Morgunblaðið - 16.06.2012, Blaðsíða 20

SVIÐSLJÓS
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Ráðgert er að reisa gosminjasafn í
Vestmannaeyjum til að minnast þess
að á næsta ári verða 40 ár liðin frá
því að eldgosinu í Vestmannaeyjum
lauk. Var auglýst eftir tilboðum í
fyrsta áfanga hússins í vikunni.
Safnið, sem heitir Eldheimar, er
hluti af svonefndri þriggja heima
sýn Vestmannaeyja í ferðaþjónustu
sem var samþykkt árið 2007.
Þegar er búið að taka Sagnheima í
notkun, en það er byggða- og sögu-
safn fyrir eyjarnar. Nú er röðin
komin að Eldheimum, og að lokum
verða reistir Sæheimar, en þá verð-
ur nýtt húsnæði reist frá grunni yfir
þá starfsemi sem nú er í fiska- og
náttúrugripasafni Vestmannaeyja.
Eldheimar munu rísa við rætur Eld-
fells, þar sem nú er uppgröfturinn
„Pompei norðursins“. Auk þess að
vera safn um Vestmannaeyjagosið
1973 verður einnig sýning um jarð-
sögu eyjanna til húsa í Eldheimum.
Þá mun Surtseyjarstofa einnig flytja
starfsemi sína þangað.
Rústin verður þungamiðjan
Margrét Kristín Gunnarsdóttir,
arkitekt Eldheima, segir að grunn-
hugmyndin sé sú að rústin sem áður
var Gerðisbraut 10 verði að þunga-
miðju byggingarinnar. Eldheimar
verða á tveimur hæðum, en gert er
ráð fyrir því að húsið verði um 1200
fermetrar að stærð. Byggt verður í
kringum Gerðisbraut 10, og verður
hún í miðju neðri hæðarinnar, þann-
ig að gestir geti gengið um og í
kringum húsið.
Á efri hæðinni verður göngubrú
yfir bygginguna, þannig að hægt
verður að skoða rústina frá mörgum
mismunandi sjónarhornum, sem
annars væri ekki kostur á að sjá.
Hluti af þakplötu hússins verður þá
líklega fjarlægður til að hægt verði
að horfa ofan í Gerðisbraut 10. Einn-
ig mun sjást í Suðurveg 25 og í horn
á nokkrum húsum sem enn eru
niðurgrafin. Þá er gert ráð fyrir
fyrirlestrasal, kaffihúsi, almennu
sýningarrými og minjagripaverslun
í rýminu.
Margrét Kristín segir stefnt að
því að ljúka fyrsta áfanga Eldheima
fyrir goslokahátíðina á næsta ári, en
hún verður í byrjun júlí. Þá verður
því fagnað að 40 ár eru liðin frá eld-
gosinu í Eyjum. Húsið sjálft og sýn-
ingin verða ekki síðan ekki full-
kláruð fyrr en á goslokahátíðinni
2014.
Mikill áhugi á gosinu
Elliði Vignisson, bæjarstjóri Vest-
mannaeyja, segir að áhugi hafi verið
fyrir því að halda upp á 40 ára af-
mæli gosloka. „Áhugi heimamanna
og ferðamanna á öllu sem snertir
Heimaeyjargosið er mjög mikill, og
við teljum að við getum með þessu
gert þessu fólki, bæði þeim sem
fundu fyrir þessum einstæðu nátt-
úruhörmungum á eigin skinni og svo
gestum eyjanna, kleift að njóta þess-
arar mögnuðu sögu.“
Elliði segir að bærinn reyni að
vera bara með eina stóra fram-
kvæmd í gangi í einu, og að stefnt sé
að því að ljúka Eldheimum innan
tveggja ára og Sæheimum innan
næstu fimm ára.
Bæjarstjórinn segir að með þeirri
uppbyggingu í ferðaþjónustu sem
hafi orðið síðan Landeyjahöfn var
opnuð hafi ferðamannafjöldinn til
Vestmannaeyja margfaldast.
