Vesturland - 26.11.1938, Blaðsíða 2

174
VESTURLAND
Utlitið um afkomu bæjarsjóðs Isafjarðar 1938,
og fjárhagur nokkurra fyrirtækja hæjarins.
Afkoma bæjarsjóðs og fyrir-
tækja bæjarins er sameiginlegt
hagsmunamál allra bæjarbúa.
Það er því nauðsynlegt, að allir
fylgist svo með þessum málum,
að þeir geti gert sér réttar hug-
myndir um fjárhagsafkomu bæjar-
sjóðs og bæjar-stofnana, og geri
sér grein fyrir hvernig helzt megi
úr bæta. Þetta tekur ekki ein-
göngu til þeirra, sem verða lög-
um samkvæmt að ráða fram úr
málefnum bæjarins, bæjarstjóra
og bæjarfulltrúa, heldur til allra
bæjarbúa, sem komnir eru til
vits og ára.
Öllum sem tii þekkja er vitan-
legt, að bæjarfélagið okkar er
komið I mesta fjárhagsöngþveiti,
og er meira en vanséð hverjar
verða lyktir þeirra mála.
Til skýringar og yfirlits skal
hér gerð grein fyrir fjárhagsaf-
komu bæjarsjóðs og nokkurra
fyrirtækja bæjarins á yfirstand-
andi ári.
Til undirbúnings tillögum um
fjárhagshagsáætlun fyrir næsta ár
báru Sjálfstæðismenn fram tillögu
á bæjarstjórnarfundi í september
um að bæjarstjóri léti gera skýrslu
um afkomu bæjarsjóðs og bæjar-
fyrirtækja yfir þrjá fyrstu árs-
fjórðunga yfirstandandi árs.
Bæjarstjóri lét svo búa til þessa
yfirlitsskýrslu, og sendi hana bæj-
arfulltrúum 14. þ. m. Á síðasta
bæjarstjórnarfundi 16. þ. m. gaf
' hann svo skýringar við hina ýmsu
liði skýrslunnar, og skýrði jafn-
framt frá rekstri ýmsra bæjar-
fyrirtækja. Engin skýrsla kom frá
rafveitustjórn, og er þvi ókunn-
ugt um afkomu þess fyrirtækis á
þessu ári.
í stuttu máli, skal hér skýrt frá
útlitinu, eins og það blasir við
samkvæmt skýrslu bæjarstjóra og
skýringum hans við skýrsluna,
með hliðsjón af áætlun ársins
um útgjöld á síðasta ársfjórð-
ungi yfirstandandi árs.
Að sleptum viðskiftamanna og
lánareikningi eru beinar t e k j u r
bæjarsjóðs frá 1. jan. till.okto-
ber þ. á. 355 þúsund og 600 kr.,
en gjöldin, reiknuð á sama hátt,
442 þúsund og 100 krónur.
Ný lán, tekin á árinu 1938, að
frádregnum afborgunum af þeim
um 62 þúsund krónur, þar með
er talið rúml. 20 þúsund króna
vfxilábyrgðarlán fyrir Samvinnu-
félag ísfirðinga. Auk þessa er
fallið á bæjarsjóð ábyrgðarlán
fyrir h. f. Hávarð, rúml. 31 þús.
kr., og verður það að teljast til
útgjalda á síðasta ársfjórðungi
ársins.
Auk þessa eru vangreiddir
vextir, gjaldfallnir 1. ,okt. s. I.
Frá árinu 1937 kr. 13.830.00
og — — 1938 — 29.177.00
eða samtals um 43 þús. krónur.
Ógreidd lán, tekin á árinu, og
gjaldfallnir vextir 1. oktober þ. á.
eru því 105 þúsund krónur.
Útgjöld bæjarsjóðs þrjá síðustu
mánuði ársins, samkv. fjárhags-
áætlun og með hliðsjón af skýr-
ingum bæjarstjóra, áætlað um
165 þúsund krónur.
Ábyrgðarlán fyrir h. f. Hávarð,
nú fallið, rúmlega 31 þús. krónur.
Eru þá útgjöld bæjarins síð-
asta ársfjórðung um300þús. kr.
Þá er það tekjuvonin á síðasta
ársfjórðungi. Þar veltur talsvert
á því, hvernig innheímta tekn-
anna gengur tii áramóta.
