Heilbrigðismál - 01.04.1953, Side 2

2
FRÉTTABRÉF UM HEILBRIGÐISMÁL
En í millilandaflugi þarft oft að fara miklu liærra. Ský og vindar, sem
flugmennirnir vilja komast hjá, ná iðulega hátt upp í loftið, allt upp í
7600 metra (25000 fet) og í hitabeltunum allt upp í 12000 metra. Til
þess að geta flogið fyrir ofan allar þær truflanir sem ský og vindar valda
eru flugvélamar þannig útbúnar að lofti er dælt inn í farþegarúmið og
haldið þar álíka miklunr loftþrýstingi og annars er í 2400 metra (8000
feta) hæð. Jafnvel þótt sjúklingar séu í vélinni þarf sjaldan að gefa þeim
súrefni við þann þrýsting.
Breyting d loftþrýstingi. Hver sem hefur dælt lofti í gúmmíslöngu á
reiðhjóli eða bíl, hefur haft tækifæri til að sannfæra sig um hvernig
þrýstingurinn af loftinu eykst að sama skapi sem því er þjappað meira
saman. En hann minnkar líka að sam skapi sem loftið þynnist, og þetta
gerist ekki aðeins utan líkamans, heldur einnig inni í honurn. í þörm-
unum er ávallt loft, sömuleiðis í miðeyranu og í blóðinu er loftið upp-
leyst. Allt getur þetta breytzt og orðið til óþæginda við breytingar á
loftþrýstingi umhverfisins.
Eyrað er mjög nærnt fyrir breytingum á loftþrýstingi. Ef hann minnk-
ar þynnist loftið í hlustinni, þenst út og leitar út í gegnum kokhlustina,
þar sem það tæmist niður í kokið. Þannig helzt jafnvægið í heilbrigðu
eyra. Oft er erfiðara fyrir loftið að komast frá kokhlusinni inn í eyrað
þegar þrýstingurinn eykst, og eyrað er svo næmt fyrir mismun á þrýst-
ingi, að það er t. d. algeng reynsla manna í Nevv York að fá hellu fyrir
eyrun, þegar farið er niður með lyftu í skýjakljúfunum þar. Hljóðhimn-
an bungar þá inn og kokhlustin leggst saman og þetta tekur sig út eins
og hella fyrir eyrunum. Þegar menn koma út úr flugvél er algengt að
menn hafi mikla hellu fyrir eyrunum af þessari orsök. Kemur þetta fyr-
ir ef kokhlustin er að einhverju leyti stífluð af bólgu í kokinu, en þess
þarf ekki til, því að þegar loftið í hlustinni þéttist, hættir kokhlust-
inni til þess að dragast saman, þannig að veggirnir límast saman, svo
að ekkert loft kemst í gegnum hana. Hljóðhimnan dregst þá inn og
blóðið sogast inn í hlustina og getur jafnvel koniið fyrir að liljóðhimn-
an rifni, ef þrýstingsmunurinn er mikill og skyndilegur. En þótt liljóð-
himnan haldist heil, og hún bilar mjög sjaldan, þá geta menn fengið
töluverðan hlustarverk og jafnvel liljóm fyrir eyrun og svima. Við far-
þegaflug er þess gætt að lækka vélarnar hægt og hægt, svo að þrýstingur-
inn breytist ekki skyndilega, og verða menn þá ekki annars varir en
hellu fyrir eyrunum. En hún getur verið svo mikil, að menn heyra illa
og hafa mikla ónotatilfinningu í eyrunum. Til þess að draga úr þrýst-
ingsbreytingunum í eyranu er farþegunum oft gefið tyggigúmmí þegar
flugvélin er að lækka sig, því að hreyfingin á kjálkunum hjálpar til
þess að halda kokhlustinni opinni. Þrátt fyrir það vilja menn fá hellu