Stormur - 09.11.1928, Side 2

2
STORMUR
BiðjiÖ um
Bensdorps súkkulaði HoIIandia.
Besta súkkulaði, sem fáanlegt er, og
lang ódýrast miðað við gæðin.
Lög lindsins hefir hann þverbrotið,
æðsta rétt þjóðar sinnar hefir hann
svivirt, með peninga rikissjóðsins hefir
hann leikið sér i heimildarleysi og sóað
þeim út i bitlinga handa leiguþjónum
sínum, saklausa menn hefir hann of-
sótt, menn er ekkert glæpsamlegt hefir
sannast á, hefirhann stimplað sem dæmda
glaepamenn, heilum stjórnmálafiokki
hefir bann borið á biýn hlutdeid i
glæpsamlegum verknaði, menn, sem
búnir hata verið að taka út hegningu
sina, hefir hann ráðist á, til að svala
sér á aðstandendum þeirra, og yfirhilm-
ari hefir hann gerst með fjárdráttarmönn-
um sins eigin fiokks. —
Ófögur er hún þessi upptalning á at-
höfnum og framferði dóms- kirkju- og
kenslumálaráðherrans yfir ldandi en
þó er hvert orð satt í henni — svo
satt, að nálega hvert mannsbarn á Is-
landi veit um sannindi hennar. — Og
svo satt, að sanna mætli hvert einasta
atriði hennar fyrir dómstólunum.
— Það sýnisl þvi, að hafi nokkru
sinni verið ástæða til þess að halda al-
mennan borgarafund i hötuðstað nokk-
urs lands þá sé það nú hér í Reykja-
vík, til þess að mótmæla þvi, að slíkur
stjórnmálabraskari fari lengur með það
stjómarvaldið, sem í hverju siðuðu
landi er falið þeim möununum, sem
hreinastan hafa skjóldinn.
— Og það er einmitt frá höfuðstað
þjóðarinnar, sem sllk mótmæli eiga að
koma. — Styttan á Arnarhól á að minna
ibúa hans á það, að þeir eigi að vera
á verði gegn því, að siðfeiðisbrjalaðir
æfinlýramenn hafi langdvalir i hvíta
húsinu á Arnarhól.
Krækiber.
i.
Konungur nokkur í Austurlöndum
hét að gefa allmikla fjárhæð til góðra
manna og guðhræddra i riki sinu, ef
honum tækist að finna góða lausn á
vandamáli, sem honum bar að hönd
um. — Tókst konungi það og vildi
hann nú standa við lofoið sitt. Fékk
hann einum þjóna sinna peningana og
lagði svo fyrir, að þeim skyldi skift á
niillum ráðvandra manna í riki bans.
Þessi þjónn konurgs var glöggur
maður og vitur. Tók hann við pening-
unum og að nokkrum tíina liðnum
kom hann aítur til konungs, og lagði
pyngjuna óhreyiða fyrir fætur honum,
og sagði: »Ég hef leitað að ráðvöndum
mönnum en ekki fundið neinn, sem ég
hef viljað afhenda peningana«.
»Hvernig stendur á þessu«, sagði
konungur, »ég veit ekki betur, en að
það séu 400 góðir og ráðvandir menn
í ríki mfnu«. Mikli konungur, nsvaraði
þjónninn. »Þeir, sem ráðvandir eru
vilja ekki taka á móti peningunum og
þeir sem vilja taka á móti þeim, eru
ekki ráðvandir«.
Timastjórninni núverandi veitist ekki
jafn örðugt og þessum þjóni konungs-
ins austurlenska að finna ráðandi menn
í flokkum sfnum, sem fást til þess að
taka á móti smá ölmusum úr rfkis-
sjóðnum. — Hefir ekki heyrst, að nokk-
ur hinna ráðvöndu« í því liði hafi
bandað höndum gegn þessum gjöfum
Jónasar og Tryggva af almannafé.
2.
Guðhræddur maður sá i draumi
konung nokkurn i paradis en heilagan
mann i helviti. Furðaði maðurinn sig
á þessu og spurði: Hvernig stendur á
upphefð konungsins »og undirlægingu
hins heilaga manns. Það sýndist jafn-
vel sönnu nær, að hlutskiíti þessara
tveggja manna, hefði verið gagnstætt,
því sem það er«. Manninum var svarað:
»Konungurinn er i Paradfs vegna
dálætis sfns á hinum heilaga manni en
heilagi maðurinn er í helviti vegna
samvista sinna með konungum«.