Eftir útliti, eins og það verður
séð af skýringum bæjarstjóra.eru
vonir um að tekjur bæjarsjóðs
verði á þessum síðasta ársfjórð-
ungi alt að 180 þúsund krónur.
Aðaltekjurnar eru: útsvör, fá-
tækrajöfnunargjald frá ríkíssjóði,
endurgreitt fátækraframfæri, skóla
styrkir: afurðir kúabúsins svo og-
innheimta eldri skulda.
Reynist þessi áætlun um tekjur
og gjöld bæjarsjóðs fyrir árið
1938 rétt, þá verður hallinn á
rekstri bæjarsjóðs um 120 þús-
und krónur á yfirstandandi ársfj.
Eru þá meðtaldar i gjöldunum
„gjafirnar“ hans Finns Jónsson-
ar til bæjarsjóðs, þ. e. þau tvö
ábyrgðarlán sem bæjarsjóður nú
er krafinn um og verður að
greiða vegna ábyrgðar bæjar-
sjóðs fyrir Samvinnufélag ís-
firðinga og h. f. Hávarð.
Nokkur bæjarfyrirtæki,
Eins og áður er sagt hefir
engin skýrsla borist um afkomu
Rafveitu ísafjarðar, en um fjár-
hagsafkomu hinna bæjarfyrir-
tækjanna skal hér farið nokkrum
orðum.
Rækjuverksmiðjan:
Samkvæmt skýrslunnier rekstr-
arhalli talinn fyrstu 9 mánuði
ársins um 15,500 krónur, en upp-
lýst var að ekki væru allir smærri
útgjaldareikningar tilfærðir. Enn-
fremur upplýsti bæjarstjóri, að
tap á fratnleiðslunni I oktober
næmi um þrjár krónur á hvern
kassa. Tap á þessu fyrirtæki er
þegar orðið yfir 40 þús. krónur,
og gat bæjarstjóri þess, að hér
yrði að „stinga fótum við“. Þetta
fyrirtæki hefir sérstakan reikning,
en er rekið á ábyrgð bæjarsjóðs.
Kúabúið.
Reikningur þessa fyrirtækis er
í reikningi bæjarsjóðs. Bæjar-
stjóri gat þess að útlit væri fyrir,
að þetta fyrirtæki myndi hafa
eitthvað betri afkomu á þessu ári
en á árinu 1937, en þá var reikn-
ingslegt rekstrartap frekar fimm
þúsund krónur, og voru þá ekki
reiknaðir vextir af fé, sem sam-
kvæmt bæjarreikningum það ár
er talið að standi I búi þessu,
jörðum, húsum og gripum, en
það eru tæpar 167 þúsund kr.
Væru meðtaldir 5% vextir af
þessu stofnfé, eins og að sjálf-
sögðu þarf að gera til þess að
finna hina réttu afkomu fyrirtæk-
isins, hefir tapið á árinu 1937
orðið yfir 13 þúsund krónur.
Sjúkrahúsið:
Það hefir sérstakan reikning,
en er rekið á ábyrgð bæjarsjóðs.
Bæjarstjóri taldi von um það, að
afkoma Sjúkrahússins yrði heldur
betri nú en á árinu 1937, en þá
var rekstrartapið um 12 þús. kr.,
og árið 1936 25 þúsund krónur.
Bætt afkoma Sjúkrahússins á yfir-
standandi ári stafar af verulegri
hækkun á daggjöldum sjúklinga.
Að sjálfsögðu lenda töp fyrir-
tækja bæjarins á bæjarsjóði, þó
reikningar þeirra séu ekki færðir
í reikningum bæjarsjóðs.
Þessu bráðabirgðayfirliti er hér
með lokið, en síðar verður viklð
að einstökum liðum I rekstri bæj-
arsjóðs og fyrirtækja hans.
Æskilegt væri að heyra tillögur
sem flestra borgara, utan bæjar-
stjórnar, um það á hvern hátt
tiltækilegast væri, að þeirra áliti,
að komast úr því fjármálaöng-
þveiti sem bæjarfélagið er komið
í, en vissulega þarf mikilla breyt-
inga frá núverandi fyrirkomu-
lagi.
ísafirði, 18. nóv. 1938.
Jón Auðunn.
Ófimlegur kisuþvottur.
