Faxi - 01.01.1966, Síða 11

Friðrik Gunnlaugsson 93 óra
Friðrik Gunnlaugsson, Hafnargötu 43 í
Keflavík, varð 93 ára þann 9. janúar s. 1.
I síðasta tölublaði Faxa — jólablaðinu —
var alllangt viðtal við þennan háaldraða
heiðursmann, sem miðað við hin mörgu
ár, sem hann á að baki, við þrotlaust strit,
heldur enn furðu góðri heilsu bæði til sál-
ar og líkama. Hann er raunar löngu hætt-
ur að ganga til daglegrar vinnu, sem er
þó að vonum mjög bagalegt fyrir gamlan
elju- og áhugamann, eins og Friðrik hefur
alla tíð verið, en sitthvað gerir hann sér
enn til dundurs og dægrastyttingar, t. d.
má geta þess, að þegar ég leit inn til hans
daginn eftir afmælið, var hann að fást við
netabætingu. Þó aldurinn sé orðinn þetta
hár, fylgist Friðrik furðu vel með því,
sem er að gerast í kringum hann. Sjónin
er allgóð, enda les hann enn blöð og bæk-
ur og hlustar á fréttir og annan fróðleik í
útvarpi. Annars er það heyrnin, sem er að
marki farin að láta sig, en minni gamla
mannsins er afbragðs gott, eins og viðtalið
í jólablaðinu vitnar um.
Tvær dætur Friðriks eiga heima í Kefla-
vík. Onnur þeirra er Gunnfríður Geirdís,
ekkja eftir Magnús skipstjóra Ölafsson, er
býr í húsi föður síns, og Friðrika Sigur-
veig, kona Janusar Guðmundssonar, sem
býr í næsta liúsi. Munu þær systurnar líta
til með gamla manninum og aðstoða hann
eftir því sem með þarf, en sjálfur annast
hann daglega matseld sína.
Hér að framan er getið um trútt minni
Friðriks og skemmtilegan frásagnarmáta.
Mun ég nú ekki orðlengja þetta, en nota
tækifærið og árna Friðrik allra 'heilla í til-
efni af nýafstöðnum afmælisdegi hans. —
Lýk ég svo þessu rabbi með því að láta
gamla manninn sjálfan segja frá atviki,
sem kom fyrir hann á unglingsárum hans
heima í Höfnum:
LJÓSIÐ í GLUGGANUM
Ég er fæddur árið 1873 í Hólshúsum í
Höfnum. Foreldrar mínir voru bláfátæk
en áttu mörg börn, svo ég vandist vinn-
unni snemma eins og þá var talið eðlilegt
og sjálfsagt. Ungur lærði ég að handleika
hyssu og var snemma talinn all fær á því
sviði. Aðallega skaut ég endur og rjúpur,
sem var hið bezta búsílag, enda einnig
góð verzlunarvara.
Ég mun hafa verið 16 ára, þegar sér-
kennilegt atvik kom fyrir mig, sem mig
Friðrik Gunnlaugsson.
langar að segja frá. Ég hafði verið að
skjóta rjúpur og átti nokkur stykki, sem
ég vildi selja til að geta fengið mér skot-
færi. Markaður fyrir rjúpur var þá aðal-
lega í Keflavík og keypti frá Anna Thor-
oddsen, kona Þórðar Thoroddsen læknis,
þær oftast af mér. Ég skrapp nú til Kefla-
víkur með rjúpurnar og fer á fund frúar-
innar, en er þá svo óheppinn, að 'hún var
nýbúin að kaupa rjúppr af manni sunnan
af Miðnesi, svo ég varð að selja þær öðr-
um. Keypti ég síðan skotfærin og hugði
nú til heimferðar. Ég hafði tafizt nokkuð
við að útvega mér nýjan kaupanda og
varð því að hafa hraðann á. Frétti ég þá
af manni sunnan úr Höfnum, sem væri
staddur í Keflavík, og þar eð nú var tekið
að syrta í lofti og kominn bylur, var mér
ráðlagt, að ná sambandi við þenna mann,
sem var Lúðvík Jónsson í Vallarbúsum,
og fá að fylgjast með honum yfir heiðina.
