Fréttablaðið - 06.09.2012, Side 25

FIMMTUDAGUR 6. september 2012 25
Árið 1888, fyrir 124 árum, held-ur Jón Bjarnason prestur,
fyrst í Álftafirði og svo í Gimli
í Nýja Íslandi, erindi um Ísland.
Það var flutt í Dakota á 4. árs-
þingi hins ev.lút. kirkjufélags í
Vesturheimi. Erindið fjallar að
mestu leyti um hina skelfilegu
gróðureyðingu á Íslandi. Síðan að
skóginum var eytt sé hún orðin
mjög hraðfara, nú liggi jarðveg-
urinn sem er ekki þegar eyddur
opinn fyrir algerri eyðileggingu.
Á meðan fjallshlíðarnar, holtin
og hæðirnar voru hrísi vaxnar
hélst jarðvegurinn kyrr. Það var
ekki heyjað nóg fyrir skepnurnar
sem settar voru á. Þess í stað var
treyst sem mest á vetrarbeit sem
var, og er, einhver versta landnýt-
ing sem hugsast getur, segir land-
fræðingurinn Ólafur Arnalds.
Vetrarbeit er nú að mestu
hætt í dag en í staðinn hefur fé
bænda sem rányrkja landið fjölg-
að mikið án nokkurrar ábyrgðar
þeirra á afleiðingunum. Á seinni
hluta síðustu aldar voru um tíma
2.000.000 fjár á sumarbeit. Þá
stórjukust skemmdir á gróður-
lendi á stuttum tíma. Síðan var
reynt að fækka fénu, aðallega
vegna óhemju kostnaðar við að
borga bændum fyrir að framleiða
allt þetta óþarfa fé og svo til að
losna við alla offramleiðsluna.
Þetta kostaði okkur tugi millj-
óna á hverju hausti í áratugi.
Bæði í útflutningi sem var niður-
greiddur af okkur skattborgurun-
um og urðun á afganginum sem
losna þurfti við úr frystihúsun-
um. Þetta er auðvitað þrautpíndur
gróður landsins sem við erum að
farga með þessum skepnum eða
niðurgreiða ofan í aðrar þjóðir.
Enn er mikil offramleiðsla. Til
hvers? Síðan krónan féll í banka-
hruninu hefur útflutningurinn
nokkurn veginn staðið undir sér.
En við skattborgararnir sem
höfum borgað bændum rúma 4
milljarða á ári fyrir að framleiða
þessar skepnur fáum ekkert og
ofbeitin skaðar stöðugt landið.
Landgræðslan þarf að elta uppi
skemmdirnar, aftur fyrir okkar
pening. Fólk er almennt farið að
gera sér grein fyrir hvað þessi
fornyrkjubúskapur, lausabeit á
landinu, kostar okkur.
Bændaforystan berst þó á móti
öllum breytingum og vill áfram
nýta landið okkar algerlega eftir
sínum þörfum og lokar augun-
um fyrir afleiðingunum. Þeir
eru jafnvel svo ósvífnir að hvetja
bændur til að stækka fjárstofninn
til að hægt sé að auka útflutning-
inn, á okkar kostnað, um helm-
ing. Þá yrðu hátt í tvær milljón-
ir fjár að naga þann gróður sem
eftir er og dygði ekki til. Er þetta
ekki ósvífin græðgi þar sem búið
er að sýna fram á að álagið á
landið er þegar allt of mikið? Að
auki hefur Landgræðslan varla
undan að græða skemmdirnar
og rækta upp beitilönd á okkar
kostnað fyrir þennan sauðfjár-
flota bændanna! Virðingarleysið
gagnvart okkur skattborgurum
og landinu er án allra takmark-
ana. Nú vilja nokkrir bændur
fá að reka aftur fé sitt á afrétt
sem búið var að gereyða og þess
vegna ekki nýttur í rúman ára-
tug svo ekki þurfti að halda við
girðingu sem girti hann frá Þórs-
mörk. Þessi stóra afrétt var köll-
uð Almenningar og er farið um
hana á kafla á Laugarvegsgöng-
unni þekktu.
Eitthvað hefur verið þar unnið
að uppgræðslu á þessum árum og
smá gróðurblettir að myndast og
birkikjarr. Hún er samt alls ekki
tilbúin til beitar og eyðilegðist
þá fljótt árangur friðunarinnar,
segir Landgræðslan. Auk þess
ætti bitvargurinn þá greiða leið
inn í Þórsmörkina sem búið er að
friða í sjötíu ár.