Finnur Jónsson forstjóri hefir
nú loks fengið málið, og reynir
I síðasta Skutli, að verja skulda-
söfnun h. f. Hávarðar undir for-
stjórn sinni, sem eðlilegt er. Enn
er sama sinnið hjá Finni, að
rægja Kveldúlf. Segir hann að
Kveldúlfur skuldi 1 miljón krónur
á hvern togara, en Hávarður
hafi ekki skuldað nema ’Á m*U-
króna, og spyr i þvf sambandi
af hverju Kveldúlfur sé þá ekki
gerður gjaldþrota eins og Há-
varður?
Þetta lltur svo sem nógu sak-
leysislega út hjá Finni fyrir ein-
feldningana, sem hann ætlar að
gleypa þessa beitu. En reyndin
er öll önnur um samanburðinn
á Hávarði og Kveldúlfi en Finnur
Jónsson vill vera láta.
Hjá Hávarði er ekki um aðrar
eignir að ræða en skipið sjálft
og lélegan útbúnað til fiskveiða.
Hjá Kveldúlfi eru stóreignir bak
við togarana, svo sem hús, lóð-
ir og fiskverkunarstöðvar i Reykja-
vik, síldarbræðsluverksmiðjur á
Hjalteyri og Hesteyrifog svo öll
Korpúlfsstaðaeignin. Er óþarft að
sundurliða '■ hér "mat; á þessum
eignum/'en;það er vitanlegt að
því fer fjarri, að */a miljón króna
skuld hvíli’°á /hverjum Jogara
KveldúlfsTaðXmeðaltali.
Eftir fyrri framkomu Finns að
dæma hefði sízt mátt ætla, að
hann hlypi til" Kveldúlfs til að
leita sér skjóls og afsökunar.
Finnur hefir hingað til talið sig
fyrirmynd I fjármálum,%methafa
á fína vísu“, en útbásúnað Kveld-
úlf sem skuldakóng og gerst
flutningsmaður þess, að hann
yrði leiddur á gjaldþrotahögg-
inn með sérstakri löggjöf. í öng-
um sínum ætlar Finnur það sér
helzt til varnar, að bérja sér á
brjóst og hrópa: „Eg er ekki
verri en Kveldúlfur!"
Finnur fær að verðugu marga
þunga og stóra pústra fyrir út-
gerðarstjórn],sína, en sá er púst-
urinn þyngstur, sem hann slær
sig sjálfur, með því nú að flýja
I skjól við það fyrirtæki, sem
hann hefir talið óalandi og óferj-
andi öllum bjargráðum. Á rógi
og lygi um Kveldúlf og aðra at-
hafnamenn náði Finnur eyrum
alþýðu. Hún lét blekkjast af fag-
urgala hans og hræsni, tók hann
sem frelsandi engil og kaushann
sem fulltrúa sinn til viðréttingar
og til að útrýma allri spillingu,
því Finnur þóttist þá svo háheil-
agur, aðhann mætti ekkert ljótt
sjá og þóttist því síður þola það.
Á „viðréttingu" Finns þreifar
alþýðan daglega. Hannhefir gefið
henni steina fyrir brauð. Og um
afdrif „engilsins" getur alþýðan
lesið í síðasta Skutli. Hann játar
þar sjálfur að hann sé ekki bjart-
ur, heldur svo svarturogsyndug-
ur, að hann geti helzt jafnað sér
við það sem hann hafi sjálfur
talið sótsvartast hér á landi.
Því er löngum jafnað til kattar-
þvottar, sem illa er þvegið, en
aumari og ófimlegri kattarþvott
en þessa Finns grein minnist eg
ekki að hafa séð á prenti. Eg
hefði að óreyndu forsvarað Finn
fyrir þvf, að geta svo lágt lotið,
að telja sér slíka málsvörn sæm-
andi. Og heldur hann virkilega,
að alþýðan sé búin að gleyma
lýsingum hans á þeim mönnum,
sem hann nú er að reyna að
skríða í skjól við, ogafsakarsig
nú með því, að hann séþóekki
verri en þeir. Nei, Finnur Jóns-
son! Svona kattarþvottur dugar
ekki. Qeíðu almenningi í næsta
Skutli skilmerkilega skýrslu um
tap Hávarðar undir þinni róm-
uðu forstjórn, og láttu fylgjast
þar meö dálitla greinargerð um
hag Samvinnufélagsins, sem þú
hefir einnig blessað eða óblessað
með handleiðslu þinni.
Gv.