Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 25.03.1931, Síða 5

VIKUÚTGÁFA ALÞÝÐUBLAÐSINS
5
Atvinnuleysið.
Eru togararnir alt af að tapa?
Á sunnudögum þurfa þeir, sem
að Morgunblaöinu standa, að
létta af sér öllum úrgangi, sem
safnast hefir saman í hugskoti
jþeirra yfÍT vikuna,'og ryðja þá
svo miklu úr sér, að Moggi verð-
ur að vera tvöfaldur af einfeldni
og þeim ljótustu blekkingagrein-
vtn, sem gefnar eru út á prenti.
Sunnudaginn 8. marz birtist lít-
iU hluíi af pessum vanalega úr-
gangi með yfirskriftinni „Togara-
útgerðin“. Greinarhöfundur virð-
ist hafa hlaupið upp af sínu á-
hyggjulausa siimuleysi við skrif
Alpýðublaðsins um stöðvun tog-
aranna, og pá hróplegu og ég vil
segja níðingslegu aðferð, að
stöðva togaraf'otann um hávertíð
ofan á alt atvinnuleysið, sem bú-
ið er að standa óslitið síðan í
októberlok s. 1. Nú ættu Morg-
unbl.-mennirnir að spyrja sjálfa
sig hverjir beri ábyrgðina á pess-
ari stöðvun. En hver veröur svo
ábyigðin? Engin. Eða hafa þeir,
sem fara með meirihlutavaldið
í bænum, lagt fjárhæðir til hliðar
á þessum góðu árum til að geta
hjálpað á hinum vondu? Ekki
heldur. Nú er litlar atvúnnubætur
hægt að gera vegna féleysis bæj-
arsjóðs eftir sögn borgarstjóra.
Þó er margbúið að sampykkja at-
vinnubætumar af fulltrúum bæj-
arstjómar, pví pað lítur út fyrir
að meiiri hlutinn hafi ekki treyst
sér til að ganga svo miskunnar-
iaust í berhögg viö alinenningsá-
litið og neyðina. En [>eir virðast
hafa verið búnir að koma sér
saman um ráð til að ekki yrði
meiri vinna en áður, og það var
þá í fyrsta lagi að segja þeim
upp vinnu, sem unnu alt af pau
störf, sem óumflýjanlega gátu
ekki beðið, til að taka atvinnu-
lausa menn í staðinn, en við
pað fækkaði ekki neitt peim at-
vinnulausu. Þá voru góð ráð dýr,
og fann borgarstjóraliðið pað ráð
að segja að engir peningar fengj-
ust lánaðir. Þeim var pá bent
á að bærinn ætti fé hjá ríkis-
sjóðd, sem ótekið væri til sund-
hallarinnar, en Knútur vildi það
ekki, og á pví sést, að ef viljinn
hefði verið góður til að létta ein-
hverju af áhyggjtnn bjargar-
lausra heiinila, pá vom parna
peningar, sem bærinn átti að fá.
Alþýðufuiltrúarnir hafa á
hverjum einasta bæjarstjórnar-
fundi heimrað á þeim, sem bera
ábyrgð á meirihlutavaldi bæjar-
•stjórnar, að setja á stað atvinnu-
bætur, en íhaldsliðið virðist hafa
steinhjarta eða mjög dofna sam-
vizku, pví svo miskunnarlaust er
pað, hvernig peir leika pessa ó-
gæfusömu menn, sem ekki hafa
haft neitt að gera í 4 mánuði,
láta þeir að eins fá 1 viku vinnu
og reka pá svo heim í bjargar-
ieysið aftur. Svona hefir þetta
gengið til, og peir menn, sem
hafa átt að skifta upp þessurn
vinnutima milli manna, hafa
hvað eftir annað beðið um að fá
að hafa fleiri menn í vinnunni,
en pá er alt af viðkvæðið hjá
íhaldsmönnum: Það fást ekki
neinir peningar.
Geta nú þessir menn ekki enn
pá skilið kjör þessa fólks? Það
fær hvergi lánað og ekkert hand-
tak að gera. Aðalframleiðslutæk-
in liggja ónotuð.