Til að koma í veg fyrir að gróð-
urinn í Þórsmörkinni verði aftur
að sauðfjárfóðri verður Land-
græðslan (við) að girða aftur
þarna á milli. Það kostar Land-
græðsluna (okkur) tugi milljóna,
einungis vegna sauðkinda nokk-
urra bænda sem segjast eiga rétt
á beitinni því friðunartíminn sé
búinn. Það eru mörg fornaldarlög
enn í gildi síðan við vorum bara
bændasamfélag og eru löngu
úrelt. Þeir geta haldið því fram
að þetta sé löglegt en siðlaust er
það og bætir ekki orðspor bænda-
stéttarinnar að sýna þvílíka eig-
ingirni og tillitsleysi gagnvart
okkur hinum og landinu.
Höfum við engan rétt? Verðum
við látin borga þessa girðingu?
Einungis til að nokkrir bænd-
ur geti klárað aftur gróðurinn á
afréttinni fyrir ofan? Hvar eru
hetjurnar á Alþingi sem eiga að
gæta hagsmuna lands og þjóðar?
Þessi yfirgangur bændastéttar-
innar gagnvart nýtingu á landinu
vegna úreltra laga er orðinn óþol-
andi fyrir okkur hina íbúa þessa
lands. Þessu verður að breyta.
Ég tek það fram að ég veit að ein-
hverjir bændur eru farnir að átta
sig á ástandinu og finnst sjálfsagt
að stunda sinn búskap á sínu landi
en ekki annarra í þeirra óþökk
og bera ábyrgð á sínum skepn-
um. Þeir eru til sóma og heill sé
þeim. Vonandi getum við komið
okkur saman um að búa í land-
inu án þess að rýra stöðugt gæði
þess fyrir stundarhagsmuni fárra
útvaldra. Þegar sauðfjárbænd-
ur verða tilbúnir að viðurkenna
vandann þá verður einfalt mál að
takast á við afleiðingarnar. Fjall-
konan er tilbúin að fara að græða
sárin sín og klæðast aftur blóm-
skrúði í skjóli skóga. Bara ef hún
fær frið til þess.
Lengi hefur Fjallkon-
an hrópað á hjálp!
Landvernd
Herdís
Þorvaldsdóttir
leikkona og fv.
formaður Lífs og Lands
Þegar sauðfjár-
bændur verða
tilbúnir að viðurkenna
vandann þá verður
einfalt mál að takast á
við afleiðingarnar.
30% íslenskra kvenna*
nota EGF Húðdropa
Hefur þú prófað?
TM
*Samkvæmt könnun Capacent Gallup í janúar 2012. Konur yfir þrítugu.
EGF húðvörur eru afrakstur íslenskrar nýsköpunar og vísindarannsókna. Þær innihalda
EGF frumuvaka sem er framleiddur í byggi með einstakri erfðatækni. EGF frumuvakinn
gegnir lykilhlutverki í líffræði húðarinnar og stuðlar að endurnýjun hennar.
www.sifcosmetics.is
AF NETINU
Jafnréttið og peningamálin
Nú síðast tók ÚJ snúning á Ögmundi Jónassyni innanríkisráðherra. ÚJ gerði
sitt eigið einfalda mat, sem Ásta Bjarnadóttir bendir á að sé ófullnægjandi
frá sjónarmiði jafnréttislaganna. Það er raunar einnig ófullnægjandi ef mið
er tekið af auglýsingunni um viðkomandi starf.
Þörf var m.a. á mati huglægra þátta skv. auglýsingunni. Mér skilst að ráðu-
neytið og ráðherrann hafi framkvæmt slíkt mat, en í endanlegu mati ÚJ er
bara stuðst við lýsingar í starfsferilsskrá og menntun.
Þar með tókst að setja annan einlægan jafnréttissinna á sakamannabekk,
með kúnstum lögfræðinganna í ÚJ! Það er þó ekki eins og Ögmundur sé
sakaður um að hafa verið að hygla flokksbróður, ættingja eða vini og klíku-
bróður, né að hann hafi haft hag af þessari niðurstöðu. Hann svaraði þó
klaufalega fyrir þetta í fyrstu og fékk hörð viðbrögð.
http://blog.pressan.is
Stefán Ólafsson