Fjarðbúgvin - 13.09.1973, Page 9

I
F.TARÐBÚGVIN
SIÍ)A 0
ÚLVA-
DRONG -
URIN
%
ROCCO
Úlvadrongurin Rocco sær út
sum onnur fólk, men at tosa
dugir hann ikki, ogeftirnavn
hevur hann einki. Fyri
tveimum árum síðan funnu
rdktingarmenn dreingin í
eini holu í Abruzzifjøllunum
í Italia.
Um tað var Rocco
uml. fimm áragamal. Lækn-
ar halda, at hann er vorðin
settur út ífjøllini sum pinku-
barn, og at úlvar ella fjalla-
geitir a ein ella annan hátt
hava tikið sær av honum.
í Daily Mirror stendur at
lesa, at læknar og myndu-
leikar upprunaliga hildu, at
tað, sum gagnaðiRoccobest,
var uppalingin. 1 einum heilt
vanligum heimi. Mem eftir
at hava livað og andað 1 tvey
ár 1 heimsins siðmenning,
var hann eins ódælur og vill-
ur. Tríggjar ymsar familjur
royndu at geva. honum alla
tað trygd og tann kærleika,
sum eyokennir eitt gottheim,
men alt hetta var tilfánýtis.
Tey máttu umsíðir geva
skarvin yvir.
Hann fær sær alsamt við
fingrunum - teim føroysku
gaflunum -, dugir ikki at
tosa og ^gongur viðhvørt á
øllum fýra. Kemur ræðsla
á hann; kvikar hann sær (
ein krok, og tá fæst hann
ikki at leska ein bita.
Rocco er nú farin á eitt
sinnissjúkrahús - stutt frá
Rocco.
Milano. Sálarsjúkralæknin,
dr. Giorgio Max, sum hevur
við hann at gera, sigur: Tað
er ómetaliga trupult at læra
Rocco at bera seg at sum
eitt fólk. Vitmugufaraógvu-
liga spakuliga fram. Drong-
urin hevur fingið einøtiligan
skelk, tá iðhannsoknappliga
var fluttur oman úrfjøllunum
i alvegis ólíkar umstøður
millum fólk í dagsins sam-
felagi. Kanska hava eisini
hesi bæði árini, hannvarhjá
góðum fólkum, verið honum
meiri til skaða enn til gagn.
SH
AVGAMAL
FORDUR
Tað vóru glómur bæði á stór-
um og smáum, tá ið hetta
henđinga sjáldsama akfarið
um dagarnarkom rullandieft-
ir einum vegastrekki her í
Suður Eysturoynni.
Akfárið, ið erein FofdA
persónvognur, var skrásett 1.
juli 1930 í Danmørk , og hev-
ur tað sostatt 43 ár á baki.
Eigari av hesum bili í dag,
ið m an vera eins rárur at
síggja bæði her og uttanlendis
nu, er Johan Petersen, verk-
frøðingur, í Fuglafirði.
í hesum sama viðfangi
kann vera nevnt, at fyrstibil-
urin kom til landið 1922. Tað
var ein Ford T, sum Just
Sivertsen, sáli, í Havn átti og
var førari á.
Faðir at hesum bilum var
navnframi amerikanski ídn-
aðarmaðurin Henry Ford,
sum gjørdi fyrsta bil sin
1896. í 1903 stovnaði hann
Ford Motor Company, sum
gjørdist ein^ sonn risafyri-
tøka, sum frá leið. Ford Mo-
tor Cc^hevur heimsins næst-
størstu bilverksmiðju oghev-
ur virkir og deildir kring all-
an knøttin. ( Europa hevur
fyritøkan sjálvstøðugar verk-
smtðjur bæði ( Stórabretlandi
og Tysklandi.
Maðurin, sum legði lunnar
undir hetta stórvirksemi, var
sum nevnt, Henry Ford, sum
allaj sínar dagar legði doyð-
in á at laga arbeiðið so rati-
onelt sum møguligt. Ogtaðgav
ikki smávegis úrslit.'
Fyrsti bilurin. Bilurin avloysti fyri ein part leypin.
FRAMHALD AV BLS. 5
sjáldsamur - hann trúði, at
hann var hildin fyri gjøldur 1
dag. Summi fólk, hann spurdi
høvdu sagt fyri sær, meðan
hann gekk út eftir, at býurin
æt Glyvrar, onnur høvdu nevnt
Runavík. Eitt sindur ytri
nevndu fólk býin Saltangará,
meðan uppaftur onnur kallaðu
staðin: Heiðar.
