Austri - 04.06.1982, Síða 1

ENN EIN NYJUNG
Loksins ryklaus stein-
steypusögun. Tökum að
okkur sög-un í stein-
steypta veggi og gólf,
t.d. stigaop, glugga og
hurðargöt. Kem hvert
sem er, hvenær sem er.
VERKVAL sími 96-25548
Bifreiðaeigendur
Lími á bremsuborða og
bremsuklossa og renni
bremsuskálar að
Koltröð 9, Egilsstöðum,
sími 1425. Sæki á flug-
völlinn og sendi aftur
með næstu ferð hvert
sem er á Austurlandi.
Fréttir frá
Fáskrúðsfirði
Frá sjómannadagshátíðarhöldum á Fáskrúðsfirði.
Á Fáskrúðsfirði hefur ver-
ið sami kuldi í vor eins og
annars staðar á Austurlandi.
Tún eru mikið kalin og annar
gróður er mjög skammt á veg
kominn. Bændur eru með fé
á húsum ennþá, en þó hefur
orðið að sleppa geldfé síðustu
daga til þess að rýmka í hús-
um. Þetta er með gjafafrek-
ari vetrum sem komið hafa
um árabil. Búpeningur kom
á hús í byrjun október.
VERTÍÐARLOK — AFLI
Hjá Sólborgu hf. er gerður
út einn bátur og aflaði hann
548 tonn, þar af 300 tonn af
ufsa, 240 tonn fóru í skreið
Lítið er um heimildir frá
fyrri öldum um útveg frá
Hornafirði. Aðeins á einum
stað hef ég séð þess getið í
sambandi við sjóslys.
I öldinni sautjándu stend-
ur, ár 1697 bls. 213: „Þrír
bátar fórust úr Hornafirði."
Trúlega hafa verið stund-
aðir róðrar þaðan fram yfir
miðja 18 öldina eða þar til
breytingar urðu við ósinn, en
engar heimildir eru fyrir því
hvað langur tími líður þar til
hann er aftur fær. En þá eru
heimildir fyrir því að Nesja-
bændur stunda sjóróðra frá
Skinneyjarhöfn (Höfða-
sandi) á Mýrum, framyfir
1883 og frá Homshöfn frá
1784 og framyfir aldamót
1900.
I mannskaðaveðrinu mikla
við Höfðasand 3. maí 1843 er
meðal skipverja þeirara báta
sem af komust getið tveggja
bænda úr Nesjum.
Sennilega hefur staðið eitt-
hvað sérstaklega á um þeirra
ferðir þá því ekkert liggur
fyrir um að Nesjamenn hafi
þá gert út báta þaðan.
Aftur á móti eru áreiðan-
legar heimildir fyrir því að
árið 1883 voru 2 bátar úr
Nesjum gerðir út frá Höfða-
sandi, og af því að ætla má
að sú útgerð haf) óbeinlínis
átt þátt í að flýta fyrir endur-
reist bátaútvegs frá Höfn,
ætla ég að geima aðeins nán-
ar frá því.
en annað í salt. Báturinn fer
á troll í sumar.
Pólarsíld hf. gerir út 3 báta
Þokka sem fékk 344 tonn á
vertíðinni, Sæbjörgu sem
fékk 431 tonn og Guðmund
Kristinsson sem aflaði 118
tonn, en hann byrjaði ekki
veiðar fyrr en 25. mars. Bát-
urinn var í slipp vegna tjóns
sem varð á honum í höfninni
á Neskaupstað í byrjun jan-
úar í vetur.
Áætlað er að Sæbjörg fari
á troll í sumar, en hinum
bátunum verður lagt fram í
ágúst, en þá munu þeir fara
á netaveiðar.
Hjá Pólarsíld eru nokkrar
skreiðarbirgðir óseldar frá
Um miðjan maí þetta vor
ýttu þessir tveir bátar úr vör
í Höfðasandi útbúnir til há-
karlaveiða (kallað að fara á
setu). Smá kvika var við
sandinn, og einhver bátverja
hafði orð á því að hvessa
myndi af austri en í þeirri
átt stendur uppá víkina.
Það var samt róið út á mið-
in og lagst við stjóra, en
stutta stund hafði verið legið
er hvessa tók af austri og sjór
fór að ganga upp. Var þá í
skyndi haldið til lands, en
því í fyrra en allt var saltað
í vetur.