^Þessi stöðvun togaranna ætti
að sýna mönnum, hve ábyrgð-
arlausir þeir menn eru, sem
stjórna togarastöðvuninni, og
hvað nauðsynlegt er að breyta
til um fyrirkomulag á pessari
höfuðatvinnugrein pjóðarinnar. I-
haldsliðið hefir pað eins og haft
var við útigangshrossin áður fyr,
að setja á guð og gaddinn.
Það er hrópað um tap á tap
ofan ár eftir ár af pvi þeir vita
að almenningur hefir erfiða að-
stöðu að afla sér sannana á móti
þeim fullyrðingum, sem brúkað-
ar eru. Þær tölur, sem komið
er með í Morgunblaðinu 8. marz,
vildi ég taka til athugunar og
sýna fram á paer blekkingar, sem
pað blað flytur.
Greinarhöfundur segir, að tap
á ísfisksölunni síðasta ár hafi
orðið eftir peirra reikningi 660
þúsundir króna miðað við það,
að hver ferð kosti 1100 stpd.
eða kr. 24 310,00. Meðalsölu tel-
ur hann á 232 ferðum, sem skip-
in hafa farið með ísfisk til út-
landa, 970 stpd. eða kr. 21 473,00.
Hann virðist alveg gleyma því
eða ekki vita, að flest skipin
bræða lifrina um borð og láta
lýsið í land í Reykjavik áður
en lagt er af stað til Englands,
svo að pað er sjálfsagt ekki með
í þessari meðalsölu. Þó pað muni
ekki miklu í ferð, þá ætti pað
að vera um U/z fat á mann, sem
lifrarhlut tekur, eða 221/2 fat á
ferð, eða 232 x 221/2 — 5220 föt,
sem mun óhætt að reikna á 18
kr. meðalverði á lifur. Þá verð-
ur petta 5220 x 18 — kr. 93 960,00,
sem hafa fallið undan fyrir minn-
isleysi eða ókunnugleika. Þó lít-
ið sé, þá hækkar pað meðalsölu
um rösk 18 stpd. Ef lýsisverðið
væri tekið í stað lifrarverðs,
myndi meðalverðið heldur
hækka.
Til að sýna mönnum fram á
að pað meðalverð, sem skipin
hafa selt fyrir síðasta ár, er meir
an nóg til að standast allan
kostnað, læt ég hér fylgja kostn-
aðarlista yfir eina ferð til að
bera saman við útreikninga
Morgunblaðsins.
Mannakaup 1 ísfiskiferd í 24 daga.
1. Skipsij. kr. 120,00 og (3%af970 stpd.) á22,10 — (420 f-643,11 )= kr. 763,11
I. Stýrim. — 120,00 — (1 V^/oafQ^Ostpd.) — -=(120 1267,96)- — 387.96
I. Vélstj. — 240,00 — (l%af970stpd.) á 22,10 = (240+214,37)= — 454.37
II. — —360,00
2. Kyndari kr. 248,00 hvor —496,00
1. Matsveinn • —239,68
I. Aðstoðarmatsveinn —100,00
II. Stýrimaður —229,20
1. Bátsmaður —256,80
3 Netamenn kr. 2l0,00 hver —630,00
7 hásetar — 185,00 — -1299,20
1. Loftskeytamaður — 296,00
21
Lifrarhlutur 1 Vs fat á mann; 15 menn = 22V* fat á kr. 28,50 — 641,25
Mannakaup samtals: kr. 6153,57
♦
Fæði i 24 daga miðað við kr. 75.00 á mán. kr. 1260,00
Kol 9 tonn á sólarhring Í8 sh. tonn (216 tonn á kr. 19,89)= — 4296,24
ís 50 tonn á 1 sipd. eða kr. 22,10 — 1105,00
Vatn 40 tonn 2 50 tonnið — 100,00
Veiðarfæri — 2055,00
Til vélarinnar — 250,00
Afgreiðslu og sölukostnaður i Englandi 80 stpd. — 1768,00
Framkvæmdarstjóri og allur skrifstofukostnaður. (eftir sögn V. G. — 498,72
Kostnaður 1 ferð kr. 17486,53
eða 791 stpd. sero er 309 stpd. minna enn Morgunblaðið reiknar.
Ef við berum saman pær tölur,
sem hann telur meðalsölu, kr.
