Austri - 04.06.1982, Qupperneq 2

2
AUSTRI
Egilsstöðum, 4. júní 1982.
Sj ómannadagurinn
Sjómannadagurinn hefur lengi verið hald-
inn hátíðlegur og er verðugt tækifæri til að
minna alia iandsmenn á undirstöðuþýöingu
sjávarútvegsms íyrir þjóöma. lim aiit Aust-
uriand kemur fóik saman í hátíðarskapi.
Á þann hátt vilja menn tjá sjómönnum
þaKkiæti og virömgu. Dagurirm er því ekki
aðeins dagur sjómanna. Hann er einnig
dagur fjöiskyldna þeirra og helsti hátíoisdagur byggðarlag-
anna. Lífsbjörg staðanna byggist á sjósókn og með hátíða-
höidum tengjast ungir sem aidmr í þeirri von og trú að sjór-
inn eigi emi eftir ao færa okkur farsæld og hamingju.
Þvi miður líour ekki sjá sjómannadagur að ekki sé minnst
manna sem farist hafa við störf sín. Þessi staðreynd minnir
á hættu og öryggisleysi sjómanna og aðstandenda þeirra. Um
iéið og við minnumst látinna íélaga má hvergi slaka á við að
bæta skilyröi til sjósóknar. Þótt miklar framfarir hafi orðið
vantar enn mikið til að bæta öryggi sjómanna.
Mörg skip eru gömul og ófulikomm, haínir eru ófullnægj-
andi, öryggistæki og aobunaður aliur þarf að vera undir stöð-
ugu eftiriiti og endurnýjun. Reynslan hefur sýnt að sérhvert
spor getur bjargað mörgum mannslífum op; því má einskis
láta freistað í framfarasókn fyrir bættu öryggi.
Islenskir sjómenn voru á árinu 1981 að meðaltali 1370 á
skuttogurum, 1825 á bátum stærri en 100 brl., 1977 á bátum
0 - 100 brl. og 865 á opnum vélbátum eða 6038. Þessir menn
leggja grundvöllinn að u.þ.b. 80% af útflutningi þjóðarinnar.
Áðstæöur þeirra eru því mál okkar allra og framfarir þjóð-
arinnar eru nátengdar starfi sjómanna. Kunnátta íslendinga
á sviði fiskveiða er heimsþekkt og hafa aðrar þjóðir sóst eítir
okkar mönnum við uppbyggingu veiða sinna. Islendingar
hljóta að stefna að því að viðhalda forystuhlutverki á sviði
fiskveiða, verndunar fiskistofna og vandaðrar framleiðslu í
sjávarútvegi.
Þeir erfiðleikar sem nú steðja að sjávarútveginum eru
jafnframt vandamál sjómanna. Það var mikil framsýni að
færa út fiskveiðilandhelgina og mikið heillaspor þeirra
stjórnmálaafla sem að stóðu. Þar sköpuðust möguleikar til
aukinnar sóknar sem hefur staðið undir auknum tekjum okk-
ar á undanförnum árum. Nú er svo komið að ekki verður
lengra gengið í aukningu veiðanna. Loðnuveiði hefur verið
stöðvuð og nánast allar veiðar takmarkaðar. Allt í einu þurfa
menn sem eru vanir sjósókn af harðfylgi þegar gefur, að láta
sér lynda að binda skip sín við bryggju og bíða átekta. Tak-
markanir veiða hafa verið teknar upp í síauknum mæli. Þetta
er vandasamt verk ef gæta á nauðsynlegrar réttsýni. Hætt er
við að lausn á einu vandamáli skapi annað. Síldveiðar loðnu-
flotans á komandi hausti eru lýsandi dæmi hvernig fyrirhug-
að er að létta á birði loðnuflotans með því að skapa ný vanda-
mál hjá reknetabátum. Jafnframt er hætt við að aflinn dreif-
ist með öðrum hætti um landið vegna þessa. Þá myndast önn-
ur vandamál hjá íbúum staðanna sem háðir eru veiðunum.