Fyrirhugað er að byggja
skemmu í sumar til þess að
auðvelda síldarverkun.
Hjá Hraðfrystihúsi Fá-
skrúðsfjarðar hefur verið
tekið á móti 3097 tonnum frá
áramótum. Ljósafell SU 70
hefur landað 1491 tonni, og
brúttó aflaverðmæti er kr.
7.030 þúsund kr.
Hoffell SU 80 hefur land-
að 1575,4 tonnum að verð-
mæti 7.499 þúsund kr.
Afli smábáta er samtals
31 tonn.
Veðrátta á vetrarvertíð var
rétt í meðallagi. Togarar
sóttu á austur landgrunns-
kantinn þar sem var nær all-
ur togarafloti landsins hélt
sig lengst af.
Framan af vertíð var afli
eingöngu þorskur, en nú síð-
asta mánuð hefur hann al-
gjörlega horfið og er nú afl-
þegar þangað kom var talið
ófært að lenda.
Var þá ekki um annað að
gera en freista þess að ná
landi á Hornafirði. Eftir 12
klst. barning, mót sjó og vindi
náðu þeir loks þangað og
reyndist ósinn þá „sléttur
eins og heiðartjörn“ svo við-
höfð séu þeirra eigin orð.
Formenn á þessum bátum
voru Eiríkur Guðmundsson,
bóndi og hreppstjóri á Meðal-
felli síðar í Syðrafirði í Lóni
og Páll Arason síðar bóndi á
Setbergi.
Þetta mun hafa verið síð-
asta vertíð Nesjabænda við
inn eingöngu karfi og ýsa.
Karfinn hefur fengist á
miðum sem ekki hafa verið
nýtt af Islendingum fyrr og
var það einn okkar aust-
Skinneyjarhöfn, enda hafði
sá mæti maður Eymundur
Jónsson bóndi og smiður í
Dilksnesi þá hafið öflugan á-
róður fyrir því að teknir væru
upp að nýju róðrar frá Horn-
afjarðarós. Sjálfur hafði
hann róið þaðan til margs
konar fanga, frá því hann fór
að búa í Dilksnesi um 1870,
og þekkti því manna best
strauma og alla staðhætti.
Einnig hafði hann farið vel
heppnaðar ferðir með vöru-
skip Gránufélagsins inn á
Hornafjörð frá því þau hófu
ferðir þangað 1876.
Það eru margar sagnir og
firsku skipstjóra sem fékk
upplýsingar um mið þessi hjá
þýskum togaraskipstjóra.
Fáskrúðsfirði 1. júní
B.B.
skráðar heimildir um útgerð
frá Hornshöfn. 7. júlí 1784
ferst þar bátur. Ekki er vitað
hvað margir fórust þá, en í
prestþjónustubók Bjarnanes-
prestakalls stendur: 10. júlí
jarðaðir í sömu gröf Halldór
Ófeigsson bóndi á Miðskeri
39 ára og Gísli Arason piltur
frá Árnanesi 12 ára, dóu báð-
ir í þeim skipstapa er varð
við Horn þann 7. júlí“. Enn-
fremur: „11. júlí grafinn Jón
Árnason frá Þinganesi 23ja
ára, fórst í fyrrnefndum
skipstapa á Horni 7. júlí“.
Árið 1844 drukknar Sig-
urður Jónsson þar í lendingu.
Árið 1871 tekur út á land-
róðri í Hornshöfn Ófeig
Jónsson bónda í Hafnarnesi,
var hann formaður á bátnum.
Eftir það lítur út fyrir að
útgerð frá Homshöfn hafi
dregist saman, enda kemur
það heim við sagnir þar um,
og þá færist hún á Horna-
fjörð.
I umsögn til Alþingis um
þjóðjörðina Horn, skrifar
Jón Jónsson prófastur á
Stafafelli þann 7. júlí 1901:
„Ennfremur er nú farið að
taka upp útræði frá Horni,
sem lagt var niður í mörg ár,
að heita mátti. Ottó Tulinius
'lét halda þar út báti á þessu
ári, og ætlar að láta reisa
þar verskála."
Þórhallur Daníelsson tók
við þessari útgerð á Horni, og
gerði út 2 - 3 báta þaðan í
nokkur ár, á vegum verzlun-
arinnar.
Formenn á þessum bátum
Framhald á bls. 2
ý$rabátaútve0ur