Stormur - 28.09.1928, Síða 2

2
STORMUR
Biðjið um
Bensdorps súkkulaði Hollandia.
Besta súkkulaði, sem íáanlegt er, og
lang ódýrast miðað við gæðin.
þeim haíi sérstaklega verið falið það
af ríkisvaldinu að hafa eftirlit með
þessum lögum eða að miusta kosti
ekki svo opinbert sé.
Sumir þessara manna hafa all-
misjafnt orð á sér frá fornu fari.jafn-
vel svo misjafnt að ekki mundi þol-
ast, að þeir væru opinberlega settir
til þess að gæta laga og réttar í land-
inu.
Það er líka [vitanlegt, að hvorki
efnahag sumra þessara raanna eða
hugarfari er þannig háttað, að nokkur
likindi þurfi að telja fyrir þvi, að
þessir menn vinni kauplaust að þessu
þokkaverki, en hitt er meira á huldu,
hvaðan laun þessara manna eru runn-
in. Má margs geta sér til.
Er t. d. hugsanlegt, að einstakir
menn innan Stórstúkunnar leggi fram
fé til þessara manna úr eigin vasa,
en flestum mun þó þykja þessi til-
gáta fremur ósennileg, enda þótt þeir
leggi mikið kapp á að halda í þessi
ræksni, sem eftir eru af bannlögunum.
Pá mætti það vera að launafé þessara
manna sé tekið úr sérstökum sjóðum,
sem Góðtemplar hafa stofnað í þess-
um tilgangi, en lika verður þetta að
teljast ósennilegt, þvi að vitanlegt er,
að ýmsír af bestu mönnum þeirra
hafa andstygð á framferði og aðferð-
um þessara snuðrara og telja að það
hafi hina mestu siðspillingu í förmeð
sér að reyna að halda uppi bannlög-
unum með þessu móti.
Þá hafa sumir freistast til að trúa
þvi, að ríkisstjórnin sé bakhjallur
þessara manna, en ólíklegt verður
að teljast, að þótt einn i stjórninni sé
mjög í ætt við þessa gáttaþefi og
standi á svipuðu þroskastígi og þeir
i siðferðislegum efnum, að rikisstjórn-
in leyfi sér að greiða mönnum þess-
um laun, sem yrði að fela undir ein-
hverjum öðrum gjaldliðum á lands-
reikningnum.
En ef um ekkert af þessu þrennu
er að ræða, getur naumast verið um
annað að ræða, en að þessir menn
fái hluta af sektunum, sem þeir menn
eru dæmdir i, sem þeir ljóstra upp um.
Fær þá Menningarsjóðurinn sektirn-
ar þegar »ríddararnir«, sem koma
aftan að þeim eru búnir að fá laun
starfa síns.
óneitanlega virðist sumt benda til
að það sé þessi síðasta leið, sem farin
er, eða að minsta kosti hefir átt að
fara.
Fyrst eftir að farið var að beita
hinum nýju bannlögum, en það var
1. júlí i sumar, voru menn sektaðir
um 50 kr., sem ölvaðir voru, eftir
framburði þessara snuðrara. Er það
lágmarkssekt, samkvæmt lögunum og
auðsjáanlega tilgangur þeirra, að þess-
ari lágmarkssekt verði beitt við alla,
sem brotlegir verða i fyrsta sinn, og
án þess nokkur þyngingarskilyrði, séu
fyrir hendi.
En alt í einu er horfið frá þessari
reglu laganna og farið að sekta menn
um 75—100 kr., enda þótt brot þess-
ara manna væri að öllu leyti hið sama
og þeirra er áður sluppu með 50 kr.
Er ekki vitanlegt, að nokkur ástæða
hafi verið tilfærð fyrir þessari þyng-
ingu enda sýnist það í alla staði ó-
eðlilegt að farið sé fram úr lágmarks-
sektum i fyrsta sinn, þar sem um jafn
ströng lög er að ræða og hér, en brot-
in hinsvegar miklum mun hættuminni
heldur en ýms önnur lögreglubrot,
sem að eins 10 kr. sekt liggur við.
Sú tilgáta sýnist því ekki ósennileg
að 25—50 kr. af sekt þessara manna
hafi átt að renna til snuðraranna.