En þegar til átti að taka var hann lagður
á stað, svo ég flýtti mér á eftir honum og
rakti sporin hans í snjónum nokkuð upp
eftir heiðinni, unz þau hurfu með öllu,
enda var þá fannkoma mikil.
Ég setti þetta nú ekki fyrir mig, því
enn var logn að kalla og sæmilegt veður.
Tók ég þá stefnu beint yfir heiðinu og
vissi ekki fyrr en ég kom að vörðu syðst
á Asunum. Fer ég nú upp að vörðunni, en
bylinn hafði stöðugt verið að herða og ótt-
ast ég, að ég sé orðinn villtur. Samt þótt-
ist ég vita, að vegurinn ætti að liggja
rétt hjá vörðunni, á sléttum mel. Ég hugsa
mér að ná veginum með því að ganga
þvert á hann frá vörðunni og reyna svo
að halda honum alla leið suður í Hafnir.
En margt fer öðruvísi en ætlað er. í
hugsunarleysi mun ég hafa gengið þvert
yfir veginn, a. m. k. fann ég hann aldrei.
Veit ég svo ekki fyrr en ég er kominn
upp fyrir Stapafell og var þá komin mold-
hríð, svo ekki sá út úr augunum, en vind-
staðan mun hafa verið á suðvestan.
Ég hafði einu sinni farið þarna um
áður og kannaðist við mig lítilsháttar.
Rakst ég þarna á eitt hross, en týndi því
jafnharðan út í bylinn. Ég mundi, að
þarna átti að vera vegur upp úr Klyf-
gjánni til Staðar í Grindavík. Atti hann
að vera auðþekktur á sléttum hellum með
djúpum sporum eftir hestafætur liðins
tíma. Nú var svo mikið fennt í veginn,
að hvergi sá móta fyrir honum, þegar
lengra kom, enda var þá komið mikið
rok með skafrenningi og fannfergju. Þrátt
fyrir slæm skilyrði, beindist hugur minn
að því einu, að reyna að fylgja veginum
og ná til Grindavíkúr og var þó ekki lík-
legt, að mér tækist það eins og á horfðist.
En allt í einu urðu snögg umskipti á
veðrinu, sléttlygnir og gerir blíðu veður,
en tungl var í fyllingu. Klifrast ég þá upp
á nærliggjandi hæðadrög til að skyggnast
um og reyna að átta mig. Sá ég þá fjallið
Þorbjörn nokkuð álengdar og vissi því
hvar Grindavík var.
Stend ég nú þarna og hugsa mitt ráð,
en sé þá allt í einu ljós. Fannst mér það
vera svo austarlega, að ég gat mér þess
til, að það hlyti að vera í Þórkötlustaða-
hverfinu. Tek ég nú það ráð, að halda
stöðugt á ljósið, en það hvarf mér alltaf
annað slagið og varð ég þá oft að príla
upp á hæðir og hóla til þess að missa ekki
alveg sjónar á því og til að halda stefn-
unni.
Jæja, ég þramma þetta áfram yfir hraun,
gjár og klungur. Ég fann ekkert til þreytu
og mér varð ekki meira um gönguna,
heldur en þótt ég hefði gengið á sléttri
grund. Loksins kem ég niður að gríðar-
stórri tjörn, sem ég kannast við. Hún er
rétt fyrir ofan Járngerðarstaði. Fer ég nú
heim að bænum og ber að dyrum. Brátt
kemur stúlka til dyra og spyr ég hana,
hvort bóndinn, Eiríkur Ketilsson, sé heima.
Segir hún það vera og bið ég hana þá,
að bera honum kveðju mína og þar 'með,
að ég vilji finna hann. Gerir hún þetta
og kemur Eiríkur út að vörmu spori og
segir: „Guð hjálpi þér drengur, hvaðan
kemur þú?“ Segi ég honum þá allt af
létta um för mína úr Keflavík og villuna
FAXI — 11