Sjómenn hljóta að krefjast þess af forystumönnum sínum
að þeir hafi til að bera víðsýni og þekkingu á málum þeirra.
Það hefur aldrei verið mikilvægara en nú að ákvarðanir séu
teknar á þeim grundvelli. Þrýst er á úr öllum áttum og mikil
hætta á að hinn sterkari hafi best. Við það getur skapast
upplausn og óþörf hagsmunabarátta innan sjómannastéttar-
i'nnar.
Við þessar aðstæður er fiskverðsákvörðun nú framundan.
Hvað sem henni líður er ekki verjanlegt að ætlast til þess að
sjómenn beri einir erfiðleika íslensks sjávarútvegs. Allir
landsmenn njóta afrakstursins og því er eðlilegt að það sé
haft í huga þegar erfiðleikar steðja að.
Til hamingju með daginn sjómenn. Megi heill og góðir
vættir vernda störf ykkar. H. Á.
Ærabáto ...
Framhald af bls. 1
og reyndar oft öll skipshöfn-
in voru Austfirðingar. Þeir
kynntust þá fiskimiðunum,
sem voru á þeim tímum upp
við landsteinana, svo það er
varla tilviljun, að þeir eru úr
hópi þessara manna, sjó-
mennirnir, sem koma til
Hornafjarðar á vélbátum til
að stunda sjóróðra veturinn
1908.
Vélbátaútgerð var þá ný-
lega byrjuð á Austfjörðum
varla meira en 2 - 3 ára.
Eftir 1907 finnast ekki
heimildir fyrir því að róið
hafi verið að staðaldri frá
Hornshöfn, en þá hefur ára-
bátaútvegur stóraukist frá
Höfn. 1909 eru gerðir út það-
an 6 bátar á vetrarvertíð og
1910 eru þeir orðnir 7, og
mun sú tala hafa haldist
nokkuð óbreytt til ársins 1918
Flestir þessir bátar voru
sexrónir (sex undir árum) og
með góðan seglabúnað.
Afli var misjafn eins og
gerist. 1911 og 1918 voru
metár. Aflahæstu bátarnir
voru þá með 350 fiska hlut af
stórhorski, sem skiptist í 10
staði. Einnig voru góðar ver-
tíAr 1917 - 18. Þá var hærri
hlutatala en mikið smærri
fiskur, því það var áliðið
vetrar þegar róðrar hófust,
t.d. byrjaði vertíð ekki fyrr
en 25. mars 1917.
Eftir 1918 mátti segja að
ái'abátaútvegur legðist niður,
vegna tilkomu vélbáta heima-
manna, og aukinnar útgerðar
aðkomubáta.
Lífeyrissjóður
Austurlands
Þeir sem ætla að sækja um lán úr Lífeyrissjóði
Austurlands í sumar þurfa að skila umsóknum um
lánin á skrifstofu sjóðsins að Egilsbraut 25 Neskaup-
stað, fyrir 15. júní n.k.
Nauðsynlegt er að umsóknareyðublöðin séu full-
komlega fyllt út og að umbeðin gögn fylgi.
Stjórn Lífeyrissjóðs Austurlands.
—.— --------------------—----—---------------
Bisnuirc U
Við kynnum lög af væntanlegri liljómplötu okkar á
dansleikjum í júní á Austurlandi.
Á Stöðvarfirði 6. og 16. júní, Staðarborg Breiðdal
17. júní og Þórshöfn þann 26. júní.
Hljómsveitin Bismarck Stöóvat firói.
Ósbum uustfirsbum sjómönnum
til bnmingju með dnginn

SAMBAND ISLENZKRA SAMVINNUFELAGA
Sjavarafurðadeild
SAMBANDSHUSINU REYKJAVIK SIMI 28200