Freyr - 01.04.1910, Síða 14

60
FREYR.
Það er talin þjóðarsmáQ að þegjaogþjóð-
arsmán að tala um það mál.
Það sem einn kallar þjóðarsmán, kallar
anuar þjóðarheiður.
Svo sammála eru menn um þessar mundir.
En mitt í öllu þessu smánarrifrildi birtist
dálítil grein í 12. tölublaði Ereys í. á. eftir
dýralækninn okkar, stillileg og hógvær grein
og að öllu leyti ólík þjóðarsmánarleiðurunum,
en segir þó frá þeim atburðum í búnaðarsögu
vorri síðustu mánuði ársins sem leið, er flestir
geta liklega orðið sammála um að sé þjóðar-
smán.
Það er áhugi sanðfjáreigendanna mældur í
aurum.
Með stakri elju og atorku hefir erlendur
visindamaður árum saman unnið að því að út
vega bændum örugga vörn gegn einni verstu
plágu sauðfjárræktarinnar, bráðapestinni.
Honum hefir tekist það svo vel, að öllum
kemur saman um, að þessari plágu muni að
inestu aflétt í framtíðinni, ef ráð hans sé rétti-
lega notað.
Hagurinn fyrir íslenzka landbúnaðinn óút-
reiknanlegur i krónum, auk heldur að hann
verði mældur í aurum. Hann veltur á hundruðum
þúsundum, já miljónum króna er tímar líða, ef
miðað er við það voðatjón, sem bráðapestin
hefir hingað til gjört á Islandi.
Þótt hinn margumræddi varasjóður lands-
bankaus týndist allur, væri það litilræði eitt
móts við það tjón sem bráðapestin hefir bakað
landbúnaðinum okkar.
Uppgötvun bráðapestarbóluefnisins er ó-
metanlegt hagræði fyrir sauðfjárræktina, og
hið mesta kærléiksverk fyrir sauðfénaðinn.
Feginslætin yfir þessari uppgötvun hafa
gengið ijöllunum hærra meðan vér nutum góðs
af henni sem ölmusumenn annarar þjóðar.
Meðan bóluefnið fekst gefins.
Nú er tekio í mál aö hætta að gefa okkur
þetta dýrmæta meðal.
En hvað skeður þá ?
Hámark verðs á bóluefni telja bólusetjar-
arnir langflestir 1 — einn eyri í kindina, segir
dýralæknirinn, ef bændur eigi alment að líta
við því, eftir að farið sé að selja það.
Hámarkið hjá langflestum einn eyrir, en
margir, sem telja það geipiverð og nefna l/i
— einn fjórðapart úr eyri.
Eftir þeirn svörum bólusetjaranna, mann-
anna, sem langbezt ættu að þekkja áhuga
bænda á útrýming bráðafársins, vill almenning-
ur því ekki líta við því að forða bústofni sín-
um frá kvalafullum dauða og sjálfum sér frá
fjárhagslegu stórtjóni, fáist bóluefnið ekki sama
sem gefins.
Miklir búmeun erum vér íslendingar í byrj-
un 20. aldarinnar, og heldur • er oss ant um vel-
líðun skepnanna, sem við lifum mest á (!)
10—15 aurar fyrir bóluefnið í kindina var
hið minsta sem vér gátum boðið oss að vansa-
lausu og ekki horfandi í hærri borgun heldur
en að verða af þessu meðali.
Þvi yrði margur góður maður feginn, ef
þessi skýrsla bólusetjaranna reyndist ekki á
rökum bygð, en því miðnr er hætt við, að þeir
hafi alt ofmikið til síns máls.
Hér vestra hafa bændur í nokkrum hrepp-
um mist fé sitt unnvörpum i haust og
vetur úr bráðapest. Bólusetjarinn sem
eg veit ekki betur en hafi jafnan bóluefni
á reiðum höndum, er búsettur í miðju héraðinu,
en hans hefir ekki verið leitað svo eg viti, þótt
sumir bændur hafi mist nær helming fjár síns.
Þetta dæmi bendir því miður á, að skýrsla
bólusetjaranna sé á nokkrum rökum bygð.
Það er þjóðarböl meira en tárum taki, ef
bændur á íslandi tíma ekki að sjá af einu
kindarverði til að tryggja líf 100 sauðkinda í
búi sínu.