Fjarðbúgvin - 13.09.1973, Blaðsíða 3

fjarðbúgvin
SIÍ)A 3
Komið higar til míh øll tit,
sum arbeiða og ganga undir
tungum byrðum,ogegvilveita
tykkum hvílu.
Matt. 11,28.
Fremri 1 kapitlinum hava vit
hoyrt, at Jesus gleddist, og
at hann prisaði GUÐI.
I hesum versinum hoyra
yit meira um Jesu gleði.
Gleði hansara var at kalla øll
tey til sin, sum arbeiddu og
gingu unđir tungum byrðum,
og at geva teimum hvílu.
Hann visti, hvat hann hevði
at geva hesum menniskjum.
Og einki gleddi hann meira,
enn tá hann sá, at orðið fekk
teirra sovandi sálir at kvakl-
ast við, og at tey byrjaðu at
søkja hann, ti tey ikki vistu
onnur ráð, enn at leggja lik-
am og sál 1 hansara eymu og
Veldugu hond.
, Tú vakta og friðleysa sál,
ottast ikki fyri at venda tær
til Jesus.
Tað er rætt, at bæði tú
°g eg hava borið okkum so-
leiðis at, at vit als ongan
rætt eiga til at venda okkum
til hansara. Hin burturfarni
sonurin var eisini bangin, tá
hann nærkaðist heimi sínum.
Men les hjá Luk. 15umgleði-
t>a hjá faðirinum, tá hannkom
heim.
Tú strevast undir tungu
byrðum tínum, men hoyr her:
Jesus hevur borið allar byrð-
ar tinar fyri teg. Hann hev-
ur goldið skuld tina.
Tað er hann, sum hevur
drigið sál tina til sín. Og
hann gleddist, hvørja ferð
hann sa, at tú byrjaði at ger-
ast ein av teimum , sum ikki
visti sær onnur ráð enn at
fara til hansara. Og hann
gleddist, tá hann sá, at muð-
ur tín tagdi, og at tú kenditeg
sekan fyri Guði.
Og nú, tá ið hann hevur
drigið teg, so atjtú liggur við
føtur hansara, nú gleðir hann
seg til at geva tær tað, tær
leingist so eftir, og tað, sum
hann við blóði sínum hevur
vunnið tær, nevniliga hvílu
til langtandi, troyttu og
bangnu sál tina.
M.
INFLU-
ENSA-
VACCINA
VID
LJÓSARI
FRAMTÍÐ
Á Pasteur-royndarstøðini 1
Paris hava mennfunniðfram
til eina vaccinu, sum sigst
at vera dygdargóð móti, ikki
bert, teimum virussløgum,
sum eru í dag, men eisini
móti teimum, sum verða til
\ næstu framtíð. Sagt verður
at hon skal kunna verja tey,
ið nú lata seg innspræna, til
1978. Hetta^ árstal verður
tikið fram, ti mennhalda, at
tá kemur eittheiltnýttvirus-
slag fram. Tá ið tað nú er
møguligt at læta seg inn-
spræna móti virussløgum,
sum fara at koma fram í
komandi árum, er grundin
tann, at teir á Pasteur-
royndarstovuni hava skundað
sær undir virus evolutiónina
og á tann háttfingiðkomanđi
virussløg og við somu ferð
vaccinu móti teimum.
JASON
Var Jason eingin annar enn
ein gløggur ullsølumaður?
Søgnin sigur, atJason-sam-
an við monnum sínum undir
ti sokallaðu Argonautarferð-
ini -fór^eftir tr'gylta skinn-
inum" í størsta vanda -eitt
veðraskinn og í reinasta
gulli. Vit kenna helst best
Jason frá standmyndini hjá
Thorvaldsen, har vit síggja
naknu sagnhekjuna við hjalmi
á høvdinum og skinninum um
armin.
Tveir enskir vitskapsmenn
frá the Agricultural Rese-
arch Organisaticn í Edin-

Tann herviliga skúlasóttin,
sum tók seg upp í Dali í fjør
ella fyrraárið, og sum síoan
hevur herjað at kalla alla
Sandoynna, kom fyri stuttum
til Kollafjarðar.
Hvussu virkar hon, Janus?
Hon ger fólk púra stein býtt.'
