Alþýðuhelgin - 10.12.1949, Síða 1

1. ársr.
31. tbl.
4Jwy?»v»,aTÍnn 10. des. 1F40.
Valdimnr Jóliannsson:
Þegar Hafmeyjunni hvolfdi.
Þessa daeana keninr út bók, sem lieitir ..Rrim og boðar“. Kru bað all-
margar frásagnir af sjóhrakninarum og svaðilförum. snmar e(t>r sjómenn,
aðrar skráðar samkvæmt frásögnum sjómanna. Sigurður Helgason rit-
böfundur hefur safnað efni bókarinnar og búið hana undir prentun. Ut-
gefandi er Iðunnarútgáfan.
Hér fer á eftir dálítill kafli úr bók hessari. Frá'ögumaðurinn, Asgeir
Daníelsson, er fæddur ISSfi á Yzta-Gili í Lnn<*adal í H"navatnssýslu. Hann
bóf sjósókn fimmtán ára gamall »" stundaði síðan s5ó samflevtt þrjátín
ár á opnum bátum, skútum, vélbátiim og tovurum. F/tir að bann liætti
sjósókn. var bann liafnsögumaðnr í Keflavík nni tíu ára skeið. Hann cr
nú gjnjdkeri landshafnarinnar í Keflavík og Njarðvík.
Á vetrarvertíðinni 1911 var éo bá-
seti á opnu skipi í Hvalsneshverfi á
Miðnesi. Hét það Hafmev og var
eign Jóns Jónssonar í Nýlendu í
Hvalsneshverfi. Þetta var gamalt
skip, og hafði Jón keypt það af Þor-
valdi Þorvaldssyni í Kothúsum í
Garði.
Á skipinu var átta manna áhöfn.
Formaður var eigandi skipsins, Jón
Jónsson í Nýlendu. Hásetar voru
þessir: Magnús Hákonarson, Ný-
lendu: Páll Pálsson, Nýjabæ, Hvals-
nesi; Magnús Guðmundsson, vinnu-
maður í Birtingaholti; Þorvarður
Bjarnason, heimilisfastur maður
austur í Meðallandi: maður vestan
úr Dölum, sem Guðbrandur hét, og
annar frá Langsstöðum í Flóa, Bene-
dikt að nafni, og svo ég, sem þessa
sögu segi. — Allt voru þetta vanir
sjómenn og fulltíða menn.
Vertíð byrjaði á kyndilmessu, 2.
febrúar, og stóð til 11. maí. Þessi
vertíð hafði gengið með fádæmum
illa lengi framan af. svo að hún var
með aumustu vertíðum, sem menn
muna á Suðurnesjum. En eftir miðj-
an aprílmánuð brá nokkuð til hins
betra hvað aflabögð snerti. Sækja
varð þó á dýpstu mið og beita ræksni
ÁSGEIRS DANÍELSSONAR.
(innvolsi úr hrognkelsum), ef nokk-
uð átti að fást úr sjó.
RÓIÐ í SÆMILEGU ÚTLITI.
Klukkan 4—5 að morgni dags
þann 25. anríl lögðum við upp í róð-
ur oð vanda. Var þá hægur norðan-
kaldi og ekki slæmt veðurútlit. Við
rerum með fiögur sexstrengja bióð,
en höfðum ekki beitu nema á þriú
bióðin. Vitiuðum við því um grá-
sleonunætm' á útleið og beittum
fiórða bjóðið. Við rerum á dvnstu
fiskimið að bessu sinni, öllu dýpra
en flestir aðrir.
Meðan við iágum yfir línunni,
gerði norðan stórviðri. Þegar farið
var að draga, kom á daginn. að afli
var með afbrigðum góður. Var hver
fiskur hausaður. en eigi að síður var
skipið orðið sneisafullt af fiski, beg-
ar lokið var að draga bióðin. Var
fiskurinn af því fjórða slitinn af við
rúllu og kastað í sjóinn.
Meðan á línudrættinum stóð.
versnaði mjög sjór. Lá tvívegis við
borð að bátinn fyllti, en því varð þó
afstýrt í b'rði sk'ntin Var bó ekk-
ert tillit tekið til be~sa, en dr-^ttin-
um haldið áfram eíns og til stóð.
Jafnskjótt og lokið var að dragn
línuna, var snúið ti1 lands. Var sigH
með fram enli í AiHu tré, klútj á
stefni og aJ’t.ui’segl: í þi-íhv'nu. Vnr í
fyrstu ætlunin að afturse"i j
fullu tré, en svo mikil sen1 hobli
skipið ekki pr>dn rar h-N drevV1doð-
ið og sauð á kp'oum. En pp«»lhi'irióð
þann, sem lýst. bPfu.r vemð. '■nrti-'t
skipið fyllilega þola. Það varði s’g
vel og siglingin var ágæt. — Þó var
þetta aðgæzlusigling og var gefið úr
seglum í kvikum. Ég var frammi í og
gaf eftir á klýfi, þegar með þurfti.
Formaður stýrði bátnum. en aðrir
skipverjar höfðust ekki að, nema að
ausa skipið, eftir því sem með þurfti.
SKIPINU IIVOLFIR.
Um tíu-leytið um morgunínn, er
siglt hafði verið í einn eða tvo
stundarfjórðunga, reið straumhnút-
ur á bátnum flötum og brotnaði unpi
í miðjum seglum. Bátinn fyllti á
svipstundu og sló undan sió og vindi.
Fiskur og bjóð flutu út af skutnum,
og formaðurinn flaut frá stýrinu og
fram í austurrúmið. Báturinn tók nú
að síga niður á hliðina. í sama bili
kastar einn skipverja, Þorvarður
Bjarnason, sér fram á afturmasturs-
endann, vafalaust af því, að hann
hefur óttazt, að ella mundi skipið
ekki hvolfa úr sér. Brá nú líka svo
við, að því hvolfdi þegar í stað.
Komumst við allir á kjöl.
En rétt í því að síðasti maðurinn
komst á kjölinn, fór skipið heila
veltu. Þrír skipverja komust ekki á