Fréttablaðið - 06.09.2012, Blaðsíða 18

6. september 2012 FIMMTUDAGUR18 18
hagur heimilanna
FRAMANDI VESTNORRÆN
MENNINGARHELGI
REYKJAVÍK
7.–9. SEPTEMBER 2012
Skoðaðu alla dagskrána á:
www.facebook.com/NyjarSlodir
Norræna húsið Sturlugata 5 101 Reykjavík S: 5517030 www.norraenahusid.is facebook.com/norraenahusid
Gámarnir opna víðsvegar um borgina
laugardaginn 8. september. kl. 12.00. Kíktu inn!
Laugardaginn 8. september kl. 18.00:
Tónleikar í flugskýli Flugfélags Íslands.
Taktu þátt í skemmtilegum ratleik með flottum
vinningum frá Flugfélagi Íslands, 66°Norður og DILL.
Dagskrárbækling hátíðarinnar er hægt að nálgast í
ráðhúsi Reykjavíkur, í Norræna húsinu og í flugstöð
Flugfélags Íslands.

Norræna Ráðherranefndin
Bíó Paradís í kvöld kl. 20.00:
Rammatík sýna og segja frá verkum sínum um Færeyjar.
Aðgangur ókeypis. Veitingar í boði.
Norræna húsið
Flugvöllur
Ráðhús
Reykjavíkurhöfn
Það var ekki erfitt að kaupa
ljósaperu þegar valið var
kannski á milli 40 eða 60
w glóperu. Nú þegar orku-
sparandi perur eiga að vera
allsráðandi á markaðnum
er valið orðið flóknara þar
sem hafa þarf í huga fjölda
tæknilegra atriða.
Guðjón L. Sigurðsson, for-
maður Ljóstæknifélags
Íslands, segir neytendur
þurfa að kynna sér vand-
lega ýmis atriði við kaup
á orkusparandi perum. „Þegar gló-
perurnar voru allsráðandi þurfti
maður til dæmis ekkert að vita
um litarhitastig sem gefið er upp
í kelvingráðum eða litarendurgjöf.
Þessi atriði eru meðal þeirra sem
neytendur þurfa nú að þekkja því
að þau skipta miklu máli við lýs-
ingu.“
Kelvinmagnið segir til um
hversu hlý eða köld birtan af per-
unni er. Gömlu glóperurnar sem
eru á leið út af markaðnum voru
með 2.700 kelvin-gráður sem er
hlý birta. Ef talan er hærri verð-
ur birtan kaldari, að því er Guðjón
greinir frá.
„Litaendurgjöfin skiptir máli
þegar unnið er með liti eða við
nákvæmnisvinnu. Glóperan hefur
fullkomna litarendurgjöf en flúr-
perur hafa ekki þann eiginleika
að litrófið skili sér alveg til baka.
Hægt er að velja flúrperur sem
gefa hærri og lægri gildi. Því
hærri sem þau eru, þeim mun dýr-
ari er peran.“
Guðjón bendir á að prófanir hafi
sýnt að endingartími orkusparandi
Ekki er skynsamlegt að nota sparperu þar sem menn
hafa stutta viðveru, eins og til dæmis í geymslum,
stigagöngum eða anddyri. „Sumar smáflúrperur eru mjög
lengi að hitna og maður er farinn áður en peran er orðin
það heit að maður sjái það sem maður þarf að sjá. En
það er hægt að fá smáflúrperur sem eru sneggri að hitna
en aðrar. Þær kosta hins vegar meira,“ segir Guðjón L.
Sigurðsson, formaður Ljóstæknifélags Íslands.
GÓÐ HÚSRÁÐ Bílaþvottur
Matarsódi gagnast við bílrúðuþvott
Með aukinni vætutíð á haustin safnast meiri óhreinindi
á bíla landsmanna. Þá kann að vera að yfir sumarið
hafi safnast upp óhreinindi framan á þá eftir flugur
sem ekið hefur verið á. Þær geta verið eins og límdar á
glerið í bílrúðum og á ljósum.
Ein leið til að auðvelda þvottinn án þess að grípa til
sterkari efna er að strá matarsóda á rakan svamp,
eða leysa upp tvær matskeiðar af sóda (eða
svo) í fötu af vatni og nota svo til að
þurrka skellur og óhreinindi af ljósabún-
aði og rúðum bílsins.