Hann segði, at hann var so
uppreittur og í ørviti av hes-
um, at tá hann eitt sindurytri
møtti einum seyðafylgi áhøv-
uðsgøtuni,^ sortnaði fyri eyg-
unum, ti tá helt hann segvera
blivnan púra *svakan - slíkt
kundi ikki bera til*
Eg fekk tóforkláraðhonum,
at hann var við sínar fullu
fimm.
Bygdamaður
REFLEKS OG
SKELTi
Fyri nøkrum døgum síðani
komu teir og settu refleks
fram við vegiaðaranum her
inni 1 Søldafirði Einki ringt
orð at siga um slík refleks,
tey eru sera hent fyri ferðsl-
una og hava ivaleyst forðað
mangari ólukku.
Vandi kann tó vera í hvørj-
ari vælferð. Eg frykti bara
fyri, at hesi refleks kunnu
hava ta álvarsamu slagsíðu,
at koyrt fer at verða meira
ørt eftir hesum vegi enn áð-
ur.
Meðan eg eri inni á hes-
um her, havi eg hug at nevna
ta mánglandi sikkurheit á
vegunum. Hví verða eingi
skelti sett upp, sum ávara
hin koyrandi um, ymsar
deyðsfellur?
Hví verða ongi skelti sett
upp, sum áleggja bilstjórunum
at halda seg til eina' ávisa
ferð?
Hevur ongin ábyrgdina av,
at slíkt skal vera 1 rættlagi?
Við tøkk fyri upptøkuna.
Spurin
SKULIN EIN
STUÐUL ELLA
KLEPPUR?
Sum mannasamfelag mega
Føroyar metast ungar sam-
mett við aðrar tjóðir.
Áðrenn nakað mansbarn
setti fótin á hesar klettar,
høvdu skipað samfeløg eksis-
terað ífleiri túsund ai\
__ Strævið og harðbalið hevur
lívið verið hjá teimum, ið her
hava roynt at skipa føroyska
samfelagið. Tær nýtist ikki
at leita langt aftur í tíðina,
tá strembanin hjá hvørjum
fólki við ábyrgd var hendan:
Mat 1 munnin, tak yvir høvd-
ið og gerast búgvin at fara hið-
ani.
Vóru foreldrini dúglig og
dugdu at halda børnunum til
arbeiðis, ja, so gjørdust tey
før fyri at seta fot undir egio
borð.
Tá føroyska samfelagið
fekk samband við útheim in,
opnaðist ein nýggj verð.
Framskygdir menn sóu, at
har var almikið, ið kundi
verða føroyska samfelagnum
góður stuðul.
Einstakir menn - vit kenna
teir - leitaðu sær burtur 1
onnur lond, og har nomu teir
sær kunnleika, sum teir síðani
høvdu við sær heim til landa.
Henda kunnleiksíløga kann
ikki metast 1 pengum - er
sjálv livæðrin ( øllum sam-
feløgum.
So stórur dentur verður nú
lagdur á kunnleika, at undir-
visingarskylda er ásett við
!óg.
I bløðum og millum man-
na^ er oftani orðaskifti um
skúlan, tó mest um, hvussu
dýrur hann er vorðin. Heil
oyggj sigst vera hoknað'iggj-
arliga, og aðrar kommunur
heilt niðurundirkomnar.
Havi ikki hoyrt grett, at
kommunur eru komnar ífíggj-
arligt óføri av kaigerð, hó-
ast Høgurnar her eru nógv
størri.
Hetta bendir á, at ein part-
ur av fólkinum hevur ikkifat-
að, ella hevur ikkihavt møgu-
leika at f ata, hvussu stórt ak-
tiv ein góður skúli er.
Nýggjur skúli verður næst-
an ikki bygdur, fyrr«nn tann
gamli er so stúgvandi fullur,
at ikki er pláss 1 nøkrum høli,
óansæð um hesi lúka ásettu
treytir ella ikki - skúlin eig-
ur seinasta plássið á komm-
unalu fíggjarlógini.
r hesum tronganum skulu
børnini so búleikast 1 7 til
11 ár, her skulu tey búnast
bæði kropsliga og sálarliga.
sanniliga mangan vánaligt
gróðrarlendi.
Soleiðis verða børnini ofta
hagreidd, tey, sum á skúla-
.vigsluni ofta verða nevnd
"dýrasta ogn landsins.”
At teir nýggju framhalds-
skúlarnir kosta nógvan pening
er eyðsæð, men eittnýmótans
skip er eisini dýrt.
Fyri landsins og barnanna
skuld verður mælt til atland-
ið byggir og fíggjar fram-
haldsskúlarnar treytað av, at
kommunurnar missa allan av-
gerðarrætt viðvíkjandi hesum
skúlum^ Vónandi megna tær
so at fáa til vega góð skúla-
høli til tey $mærru børnini.
X