannafélaganna.
16. gr.
Félagsmenn úr Sjómannafélagi
Reykjavíkur og Sjómannafélagi
Hafnarfjarðar skulu ávalt sitja
fyrir atvinnu á skipunum, ef til
þeirra næst.
17. gr.
Samníngi þessum getur hvor
aðila um sig sagt upp með
minst 2ja mánaða fyrirvara, og
feilur samningurinn þá úr gildi
31. dez. það ár, en þó má ekki
segja honum upp fyrr en á árinu
1929.
Samningur þessi er gerður í
þrem samhljóða frumritum, og
heldur hvort félag sínu eintaki.
Samþykt á fundi Sjómannafé-
lafiisins 16/10 1928.
Eins og sjá má af frumvarpinu,
eru ýms nýmæli í því frá því,
sem áður hefir verið bundið
samningum, og mun flestum
sanngjömum mönnum ekki dylj-
ast að þeim sé í hóf stilt, og
hljóti því að finna náð fyrir aug-
um útgerðarmánna.
Blaðinu mun gefast kostur á að
úrufræði, landafræði og þættir úr
mannkynssögu.
Frásögnin er oft svo prýðileg,
að börnin fýsir mjög að lesa.
Gera þau það sem þau geta, til
þess að skilja efnið. Sagna og
eefintýrabiær er yfir allri frásögn-
inni.
Myndir eru margar og góðar í
bókum þessum. Oft eyða kenn-
&rar miklum tíma í að láta bömin
athuga myndirnar og iæra af
þeim. Hvert barn hefir eina bók.
Engar bækur þurfa börnin aö
kaupa. Ríkið ieggur skólunum til
ailar bækur í öllum greinum.
Þegar börnin eru læs orðin,
byrjar hið vanalega fræðanám.
Lesgreinir eru þessar: Enska,
kiistinfræði, reikningur, saga Eng-
lendinga, landafræði, náttúruvís-
indi og mannkynssaga.
Eins og áður er sagt, em
kenslustundir smábarnanna aðeins
20 mínútur. Miðdeildirnar, sjö til
dlefu ára börnin, sitja ekki leng-
ur við nám í senn en 30 mínútur.
Kenslustundir í efstu deildum
ræða einstakar greinir fmmvarps-
ins síðar.
Alþýðublaðið h:f;r einnig leit-
að sér upplýsinga um kaupkröfur
þær, sem sjómenn hafa farið fram
á á ‘ línugufubátum. Saga þess
máis er í stuttu máli þessi: Und-
anfarnaT vertíðir hafa engir
samningar verið á milli eigenda
línugufubátamna og sjómannafé-
laganna á vetrarvertíðum. Aftur á
móti hafa samningar verið gerðir
þar með. Samningur gildi til eins
árs.
Aiþýðublaðið mun fylgjast með
gangi þessara mála og birta það,
sem þýðingu hefir fyrir aimenn-
ing að viía.
Kaupkröfur verkalýðsins eru
þau mál, sem alla sner;a, og á-
valt veltur á miklu fyrir hvern
einnstakiing, hvort hann getur
trygt sér eyrinum meira eða
mánna fyrir vinnu sína i hvert
skifti, sem samningar fara frem
um kaup og sölu á vinnunni.
Nú eru góðæri til lands og
sjávar, og arður af ailri fram-
ieiðslu mikill; sá arður á að Ienda
að meira hluta hjá verkalýðnum
en nú er.
Útgerðarmenn neituðu að ganga
að samningsuppkasti þessu, en
gerðu tilboð, sem ógerningur Var
fyrir’ sjómenn að ganga að.
Samningatilraunum milli sjómanna
og útgerðarmanna hætt.
Samningat'Jraunum imilli sjó-
manna og togaraeigenda Var silit-
ið á þriðjudaginn. Samninga-
nefndimar hafa hald.ö fjóra fundi
án nokkurs árangurs, því að mik-
ið ber á m;lli í þeim tillöguim,
sem hvorir um sjg hafa lagt fram.
skólanna eru 40—45 mínútur.
Englendingar leggja m kla stund
á að kenna bömum sínum móður-
málið. Er allerfitt að kenna þeim
sæmilega ensku, því að þau venj-
ast lélegu máli á mörgum heim-
ilum og víðast har, þar sem þau
eru meðal múgsins.
Móðurmálskenslunni er ýmis-
Jega hagað, en margir góðirkenn-
arar fara svo að. Þeir temja sér
að tala vandað mál við nem-
endur sína. Bækur velja þeir svo
góðar, sem kostur er á. Þar sem
nú mjög mikill bökakostur er í
Englandi, hafa kennarar úr stór-
miklu að velja. Og fá þeir að
nota þær bækur, sem þeir óska
og fræðslumálastjórnin hefir við-
urkent nothæfar.
Börnin eru látin lesa bæði í
hljóði og upphátt Þau læra einn-
ig kvæði utan bókar og flytja þau
svo í áheyrn skólasystkina sinna.
Málfræði er kend í efstu deild-
um barnaskólanna. Læra nemend-
ur aö þekkja málsgrein og hluta
Sveitaflutningur.
FrásSgn þessý er fluttur var.