Verða það að teljast góðar auka-
tekjur fyrir þessa menn að fá 25—50
kr. af hverjum manni sem þeir kæra,
þegar þess er gætt að yfir 100 manns
munu hafa verið sektaðir i júlímán-
uði einum en snuðrarnir hinsvegar
ekki ýkjamargir, svo menn viti. —
Er ekki óliklegt, ef svo heldur áfram,
að tekjur þeirra fari jafnvel fram úr
launum forsætisráðherrans, og gæti
þá ef til vill það gott leitt af þessu,
að lililsigldir menn kysu hér eftir
fremur að gefa sig að þessari atvinnu
heldur en að strita eftir því að verða
forsætisráðherrar.
En þetta hlýtur öllum mönnum,
sem vilja um þetta hugsa, að verða
ljóst, hverja spillingu það hlýtur að
hafa í för með sér, að leigðir mis-
endismenn séu hafðir til þess að njósna
um meðborgara sína og þeim goldið
eftir því hvað þeim verður mikið á-
gengt. Hvað má treysta vitnaframburði
slíkra manna?
Og hvers má vænta að slikir menn
grípi til, til þess að hæta við auka-
tekjur sinar?
Allir heiðarlegir menn verða því að
krefjast þess, að Stórstúkan og lands-
stjórnin geri hreint fyrir sinum dyr-
um og gefi yfirlýsingu um, að þessir
mannræflar séu ekki á þeirra vegum
eða vinni á nokkurn hátt að þeirra
undirlagi. — Og þeir, sem kærðir eru,
eiga að krefjast þess, að snuðrararnir
séu látnir synja fyrir það með eiði
að þeim sé goldið uppljóstrarfé.
Það er lögregluvaldið, sem á að
framfylgja hannlögunum eins ög öðr-
um lögum en ekki einhverjir Sigur-
jónssynir, Baldvinssynir eða Knud-
senar.
íslendingarnir í
landinu.
i.
1 45. tbl. »Tímans« 1926 X. árg.,
skrifar núverandi dómsmálaráðherra,
Jónas Jónsson, grein, sem hann nefnir:
»Islendingarnir í landinu«.
Þar segir meðal annars svo:
»Það er ekki hægt að neita því«,
sagði gamall og merkur skipstjóri ný-
lega, maður, sem annars leiðir hjá sér
umtal um stjórnmál, »þegar á reynir,
þá eru það framsóknarmennirnir, sem
eru íslendingarnir í landinu«.
Þetta er svo vel sagt og réttmætt,
að það mætti vel verða að vígorði
hér á landi. Framsóknarmennirnir
eru íslendingarnir í landinu. Og ef
landið á nokkurtíma að verða alfrjálst
aftur, bæði andlega, efnalega og stjórn-
arfarslega, þá verður það að verða
fyrir forustu og framgöngu framsókn-
armanna«.
Síðar í þessari sömu grein, kemst
Jónas enn svo að orði:
»Hvort togaraeigendum, tekst að
manna betur ráðherra sina og nefnd-
armenn í framtiðinni, sro að þeir þori
að játa sig íslendioga f skiftnm vlð
aðrar þjóðir, (auðk. hér) skal ósagt
látið. Það er best að vona hins besta
meðan unt er, en reynslan fram að
þessu, er samt ekki glæsileg«.
Til skýringar þessari siðari tilvitn-
un, skal það tekið fram fyrir þá, sem
ekki hafa »Tímann« við hendina frá
þessu ári, að Jónas er með þessum
tilvitnuðu orðum að áfella ráðherra
lhaldsflokksins fyrir það, að þeir
skyldu ekki banna Dönum að leyfá
Itölum að hafa veiðistöð í Færeyjum
fyrir italskt togarafélag.
Jónas Jónsson endar grein sína með
þessum orðum:
»Framsóknarmennirnir ern íslend-
ingarnir í landinn. (auðk. af honum).
Það er gott, að þetta er komið skýrt
fram. Þessi reynsla hefir verið að
myndast á undanförnum árum. Fram-
sóknarflokkurinn á þingi og utan þings
hefir, eftir því sem hann hefir haft
orku til, starfað að þvi, að íslending-
ar gátu staðið á eigin fótum stjórnar-
farslega, i bankamálum, verslunar-
málum, samgöngumálum og í and-
legri starfsemi«.
II.
Hvað ætli hann segi nú gamli og
merki skipstjórinn, ef hann lifir enn,
um aðfarir Tervani-ráðherrans, sama
mannsins, sem skrifaðí þetta fyrir 2
árum siðan?