Freyr - 01.09.1912, Blaðsíða 10

120
FREYR.
skoðunum og reynslu. Þessum tilgangi þóttust
menn ná á þessum íundi. "Væntanlega verður
ýmislegt aí þvi, sem þar fór fram, birt á prenti
áður langt líður. E. H.
Matjurtir.
í Danmörku fer matjurtaræktin altafívöxt
og neyzla þeirra vex bæði í sveitum og kaup-
stöðum. Á grænmetistorginu í Kaupmanna-
höfn hefir jarðaberja og kartöflusala numið ár-
lega að meðaltali.
1890—94. . 1,50 miljón kr.
1895—99. . 1,71 — —
1900—04. . 2,24 — —
1905—09. . 3,25 — —
Auk þessa flytst árlega mikið til borgar-
innar af kartöflum og jarðaberjum og mun það
netna að minsta kosti 20°/0i er bæta má við
ofangreindar upphæðir.
Árið 1907 voru matjurtagarðar l°/0 af rækt-
uðu landi í Danmörku. Erá suðlægari löndum
flytjast þangað árlega snemmvaxnar kartöflur og
dtlómkál, spergill og laukur m. m. fyrir hér
um bil 1 miljón kr., en svo er flutt út kartöfl-
ur, kál og sillari fyrir 3/i—-1 miljón krónur.
Það sem veldur því, að notkun matjurta
hefir aukist svo mjög á síðari árum, er vaxandi
þekking á mataræði. Eramfarir í þeim efnum
hafa einkum orðið frá því um 1890 og er það
að þakka læknunum fyrst og fremst og þar
næst hússtjórnarfræðslunni.
Prófessor Júrgensen og dr. Hindhede skýra
frá þvi, að hinar helztu matjurtir hafi þetta af
næringarefnum:
Eggjahv. Fita. Kol- Hitaeiningar
% % vetni % i 7* kg.
Kartöflur......... 2 20 451
Hvítkál, rauðkál . . 2 5,5 154
Eggjahv. Fita. Kcl- Hitaeiningar
% % vetni % 1 7, kg.
Rósakál 5 0,5 6 249
Blómkál 2,5 0,5 5 177
Grænkál 4 1 11,5 364
Grænar ertur, nýjar 6 0,5 11 371
Grænar baunir. . , 3 7 205
Gulrætur 1 9 205
Scorzónsrætur. . . . 1 0,5 15 351
Sillari 1,5 0,5 12 300
Súra, spínat 3 0,5 3,5 156
Salat 1 0,5 2 * 85
Spergill (Asparges) 2 3 102
Dýðing matjurtanna kemur þó ekki nægi-
lega í ljós með þessum tölum, þær hafa bætandi
áhrif á meltinguna, meðal annars vegna salt-
tegunda, sem í þeim er og líka vegna þess hve
miklu safameiri og fyrirferðarmeiri þær eru eu
kornmatur, kjöt og feitmeti.
(Landbrugets Ordbog, 60. h.).
Verzlunarfréttir.
Innlendar.
Yerðlag í október 1912 við verzlun J. P.
T. Bryde í Reykjavík:
Rúgur.......................100 pd. kr. 9,25
Rúgmél.......................— — — 9,50
Hveiti nr. 1.................— — — 13,50
Hveiti nr. 2.................— — —- 13,00
Baunir.......................— — — 15,00
Hrisgrjón heil...............— — — 16,00
Hrísgrjón hálf...............— — — 16,00
Bankabygg....................— — — 14,00
Haframél.....................— — — 14,00
Kaf'fibaunir nr. 1 . . . . — —- — 88,00
Exportkaffi..................— — — 48,00
Kandísykur...................— — — 29,00
Hvítasykur...................— — — 29,00
Púðursykur...................— — — 27,00
Rúsínur......................— — — 38,00