Á laugardagínn kom verkamað-
ui, Júlíus Þorbergsson að nafni,
til við:als við einn blaðammn Al-
þýðublaðiins og skýrði frá eft-
irfarandi:
Ég hefi verið búsettur hér í
bænum um nokkurt skeið, er
giftur og á tvo drengi. Kona m:n
hefir verið he;lsutæp. Árið 1926
neyddist ég til að leita á náðir
bæjarins vegna atvinnuleysis. Fékk
ég þá í bili lítils háttar styrk
hér eftir talsverða eftirgangs-
mur.i, en við hjónin eigum bæði
sv:it í Mosfellshreppi. Leið svo
langur timi, að ég komst af al-
veg hjálparlaust. Vann ég áils
konar vinnu og gat séð sæmi-
lega fyrir mér, konunni og
drengjunum. En þann 5. septem-
ber í fyrra voru drengirnir báðir
teknir frá okkur og komið fyrir
sínum á hvorum bæ uppi í Mos-
fellssveit-' Tók konan min sér
þetta ákaflega nærri. Eftir nýjár-
Ið í vetur fórum við þess á leit
að fá drengina aftur heim, en
hreppsr.efndaroddvi inn, Magnús
Þorláksson á Blikastöðum, neit-
aði því algerlega, nema ég gæti
sett tryggingu fyrir því, að ég
þyrf;i aldrei fj-amar að leita á
náðir hreppsins, en auðvitað gat
ég enga tryggingu sett fyrir því.
Hafði þessi neitum þau áhrif á
heilsufar konu minnar, að henni
þyngdi stórkoistlega. Fór svo, að
ég neyddist til að sumdra heim-
ilinu og koma hernni fyrir hjá
góðu fólki, sem getur veitt henni
aðhlynningu. 1 fyrstu gat ég boirg-
að með henni, 2 krónur á dag,
en í sumar var ég svikinn um
greiðslu á kaupi mínu, og var
þá ekki anmað fyrir en að leita
á náðir hreppsins um greiðslu
hennar, orðflokka og svo fram-
vegis.
Milda áherzlu leggja kennarar
á að Iá!a nemendur sína leika
ýmsa atburði, sem námsbækur
þeirra segja frá. Þykir nemendum
mesta eftirlæti að lesa saman og
leika. Hlakka þeir jafnan til sam-
lestra.
Þá eru nemendur æfðir í að
rita tungumál sitt. Riía þeir fyrst
eftir uppskrift á skólatöfluna og
síðar eftir bókum. Þess á milli
lýsa þeir hlutum, segja sögur eða
rita um eitthvert áhugamál sitt.
Hér og hvar er nemendum í
efstu deildum skólanna gefinn
kostur á að tala sklpulega sem
á manmfundum væri. Hafa þá
nemendur sjálfir fundarstjóm og
ræða ýms málefni, sem þeim og
kerunurum kemur saman um.
Fara þessar umræður fram í
kenslustundunum. Efni er marg-
breytilegt, þættir úr sögu þjóðar-
innar, atriði úr mannkynssögu,
ferðasögur nemenda sjálfra, i-
þróttir og fleira.
Vikuntfláfa AlDíöublaðsins
kemur út á hverjum miðvikudegi,
kostar að eins 5 krónur á ári.
Gjalddagi fyrir 1. okt. Úrsögn sé
skrifleg, bundin við áramót, énda
sé viðkomandi skuldlaus. Ritstjóri:
Haraldur Guðmundsson, sími 2394.
Afgreiðsla i Alþýðuhúsinu, Hverf-
isgötu 8, símar 988 og 2350.
á meðlaginu og var bargarstjóra-
skrifstofan hér milliliður. Nú
stunda ég hér eyrarvinnu, og
hefði ég von um að geta sjálfur
staðið straum af þessum kostnaði,
enda var konu minni tekið að
batna til muna.
Sveitarflutningur hafði aldrei
verið nefndur við mig. En á
mánudaginn var kom annar fá-
tækrafulltrúinn til konu mnnar,
þar sem hún hefir dvalið, Lauga-
vegi 104, og kvaðst æíla að fara
með hana upp í Mosfellssveit, svo
að hún fengi að sjá dreng na sína,
Hún hefir ekki séð drengina í
heilt ár, en þráð þá mikið. Trúði
hún manninum og fár með hon-
um. En henni brá mjög í brún,
er þau komu á bæ nokkurn hér
uppi í M'osfellssveit, því að þá
sagði fátækrafulltrúinn henni, að
þar ætti hún að vera, hún hefði
verið ílutt þangað sveitarfiutningi.
Hvorugan drengjanna fákk hún
að isjá. Á fimtudaginn var laum-
aðist hún af bænum og fór fót-
gangandi hingað til 'Reykjavíkur.
Á föstudagsmorgun var mér svo
tilkynt af lögreglunni, að þann
dag ld. 4 yrðum við bæði, kon-
an og ég, flutt upp í Mosfells1-
sveit, nauðug eða viljug; og á
tilsettum tíma kom lögregluþjónn
í bifreið og ók með okkur upp
að Grafarbolti Veittum v;ð enga
mótstöðu. Þegar þangað Var kom-
ið hringdi Björn hreppstjóri til
Magnúsar oddvi;a á Blikastöðum
Kennarar draga sig í hlé, en
þeir eru til taks, ef á þarf að
halda, viðbúnir til að skera úr
vandamálum og leggja á góð ráð.
VI.
Hættir.
Barnafjöldi er mismunandi í
enskum skólum. Vjðast þar sem
ég kom voru börnin ekki fleiri
í sama skóla. en þrjú til fjögur
hundruð.
En oft voru þrír skólar á sömu
lóð eða í grend, smábarnaskóli,
telpnaskóli og drengjaskóli.
Margir Engkndingar halda
þeirri skoðun fram, að hen'ugra
sé að hafa telpur sár og drengi
sér, þegar börnin stálpast. Telja
þeir, að annað eigi við drengi en
telpur að mörgu leyti Líta þeir
svo á, að piltum og stúlkum sé
ætlað gerólíkt hlutverk í daglegu
lífL
Aðrir hyggja, að sama eigi yfir
bæði kynin að ganga, meðan
börnin séu á barnaskólaaldri.
Margir samskólar eru í Eng--