Til dømis vil Tummas navni,
ið er - sum øll vita - ein
íðin sambandsmaður hava
børnini at ganga ískúla onku-
staðni norðanfyri - burturfrá
Danmark, meðan Janus, navni
tin, sum er ein sonntjóðveld-
iskánón, vil hava, at børnini
skulu ganga ískúla sunnanfyri
- nærri Danmark.
Og tað er eisini fryktandi
fyri, Janus, at sóttin, sum f
løtuni gongur í Kollafirði, fer
at breiða seg um alla norður
Eysturoynna. Teir einastu,
sum binda um heilan fingur
har norðuri og skýggja, eru
funningsmenn.
Hvussu ber tað til. - Eru
teir meðni klókari enn aðrir?
Klókari og klókari? Man _
tað vera? Ja, kanska! Eg
hugsi tó, at hetta kemst helst
av, at teir hava tikið gomul
mistøk til eftirtektar, tí tá
ið nýggjur skúli í fjørutiár-
unum varð bygdur í Funn-
ingi, var hann spirin til, at
kommunuhjúnabandið viðGjá-
ar bygd slitnaði.
Men, Tummas!; Er nakar
vandi fyri, at sjúkan fer at
koma út eftir hendan vegin?
Hendan vegin? Jú! Stýris-
limirnir í Runavflcar býráð
hava andað bacilluna í seg eft-
ir øllum symptomum at dø-
ma. Tey fyrstu sjúkraeyðken-
•úni sigast at vera "stórheits-
vanvid", og ta_ð tykjast teir at
hava fingið \ hesum døgum.
Ein avleiðing av hesum sama
var henda, at teir fyri fáum
døgum síðan sendu eina dele-
gatión - uppá okkara rokning
m.a. - yvir til Norra "at
hyggja at skúlum."
Barnaskúlum, Tummas?
Nei, hoyr nú her, Janus. -
Tað ljóðar manna millum, og
eftir samansetingini av hes
um delegatum at døma, pass-
ar tað helst eisini, at býráð-
ið ætlar at fara undir at bygg-
ja sjómansskúla, bónda skula
og tekniskan skúla.
Fáa so smábørnini ongan
nýggjan skúla?
ýTað rokni eg ikki við! Tað
ljóðar, at nú Gøta hevur fing-
ið nýggjan skúla við køki og
øllum hentleikum, at nú fara
eingi børn innanfyri Gøtueið
aftur at ári og so framyvir at
koma út hendan vegin. Hetta
fer - siga teir vísu - at rúm-
ka so nógv um á Glyvrum, at
tað verður nóg mikið av skúla
hølum nógv ár frameftir í
Runavíkar kommunu, um bert
eitt sindur verður bygt aftrat
skúlanum \ Lamba. - Hetta
arbeiðið er farið í gerð.
Tað meini eg, Janus.
Ok ja, ok ja, Tummas.
ULLSÓLUMAÐUR ?
burgh, M. L. Ryder, dokt-
ari og J. W. Hedges, dokt-
ari, halđa, at teir hava funn-
ið verðuleikan við søguni -
ein turrur veruleiki,, sum
einki; hevur við eitt skinn av
reinum gulli at gera, men
har gylta skinnio bert var
vanlig tala um seyðaslagvið
sera fínari ull, eitt ráevni,
sum á teirri tíð o.u. 500 ár
fyri Kr. - má hava havt óg-
vuliga størt virði, sjálvt um
tað neyvan hevur verið sina
vekt vert \ gulli. Granskar-
arnir hava tikið gomlusøgu-
na fram í'samband viðgrein-
an av tveimum ulltroyggjum,
sum nú eru til skjals a Ash-
moelean- savninum f Oxford,
men sum eru funnar avforn-
frøðingum í eini kongagrøv á
Krim, og neyvt tíðarfestar
til 5. øld f. Kr. Jasonfekk
sítt gj;lta skinn í Kolchis^
sum í fornøldini var hja
grekarum fyri landið eystan
fyri Svartahavið í 5. øldfyri
Kr.
Ullin í tíðarfestu klæðun-
um frá Krim sínir ómetaliga
fin hár^(15,4 - 16,5 mikro-
metur í tvørmál) langt áðr-
enn ull við fínum hárum kem-
ur fyri í rómaríkinum. Sam-
tíðarull frá Egyptalandi er
nógv grovari.
