Faxi - 01.04.1970, Blaðsíða 5

afturkippur í verzlunina á einum aðal-
verzlunarstað á Suðurnesjum, Bátsendum.
Endalok verzlunar á Bátsendum urðu svo,
er hin miklu flóð eyddu staðnum aðfara-
nótt 9. jan. 1799, og upp frá því var aldrei
biíið að Bátsendum. Kaupmaður sá, er var
á staðnum, er flóðin miklu urðu, var Símon
Hansen, og fluttist hann til Keflavíkur
árið 1801. Upp frá þessu hefst svo sá upp-
gangur Keflavíkur, sem stendur enn yfir.
Hér eftir varð Keflavík aðalverzlunarstað-
ur og höfuðstaður Suðurnesja.
Ekki hefur undirrituðum tekizt að hafa
upp á, hverjir voru Keflavíkurkaupmenn
frá 1700 til 1773, en e. t. v. má grafa það
upp eftir frumheimildum og verður að
bíða betri tíma. En árið 1773 er Holger
Jacobæus kominn með verzlun í Keflavík,
og er kona hans með honum, Madama
Jakobæus, því þeim fæðist þetta árið dóttir,
Gottfrede Elisabeth. Enn er Jakobæus hér
veturinn 1784 til ’85, því 21. maí 1785 fæð-
ist í Keflavík Else Margretha Muxoll og
eru guðfeðgin hennar Jakobæus og N. L.
Höeg. Árið 1789 eru 35 íbúar í Keflavík,
og meðal þeirra er Christian Adolph, son-
ur Jakobæusar. Hann er 22 ára. Líklega
mun hann hafa tekið við verzlun að föður
sínum látnum, því árið 1810 er hann kaup-
maður í Keflavík. — I bókinni: Sagt frá
Reykjavík, segir Árni Óla svo um Jakob-
æus yngra, bls. 48: „Maður er nefndur Ad-
olph Jakobæus ,danskrar ættar, en fæddur
í Keflavík. Hann gerðist starfsmaður við
kóngsverzlunina þar, er hann hafði aldur
til. Vorið 1785 siglir hann til Kaupmanna-
hafnar f verzlunarerindum, þá aðeins 18
ára. Hann dvaldist ytra mánaðartíma og
tók þar bólusótt. Kom svo aftur heim í
ágústmánuði um sumarið. Skipið, sem
hann var á, lenti við Hvaleyri í Hafnar-
firði. Þar seldi Jakobæus manni nokkrum
segldúk, sem hann hafði haft undir sér f
bólinu í skipinu. Er mælt, að menn hafi
smitast af segldúk þessum, enda gaus þá
upp bólan rétt á eftir. Þá var í fyrsta skipti
farið að bólusetja fólk hér á landi . . .
Enn segir Árni: „Á þennan hátt kemur
Jakobæus fyrst við sösru bér, en varð síðar
nafnkunnur kaupmaður og með ríkustu
ntönnum á sinni tíð. Þegar kóngsverzlun-
in var seld (hvaða ár?) keypti hann Kefla-
vikurverzlunina og rak hana síðan til
úauðadags (árið?).
Framhald.
M I N N I N G
JÓHANN VILBERG ÁRNASON
FRAMKVÆMDASTJ ÓRI
Jóhann Vilberg Árnason, framkvæmda-
stjóri prentsmiðjunnar Grágásar í Kefla-
vík, lézt í bílslysi laugardaginn 14. marz
síðast liðinn.
Hann var einn á ferð í bifreið sinni á
leið til Reykjavíkur og var kominn inn á
Strandaheiði, skammt frá Vogaafleggjar-
anum ,þegar þetta hörmulega slys varð.
Jóhann var fæddur í Reykjavík 6. febrúar
1942, sonur hjónanna Jóhönnu Halldórs-
dóttur og Árna Vilbergs Jóhannssonar,
bifreiðarstjóra í Reykjavík.
Jóhann lagði ungur fyrir sig prentnám
hjá Alþýðuprentsmiðjunni við Vitastíg í
Reykjavík og lauk þar sveinsprófi 1961.
Hætti hann þá um skeið prentarastörfum
en tók að fást við ljósmyndagerð og gerðist
fyrst ljósmyndari við Alþýðublaðið, þá
við mánaðarblaðið Fálkann og síðar aftur
við Alþýðublaðið. Reyndist hann í því
starfi sem öðrum hinn nýtasti maður.
Árið 1966 kvæntist Jóhann eftirlifandi
konu sinni, Elísu Þorsteinsdóttur og eign-
uðust þau eina dóttur, Jódísi, sem nú er
fjögurra ára.
Ásamt Runólfi Elentínussyni prentara
stofnaði Jóhann hér í Keflavík prentsmiðj
una Grágás 1966. Fór þetta prentverk að
vonum smátt af stað, en með stakri ráð
deild og hagsýni tókst þeim félögum að
byggja það upp, fjölga verkefnum þess og
færa út starfssviðið, svo að nú er það orðið
stórt og vel starfrækt fyrirtæki, sem veitir
mörgum góða atvinnu og er byggðarlag-
inu til sóma.
Með tilliti til þessara manndómsstarfa
Jóhanns Vilbergs verður skaðinn sárari og
skarðið vandfylltara. Lífið kallaði hann
ungan til starfa og því kalli sinnti hann
af alúð og ávaxtaði pund sitt vel og ríku-
lega. Nú hefir hann fengið annað og æðra
kall frá sjálfum lífsins herra „ ... meira að
starfa guðs um geim“.
Blessuð veri minning þessa unga manns.
H. Th. B.
Kveðja
Það fór ekki hjá því að undirritaður
kynntist Jóhanni Vilberg allnáið. Fyrst
sem prentsmiðjustjóra, síðar sem áhuga-
sömum flokksmanni. Sennilega mun fá-
um hér um slóðir ljóst það þrekvirki, sem
þeir félagar, Jóhann og Runólfur, unnu
með stofnun prentsmiðju og bókaútgáfu.
Tvisvar áður hafði verið reynt að koma
hér upp slíku fyrirtæki, og í bæði skiptin
rann allt út í sandinn. En hér voru greini-
lega þeir menn á ferð, sem gerðu sér grein
fyrir örðugleikunum. Því sama gilti hvort
maður átti leið fram hjá fyrirtæki þeirra,
að nóttu eða degi, alltaf voru fararskjótar
þeirra utan dyra og ljós í gluggum. Það
var ekki fyrr en nú fyrir skemmztu að
maður sá að þeir félagar voru farnir að
anda léttara, en þá skeður slysið, fyrir-
varalaust, miskunarlaust.
Við Jóhann áttum töluverð viðskipti og
nú síðast áttum við nokkur samtöl um
bæjar- og þjóðmál. Einnig þar hygg ég að
Jóhann hafi reynzt góður liðsmaður. Hann
var umbótamaður og ákveðinn Alþýðu-
flokksmaður. Það er einmitt fyrir hönd
þeirra samtaka, sem mér hefur verið falið
að senda kveðjur.
Aðstandendum konu hans, barni og
foroeldrum votta ég mína innilegustu
samúð. Megi minningin um góðan dreng
verða þeim huggun í harmi.
Hilmar Jónsson.
F A X I — 49