Þriggja heima sýn bæjarins sé því
viðleitni til þess að auka afþreying-
armöguleika staðarins.
Eldgosið kom að óvörum
Það var að kvöldi 23. janúar 1973
sem eldgosið í Vestmannaeyjum
hófst og stóð það alveg fram til 3. júlí
sama ár. Gosið kom öllum að óvörum
og grófst stór hluti af byggð aust-
anmegin á eyjunni undir ösku. Var
um tíma óttast að gosið myndi loka
höfninni alveg, en það tókst að koma
í veg fyrir það með því að dæla sjó-
vatni á hraunstrauminn. Var það lán
í óláni því úr varð betri höfn en sú
sem fyrir var.
Eldheimar rísa í Eyjum
 Gosminjasafn við rætur Eldfells þar sem Gerðisbraut 10 var  Ætlunin að ljúka fyrsta áfanga
fyrir 40 ára goslokaafmæli á næsta ári  Hluti af þriggja heima sýn bæjarins í ferðaþjónustu
Ljósmynd/ Margrét Kristín Gunnarsdóttir
Eldheimar Hér sést hvernig gert er ráð fyrir að Eldheimar, fyrirhugað gosminjasafn í Vestmannaeyjum, líti út séð frá Austurgerði, við rætur Eldfells.
Morgunblaðið/Ólafur K. Magnússon
Eldgosið í Heimaey Hér sést vel strókurinn úr Eldfelli í gosinu 1973. Flytja
þurfti alla íbúa Vestmannaeyja úr landi meðan á björgunaraðgerðum stóð.
20 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 16. JÚNÍ 2012
Elliði Vignisson bæjarstjóri segir
að Eldheimar verði eingöngu fjár-
magnaðir með eigin fé sveitarfé-
lagsins og að
engin lántaka
sé áætluð
vegna fram-
kvæmdanna
við þriggja
heima sýn-
ina, en kostn-
aður verður á
bilinu 5-600
milljónir
króna.
Elliði segir söfnin dæmigerð
verkefni sem sveitarfélög ættu
ekki að taka lán fyrir: „Það er ekki
óeðlilegt ef sveitarfélög skuld-
binda sig þegar þau reisa t.d.
grunn- og leikskóla og fráveitu-
kerfi en við höfum verið á því að
verkefni þessa eðlis eigi að fjár-
magna með eigin fé eða sjóðum.“
Fjármögnuð
með eigin fé
ELLIÐI VIGNISSON
BÆJARSTJÓRI
Elliði Vignisson
Katrín Jakobsdóttir, mennta- og
menningarmálaráðherra, og
Haraldur Sverrisson bæjarstjóri
tóku fyrstu skóflustunguna að
byggingu fyrir Framhaldsskól-
ann í Mosfellsbæ í gær. Skólinn
var formlega stofnaður 19. febr-
úar 2008 og í fyrsta áfanga er
gert ráð fyrir fjögur þúsund fer-
metra byggingu sem rúmi 400-
500 bóknámsnemendur.
AF arkitektar teikna húsið og
við hönnun þess var lögð
áhersla á sveigjanleika og
möguleika til nýbreytni. Gert er
gert ráð fyrir möguleikum til
verulegrar stækkunar í framtíð-
inni.
Verktakafyrirtækið Eykt var
lægstbjóðandi í byggingu fram-
haldsskólans með tilboð að fjár-
hæð 1.049 þúsund krónur. Gert
er ráð fyrir að hafist verði
handa við framkvæmdir strax í
næstu viku. Verklok eru áætluð
í nóvember 2013.
Skóflustungur að
framhaldsskóla í
Mosfellsbæ
S HELGASON
steinsmíði síðan 1953
SKEMMUVEGI 48 ▪ 200 KÓPAVOGUR ▪ SÍMI: 557 6677 ▪ WWW.SHELGASON.IS
SAGAN SEGIR SITT