3.
Maður nokkur serkneskur, sem var
fæddur i bænum Damaskus, hafði. er
hann var 60 ára að aldri, aldrei komið
út fyrir fæðingarbæ sinn og hafði enga
löngun til þess. Þelta barst til eyrna
soldánsins. Lét hann kalla manninn
fyrir sig og inti hann eftir þvf, hvort
þetta væri satt. ,— Maðurinn játaði
þetta satt vera. Lagði þá soldáninn
blátt bann við þvf, að hann færi nokkru
sinni úr bænum, sem hann hafði dvalið
svo lengi f. En nú brá svo við, að
jafnskjótt og þetta bann kom, fór mað-
urinn að grufla út i það, hvernig hér-
uðin Og umhveifi Damaskus liti út og
jafnframt þessu fyltist hann sárri löngu
til þess, að sjá það, sem hann hafði
ekki fyr augum litið. — Og að lokum
varð þessi löngun hans svo óviðráðan-
leg, að hann greiddi soldaninum ógrynni
ijár fyrir leyfi til þess að mega fara
úr bænum.
Bannmennirnir ættu að athuga þessa
sögu vel. — Það fór lfkt fyrir mörgum
manninum og serkjanum, bér á landi,
þegar bannlögin gengu í gildi. — Menn
sem aldrei höfðu bragðað vfn, og enga
iöngun höfðu til þess, fyltust þá fyrst
sárri flöngun f það og sumir bafa drukk-
n að staðaldri siðan. — Það er féð»
sem þessir menn hafa greitt sökum
blinds ofurkapps manna, sem lftið skyn—
bragð báru á mannlegt eðli. — Og bera
það enn.
4
Einn af mælskumönnum fornaldar-
innar. sagði, að hlutverk sitt væri það,
að láta smávægilega hluti sýnast mikla
i augum almúgans.
Þeir sem púðra og mála konurnar
gera ekki svo mikið ilt af sér, þvf að
það sakar ekki svo mikið, þótt maður
sjái þær ekki, eins og Guð hefir skapað
þær. — En það eru aðrir, sem leggja
það fyrir sig, ekki að blekkja augu vor
heldur dómgreind vora, og gera svart
hvítt og hvítt svart. — Þau ríki forn-
aldarinnar, sem náð höfðu mestum
menningar og stjórnskipulegum þroska,
lögðu aldrei mikið uppúr alþýðuskrum-
urum. — Ariston lýsir list þessara
manna merkilega vel, þegar hann kallar
hana listina, sem læðir sannfæringunni
f »huga almúgans«, og Sókrates og
Platon sem sögðu, að það væri »listin,
sem smjaðrar og blekkir«.
Ef Aiiston,- Sókrates og Platon hefðu
lesið Tfmann á undanförnum árum,
hver mundi þá verða dómur þeirra um
þá þjóð, sem gerði Jónas og Tryggva
að sínum ráðherrum.
5.
Það er einkennilegt, að vér metum
alla hluli, að undanteknum okkur sjálf-
uro, eftir þvi hvaða eiginleika þeir hafa.
Við dáumst að hestinum vegna þess
hve vel hann er bygður en ekki vegna
reiðlýsijanna, sem á honum eru. Við
hrósum hundinum fyrir flýti hans, en
ekki fyrir hálsbandið sem hann ber o.
s. frv. Hversvegna metum við ekki eins
manninn eftir eiginleikum hans?
— Hann á ríkmannlegt hús, nýtur
góðs lánstrausts og hefir rniklar tekjur.
Ekkert af þessu eru eiginleikar hans
heldur ytri hlutir.
Við kaupum ógjarna svikna vöru. Ef
við ætlum að festa kaup á hesti, tökum
við söðulinn af honum og virðum hann
fyiir okkur allslausan. — En þegar v ð
virðum fyrir okkur mann, hversvegna
virðum við hann þá fyrir okkur dúðað-
an7 — Hann sýnir okkur aðeins það,
sem tilheyrir honuni ekki, en felur það
fyiir okkur, sem við eigum að hafa að
undirstöðu fyrir mati okkar á honum.
Jónasi og Tryggva Þórhallssyni varð
það til brautaigengis, að bændurnir ís-
lensku grannskoðuðu þá ekki einsog
klarana, þegar þeir eru í hestakapum.
— Et' þeir hefðu gert það mundu leyndu
gallarnir »hafa komið i ljós«, einsog á
truntum hrossaprangaranna.