Huga þarf að fjölda tæknilegra
atriða þegar sparpera er keypt
Ekki sparperur þar sem viðvera er lítil
Bestu og verstu kaup Ara Trausta Guðmundssonar
jarðfræðings eru bæði tengd fjallaleiðöngrum. Hann
er ekki lengi að rifja upp bestu kaupin, sem voru
fjallgönguskór sem hann fjárfesti í á menntaskóla-
árunum. „Þegar ég var að byrja í fjallamennsku
var ekki hægt að fá neina gönguskó á Íslandi. En
Iðunn, skóverksmiðja á Akureyri, byrjaði svo allt í
einu að framleiða skó með svokölluðum Vibram-
sólum, og þetta var eins og maður hefði himin
höndum tekið þegar maður fór í þeim á fjöll,“
segir Ari Trausti. „Þeir opnuðu nýja vídd í
fjallamennsku.“
Verstu kaup Ara Trausta er
notuð Pentax-myndavél, sem
hann keypti í ótilgreindri
verslun í Reykjavík upp úr
1990. „Með henni klúðraði ég
bæði myndatöku í Gríms-
vatnagosi og leiðangri í
Alpana,“ segir hann. „Svo
kom í ljós að hún hafði
orðið fyrir höggi áður en
ég keypti hana sem gerði
fókusinn ónýtan. Þetta
reiknast sem sannarlega
vond kaup.“
NEYTANDINN: ARI TRAUSTI GUÐMUNDSSON JARÐFRÆÐINGUR
Klúðraði Grímsvatnagosi
og leiðangri í Alpana
Ljós yfir borði í eldhúsi og stofu:
230 V halogen-pera. Dimmir er kostur.
Standlampi: LED-, halogen- og
sparperur henta vel.
Leslampi: Halogen-pera
en LED-pera er góður
kostur ef hitinn af
halogen-perunni
þykir pirrandi.
Borðlampi: Sparpera
eða LED-pera.
Skrifborðslampi: LED-pera
eða halogen-pera.
Vegglampi:
Halogen-pera ef
nota á dimmi.
Annars er hægt
að velja sparperu
eða LED-peru. Ef
LED-pera er valin
þarf að gæta
þess að peran
lýsi upp allan
skerminn.
Loftljós: Halogen er besti kosturinn ef
dimmir er notaður. Annars er hægt að
velja hvaða peru sem er.
Náttborðslampi: LED-pera. Mælt er
með að prófaðar séu LED-perur frá
fleiri framleiðendum en einum ef
lýsingin þykir ekki góð.
Baðljós: Halogen-pera eða LED-pera.
LEIÐBEININGAR UM VAL Á ORKUSPARANDI
PERUM SEM FAGSTJÓRI NORSKA TÆKNI-
FÉLAGSINS HEFUR TEKIÐ SAMAN OG BIRT ERU Á
VEFSÍÐU NORSKA RÍKISÚTVARPSINS.
Að velja réttu
peruna
KRÓNUM munar á kílóverði haframjöls frá því í fyrra. Þá kostaði
kílóið 401 krónu en kostaði undir lok annars ársfjórðungs í ár 468
krónur samkvæmt tölum Hagstofu Íslands.
67
pera sé alls ekki í öllum tilvikum
jafnlangur og framleiðendur gefa
upp. „Ég hef líka sjálfur komist að
því. Ég hef keypt sparperur frá
öllum framleiðendum og prófað
þær heima. Enn hef ég ekki dott-
ið niður á peru sem endist miklu
lengur en glópera. Endingartíminn
hefur alls ekki verið tífaldur á við
glóperu eins og margir framleið-
endur halda fram.“
Við kaup á orkusparandi perum
ætti að kanna hvort ábyrgð er á
þeim og þá hversu lengi.
Nú er hugtakið lumen notað í stað
vatta. Upplýsingar með samanburð-
inum er að finna á umbúðum orku-
sparandi pera. Sparperum má ekki
henda með venjulegu sorpi, heldur
eiga þær að fara í sérstök ílát á end-
urvinnslustöðvum. ibs@frettabladid.is