Nýr Stormur - 02.12.1966, Síða 3

Föstudagur 2. desember 1966
"SfÍOBMUB
3
þjóðar okkar.
Heimildarmenn blaðsins
hafa ýmsar sögur að segja frá
þessu máli. Danskur almenn-
ingur er almennt ókunnur
málefnum íslendinga. Flestir
halda að íslendingar vaði í
peningum og styrkir eyðslu-
semi ferðamanna þá trú. —
Mareir. sem lesið hafa um
miklar framfarir á íslandi,
halda að íslendingar skófli
saman peningum á ameríska
setuliðinu og vilja ekki trúa
því, að ísland hafi verið rúin
rúst eftir aldagamla stjórn
Dana.
Eftir skilnaðinn við Dani,
hötuðu flestir Danir íslend-
inga. Þau sár eru nú gróin
að mestu og viðskipti Dana
og íslendinga hafa aukizt
jafnt og þétt. Danir eru yfir-
leitt hjartagott fólk og mikill
f jöldi þeirra skyldi, að hand-
ritin voru hjartans mál fyrir
fslendingá, þar sem þeir áttu
í raun og veru engar aðrar
fornminjar. Áhugaleysi Dana
fyrir handritunum kom og
ljóslega fram í hirðuleysi fyrir
þeim, þar til íslendingar fóru
að gera kröfu til þeirra. öll'im
Dönum er þó ljóst réttarfars-
legur réttur þeirra til hand-
anna og það var því aðeins
tilfinningamál, að afhenda
íslendingum handritin.
Dönum hefir þó aldrei kom-
ið til hugar að gefa íslend-
ingum handritin, heldur af-
henda þau aðeins til varð-
veizlu, þótt flestir íslending-
ar vaði í villu 1 því efni.
Það var hinsvegar athygl-
isvert að Dönum datt aldrei í
hug, að meta handritin til fjár
og það kom yfirleitt aldrei
fram í öllum umræðunum um
þetta mál, að fjárgreiðslur
kæmu fyrir, eða skaðabætur
á nokkum hátt.
Nú bregður hins vegar svo
við, að stjórn Árnasafns hef-
ir uppi fjárkröfur, sem aldrei
hafa áður heyrzt. Það þarf
ekki mikinn skilning til að sjá
samhengið hér á milli.
í réttarhöldunum við Eystri
landsrétt í Kaupmannahöfn,
ympraði lögfræðingur Árna-
safns aldrei á neinum fjármál-
um í málflutningi sínum. Það
var ekki fyrr en fyrir Hæsta-
rétti, þegar kunn voru kaup
íslendinga á „Skarðsbók11, að
Christrup lö"maður reifaði
málið á þeim grundvelli, með
hliðsjón til þeirra kaupa, og
vísaði í það mál!
Það er öllum kunnugt, að
eftir er að semja um, hvaða
bækur skuli afhentar og munu
andstæðingarnir ekki láta hjá
líða að verðleggja þær eftir
hendinni og verðviðmiðunin
er fyrir hendi:
Sjötíu og átta síðna hand-
rit, sem hefir það eitt sér til
ágætis, að það er vel með far-
ið og greinilegt, er metið af
íslendingum áJÁÍÍUÍ<Í á ylfir
sjö hundruð þúsundir d. kr.
Engin leið er að meíta af-
leiðingarnar eða sjá þær fyrir,
af því óhappaverki, sem Gylfi
Þ. Gíslason og Jóhannes Nor
dal bera höfuðábyrgðina á.
Tveir menn í einum mestu
ábyrgðarstöðum í landinu,
gera sig seka að heimskupör-
um, sem geta stórspillt sam-
búð tveggja þjóða og fjöldi
annára, annars mætra manna
láta teyma sig í algjöru hugs-
unarleysi.
m „Affgát skal höfð í
nærveru sálar... “
Þessi fleyga og djúpa setn-
ing er höfð eftir höfuðskáldi
íslenzku þjóðarinnar. Og hún
er vissulega sannleikur. —
Hversu miklu veigameiri er
hún því ekki, þegar höfð er
í huga sál heillar þjóðar. Meiri
hluti danska þjóðþingsins og
væntanlega dönsku þjóðar-
arinnar hafði einmitt þetta í
huga, er samþykkt var að
flytja handritin heim til ís-
lands, þar sem þau voru skrif
uð á mál þjóðarinnar, sem
það byggir og rituð þar.
Það er ekki alþjóðleg venja
að fornir gripir séu afhentir á
milli þjóða eftir neinni slíkri
reglu. Þess vegna var málið
enn viðkvæmara.
Þótt fullkomlega réttlætan
legt sé, að gefa fé fyrir forna
gripi og koma þeim þannig
heim á réttan stað, var hér þó
frámið fullkomið glapræði,
þar sem prjál og sýndar-
mennska réði algjörlega ríkj
uúi:1 Meirihluti danska þings-
ins vildi hafa aðgát í nærveru
hinnar íslenzku þjóðarsálar,
en fengu þau svör, sem hæfa
eingöngu yfirlætis peninga-
fíflum að gefa.
