Neisti


Neisti - 05.08.1936, Blaðsíða 1

Neisti - 05.08.1936, Blaðsíða 1
Útgefandi: Jafnaðarmannafélag Siglufjarðar. IV. árg. Siglufirði, miðvikudaginn 5. ágúst 1936 28. tbí. Brot úr baráttusögu a unnar á Pað varð enginn smáræðis úlfa- þytur í herbúðum íhaldsins á Dal- vik, þegar „Verkalýðsfélag Dalvík- ur var stofnað að áliðnum vetri 1932. Æðstuprestar afturhaldsins og málsvarar samkeppnisstefnunnar sáu Ijöslega að þeir tímar voru liðnir, er þeir gátu skamrntað alþýðunni úr hnefa andlegar og líkamlegar nauðsynjar. Peim varð það ljóst, að nú mundi verkalýðurinn setja verð á vinnu sína og lokið því handahófi kaupkúgunarinnar, sem ríkt hafði undanfarið. Og þeim var einnig ljóst, að með bættum hag alþýðu og stéttarsamtökum, myndi þverra að mjög verulegu leyti vald þeirra yfir því, hvað alþýðan læsi og hverjar skoðanir hún tileinkaði sér. Séð frá sjónarmiði þessara manna var það þvi engin furða þólt til allra ráða væri gripið til þess að kæfa þes&a vaknatidi frelsisbaráttu alþýðunnar. Undir eins og kvisað- ist um það að stofna ætti verka- lýðsfélag, var hafin lævísleg herferð í því augnamiði að koma því inn hjá fólki, og þá frekast fátæku fólki, sem vegna handleiðslu íhaldsins hafði aldrei fengið tækifæri til að kynna sér stéttarmál, að hér væri um að ræða óaldarfélagsskap, sem frekast royndi beita sérfyrir presta- morðum, kirkjubrennum og hermd- arverkum gegn heiðarlegum at- vinnurekendum. En hinn stéttvísari h'uti verka- lýðsins lét móðursýkis*' fturhalds- manna eins og .» um eyrun þjóta. Boðað v? . almenns borg- arafundar til T 4 að ræða um slofn- un verkalýf .elags og skyldi félagið stofnað að þeim umræðum loknum. Hinar auðsveipustu málpípur íhalds- ins reyndu af veikum mættí að andmæla hinni fyrirhuguðu félags- stofnun. Aðalefnið í ræðum þeirra var það, að verkalýðsfélög væru góð og sjálfsögð, en það væri bara engin ástæða til að stofna slíkt fé- lag á Dalvik, því að þar ríkti svo mikil kyrrð og friður! Verkafólkið var alls ekki á sömu skoðun, og þegar synir og frændur útgerðar- mannanna höfðu Iokið máli sínu, báðu fundarboðendur þá að ganga út úr fundarsalnum, sem ekki ósk- uðu að taka þátt í stofnun verka- Iýðsfélags.Hvarf þá nok'kurhluti fund- armanna á brott, en í sömu andránni hófu nokkrir íhaldssinnaðir ung- lingar skrílslæti, sem hæfðu mjög vel vanmáttugum lítilmennum. Ætl- un þessara vormanna íhaldsins var . sú, að koma í veg fyrir félagsstofn- unina með því aðgera verkafólkinu ómögulegt að haldast við í sam- komuhúsinu Ekki var þetta mjög heiðarlegt, þegar þess er gætt, að þeir áttu drjúgan þátt i þessu, sem leigt höfðu verkafólkinu húsið. Væntanlegir meðlímir verkalýðs- ins tóku þessu með þeirri karl- mannlegu ró, sem er eitt höfuð- einkenni íslenzkrar alþýðu. Peir fluttu fundinn í hús eins félaga síns og stofnuðu þar „Verkalýðs- félag Dalvíkur", til sárrar gremju fyrir unnendur hinna'r frjálsu sam- keppni. Verkalýðsfélag Dalvíkur hefir nú starfað í fjögur ár. Á þeim árum hefir félagið eflst svo mikið og komið í kring svo stórfelldum kjara- bótum, að það tekur langt fram djörfustu vonum brautryðjendanna. Meðlimatala félagsins hefir marg- faldast og má nú svo heita.aðhver einn einasti verkamaður og sjómað- ur á Dalvík sé í því. Verkakon- urnar hafa ekki sýnt eins mikla stéttvísi, en þó eru nokkrar þeirra þegar gengnar í félagið og von á fleirum. Kaupgjald verkafólks hefir hækk- að um 10—40 prc, auk þess sem • kaupgjald hefir verið samræmt meir en áður þekktist. Pá er og gerður munur á dagvinnu og eftirvinnu, vinnu á rúmhelgum dögum og helgidögum. Pess þekktust heldur engin dæmi áður. Féiagsbundnir verkamenn sitja yfirleitt fyrir vinnu og féfagið sjálft hefir tvö síðastliðin ár algjörlega séð um töluvert af uppskipunar- og framskipunarvinnu. Jafnan hefir þeirri reglu verið fylgt, að láta þá sitja sem mest fyrir þeirri vinnu, er erfiðastar hafa kringumstæður. Verkafólkið er að sjálfsögðu mjög ánægt með þá kauphækkun, sem þegar hefir fengist, en ekki metur það minna rétt hins félagsbundna verkalýðs til vinnunnar. Með þeim Verkafólk! Verzlið við þá sem augl. í NEISTA.

x

Neisti

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Neisti
https://timarit.is/publication/848

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.