21437,00, og pann kostnaö, sem
ég tel ríflega, þá verður mis-
munurinn kr. 3950,47, en ef tekn-
ar eru þær tölur, sem hann segir
að purfi til að standast allan
kostnað við eina ferð, þá munar
það hvorki meira né minna en
kr. 7226,70, sem er álitlegur skild-
ingur í vexti og assuransgjald.
Viöhald tala ég ekki um, pví
mikið af pví hefir komið yfir á
trygiU'endur vegna viðhaldsleys-
is.
Ég hefi líka gert hér annan
samanburð á saltfiskveiðum á
peim skipum, sem hér eru búin
að liggja lengst og talið er að
ekki hafi gert betur síðustu ver-
tíð en bera sig.
Afli og verðmæti reiknast eft-
ir: 166 lítrar í fat, 30 lítrar úr
skippundi, 90 kr. skipp. og lifr-
arfat 18 kr.
Skip. Föí. Veiöi- Skip- Kr. á
clagar pund veiðid
Ari 951 106 5262 6081
Baldur 817 120 4521 4612
Draupnir 629 106 3480 4018
Egill Skallagr. 702 113 3884 4131
Hannes ráðh. 1045 136 5782 5101
Kári Sölmund. 854 115 4725 4930
Ólafur 873 122 4830 4751
Otur 912 155 5046 3907
Skallagrímur 1290 137 7138 6252
Skúli 805 111 4454 4815
Snorri goði 824 100 4559 5471
Tryggvi gamli 916 126 5068 4827
Þórólfur 1229 165 6800 4945
Vesrðið á fiskinum miðast við
pað, sem V. G. í Morgunblaðinu
sagði um verðið lengst af síð-
asta ári. )
Aftur á móti reikna ég fiski-
magnið eftir lifrinni. Ég hefi leit-
að upplýsinga hjá Fiskifélagi ís-
lands úm, hvað talið er að komi
margir lítrar af. lifur úr einu
skippundi af porski, og hefir
reynslan sýnt, að síðasta ár feng-
ust alls ekki meir en 30 lítrar úr
skp. Eitt lifrarfat reikna ég hér
166 lítra með 4 pumlunga borði.
Morgunblaðið telur eins og fyr
segir, að kostnaður allur við ís-
fiskferð sé kr. 24 310,00, og með
24 daga ferð koma röskar kr.
1000 á dag, en eftir mínum út-
reikningi mun minna, eða lum 728
kr. Greinarhöfundur segir, að pó
febrúar í ár hafi nú verið bezti
sölumánuður í síðustu ísfiskver-
tíð, pá sé reynsla undanfaTinna
ára sú, að hann hefir veriö með
þeim verstu. Hans reynsla virð-
ist ekki mjög gömul í pví efni.
Á peim skipum, sem ég hefi
siglt, er reynsla mín pessi:
1921 13. febr. 1018 stpd.
1922 7. — 1080 —
1923 21. — 1260
1924 18. — 1818 —
1925 25. jan. 2414 —'
Þá hætt og fariö á salt.
1926 22. febr. 1277
1926 12. marz 1062
Hann heldur, að fealan í vetur
hafi verið vegna gæftaleysis. Ef
til vill hefir gæftaleysi verið par
öll pessi ár. Það má skilja á
öllum skrifum blaðsins, að til lít-
ils sé að afla og gera út, því
öllu sé eytt og óstjórn ríkismál-
anna sökkvi landinu í botnlaust
skuldaíen. Er ekki parna í þess-
um ununælum lítils háttar viður-
kenning fyrir pví, sem haldið var
fram í Alþýðublaðinu, um að
stöðvunin á flotanum væri ekk-
ert annað en pólitík. Ritari Morg-
unblaðsins virðist ekki hafa mikla
hugmynd um, hvar og hvenær
fiskur gengur hér við land.
; Nú í mörg undanfarin ár hefir
Jökuldjúpið verið fengsælasti
bletturinn í febrúar og byrjun
marz, en nú hefir líklega sjald-
an gengið eins mikið í Jökul-
djúpið eins og einmitt nú. Þeir
togarar, sem brutust út undan
valdi stöðvunarmanna, fyltu skip-
m á 3 sólarhringum og komu
ekki öllu niður, urðu að láta í