Fjárhæðin sem gefin var
fyrir postuíareifarana frá
Skarði og meðferðin, sem
handritið fékk, er það var
Framlelöum ýmsar tegundír aff leíkföngum úr
plastí og tré. Sterk, léft og þægileg leíkfföngr
Jafnt fyrir telpur og drengi. Fjölbreyft úrval
ávallt fyrírliggjandi.
Stær*sta leíkfangacgerð landsiiis.
bundið í skrautband og allur
skrípaleikurinn og hátíðleg-
heitin í kringum málið, var
fullkomið hnefahögg í garð
hinnar dönsku þjóðarsálar. í
stað samúðar og skilnings, er
nú komin fyrirlitning. fslend
ingar kunnu ekki nú, fremur
en fyrri daginn að hafa „að-
gát í nærveru sálar.“
LÖG OG RÉTTUR
Framh. af bls. 2.
fullri af húsgögnum, myndum og munum, skuli geta lýst
stofunni eins vel og margir nákunnugir. En ef hann er próf-
aður með því að sýna honum örskamma stund inn í hlið-
stæðar stofur, þar sem hann hefur aldrei komið áður, og
hann getur komið fram með sambærilega lýsingu á þeim,
er engin ástæða til þess að rengja framburð hans um fyrstu
stofuna.
4. Framburð barna, vangefinna manna, geðveikra, geð-
villtra og elliærra, svo og eiturlyfjaneytenda og manna
undir áhrifum eitur- eða deyfilyfja, verður að meta af sér-
stakri varfærni og yfirleitt er sannleiksgildi hans miklu ó-
vissara en almennt gerist. Þó getur framburður allra þess-
ara vitna um eitthvert atriði verið réttur. Sumir geðveikir
menn geta t. d. verið góð vitni á þeim sviðum, sem rang-
túlkun þeirra nær ekki fll.
5. Yfirleitt er framburður manna áreiðanlegastur um
þau atriði, sem vekja eftirtekt þeirra og áhuga, án þess þó
að þau komi þeim í geðshræringu, æsi mjög hvatir þeirra
eða sterka hleypidóma.
6. Um ýmis atriði, sem vitni er borið, getur það haft
mikla þýðingu, hvort vitnið er sérfrótt á því sviði eða ekki,
Svo stendur stundum á, að aðeins sérfróðir menn veita sumu
athygli og geta skilið og dæmt um mikilvægi einhvers
atriðis fyrir atburðinn í heild. Hins vegar getur athugun
þeirra og frásögn hætt við að vera einhliða, sakir venju og
sérhæfðs viðhorfs.
, 7. YHrTeift ér m'íklu meira að marka frjálsa frásögn vitn-
isins en svör þess við spurningum. Sérstaklega ber að forð-
ast ávirkar spurningar. Ýtarlegar og nákvæmar spurningar
eru oft gagnslausar og geta leitt vitnið á villi götur, einkum
þegar lengt er frá atburðinum liðið. Þó verður oft ekki
hjá spurningum komizt, enda geta ný og irtarkverð atriði
komið fram við þær. Sumir eru miklir snillingar i henni,
en aðrir klaufar, þrátt fyrir mikla æfingu.
8. Því skemmri tími sem líður milli atviks og framburð-
ar vitnis um það, því áreiðanlegri er hann yfirleitt. Þegar
frá líður, bætast endurminningarskekkjur við upprunalegar
athugunarskekkjur. Því skal kappkosta að fá vitnið til þess
að gefa skýrslu sem allra fyrst.
9. Loks verður að forðast að hafa áhrif á vitnið: Ekki má
hræða það, lokka það, vekja hégómagimd þess n« aðrar
hneigðir, sem geta stuðlað að því, að það þegi um
það, sem það veit, né að því, að frásögn þess verði hlutdræg
eða röng.“---------- o-o-O-o-o
Orðskviðir I
VarSveit hjarta þitt framar öllu öðru, o
því að þar eru uppsprettur lífsins. J:
Haltu fláræði munnsins burt frá þér
og lát fals varanna vera fjarri þér. 5
Augu þín líti beint fram o
og augnalok þín horfi beint framundan þér.
Gjör braut fóta þinna slétta, >;
og allir vegir þínir séu staðfastir. |
Orðskviðir Salómons. J;
Vinnuheímfilíð að Reykjafundi
Sími um Brúarland
‘*5 Aðalskpfiffstofa í ReykjaVik
Bræöpaborgapstíg 9, Sími 22150
Skýring við mynd á 1. síðu
Fyrir nokkru síðan gerðu prestar þjóðkirkjunnar samþykkt
þess eðlis að banna væntanlega nektarsýningu í Veitinga-
húsinu Lidó. Teiknari biaðsins fékk vangaveltur yfir heilind-
um klerkanna í þessu máli. Klerkar eru menn breyskir, ekki
síður en aðrir, eins og dæmin sanna og þótti teiknaranum
nokkur skinhelgi í samþykktinni. Prestar hafa ekki hingað
til haft forgöngu um að útrýma spillingunni í þjóðfélaginu
og verður þessi samþykkt um tiltölulega saklausan, en gleði-
legan hlut, ærið skopleg séð í því ljósL