Ryder og Hedges visa á,
at ikki bert søgnin og tað
staðið hoyra til sam a part
av kenda heiminum, men at
eisini aldurin á ullprøvum
svarar til tað tiðina, tá ið
Argonautarferðin var, so
møguleikin fyri at tann fína
ullin kann hava okkurt til
felags við "gylta skinnið",
kann ikki skugvast til viks.
Burtursæð frá ti eggjandi
í leikinum við hesari guð-
frøðisligu dagdvølju at fáa
flutt seyð við fínariullfim m
hundrað ár longur afturitíð-
ina, enn menn fyrr høvdu
vitað.
KAFFI OG ALKOHOL
Spurningurin um sterkt, svart
kaffi kann hava nakra_
avirkan á brennivínsrús, hev-
ur verið áhaldandi trætumal,
uttan at nakar veruliga hevur
5rógvað, at kaffi hevur slflca
avirkan^ ella tað bertergom-
Ul pátrúgv. . . Ein bólkur av
kanningarmonnum viðvestur-
íyska stovnin fyri medisin í
Lubeck hevur nu ímeðan full-
Lggjað eina roynd, sum hev-
ur leitt til ta ástøðu, at kaffi,
ella rættari: koffeinið í kaff-
Inum, minkar um ferðina, sum
alkohol verður upptikið {blóð-
ið við - i hvussu so er^hiá
rottunum, ið royndirnar vórðu
gjørdar við.
Bremsandi evni hjá koffe-
ininum er ikki treytaleyst,
men hevur samband við, nær
koffeinið verður upptikið - í
mun til brennivinið. Fingu
rotturnar kaffi og brennivín
samstundis, løgdu kanningar-
menninir merki til eina týði-
liga_ promillulækkingfylgjandi
6 tímar samanborðið við ein
flokk av rottum, sum fingu
líka nógv av brennivini, men
saltvatn í staðin fyri kaffi.
Aftaná teir 6 u'marnar høvdu
kaffirotturnar ikki meira enn
helvtina av alkoholi í'blóðinum
aftur í móti hinum. Sama úrs-
lit varð eisini, siálvt um kaffi
ikki varð drukkið fyrrenneitt
korter aftaná, at brennivinið
varð drukkið.
Varð kaffi drukkið 15 min.
áðrenn brennivínið, varfylgj-
an tann løgna, at alkoholio í
blóðinum bert var 1/29 av tí
hjá hinum!
Hesi úrslit vóru sjálvandi
áhugaverd, og teir týsku
granskararnir royndu eisini
at finna greiði á, hvørt orsøk-
in kundi vera. Teir royndu tí
eisini at kanna aðrar mátar
viðvíkjandi upptøku av kaffi
og alkohol enn tann vanliga,
t.v.s. gjøgnum munnin. Tað
varð sprænt beinleiðis inn í
blóðið, men umvent vaks
kaffiávirkanin, tá ið tað varð
sprænt beinleiðis inn í búk-
hinnuna. Hesar og líknandi
royndir førdu til ta áskoðan,
at koffeinið forðaði fyri upp-
tøku í sjálvum maganum.
Fyri brennivíhsnýtarar
hevur tann her frágreidda
royndin tað brek, at hon einki
sigur frá, um tað niðursetta
alkoholpromillið kann halda
sær í longri tíð, soleiðis, at
t.d. ein "kaffikurur" kann
forða fyri "timburmonnum."
Eitt annað er tað, at royndir-
nar verða gjørdar viðrottum,
og við tilsvarandi smáum
mongdum av koffein og
brennivíni, so ilt er at siga,
um úrslitini eisini eru gald-
andi fyri menniskju. Undir
royndunum arbeidđu teir við
lO^mg. av koffein sum minsta
mát og 0,8 g av alkoholi pr.
kg.^likamsvekt, og svararhet-
ta í menniskja mati til 5 kopp-
ar av kaffi og 8 gløs av cognac
Men tað er møguligt - helst
líkt til, at henda aváúking eis-
ini vil verða galdandi fyri
okkum menniskju, - og so
hava vit okkurt at halda okk- /
um til.