Reykjavík - 30.05.2015, Blaðsíða 8

8 30. Maí 2015REYKJAVÍK VIKUBLA
Ð
VIÐTAL
Leikstjórinn Grímur Hákonarson kom sá og sigraði
í Cannes og verður á faraldsfæti næstu misserin:
Einföld sveitamynd fyrir
Íslendinga hitti í mark
„Þetta er í rauninni ótrúlegt. Við gerðum þessa mynd bara algjörlega á
okkar eigin forsendum. Vorum bara að hugsa um að gera sveitamynd fyrir
Íslendinga, lítil og einföld mynd um einhverja tvo bræður. En einhvern
veginn virðist hún hitta í mark,“ segir Grímur Hákonarson, leikstjóri, sem
fagnaði sigri á kvikmyndahátíðinni í Cannes í Frakklandi á dögunum.
Þá hlaut mynd hans Hrútar fyrstu verðlaun í flokki nýliða, frumlegra og
djarfra mynda.
Hrútar varð hlutskörpust nítján mynda
sem tilnefndar voru í flokknum, en alls
var sótt um fyrir fjögur þúsund kvik-
myndir.
Þetta er í fyrsta sinn í tæplega 70 ára
sögu þessarar víðfrægu frönsku kvik-
myndahátíðar sem íslensk kvikmynd í
fullri lengd vinnur til verðlauna.
Blaðið náði tali af Grími skömmu
eftir Íslandsfrumsýningu á myndinni,
en sú fór fram í bíósalnum að Laugum,
skammt frá Bárðardal þar sem myndin
var tekin upp.
Trúverðugur sveitaheimur
„Viðtökurnar voru mjög góðar,“ segir
Grímur spurður um viðtökurnar en
um 150 heimamenn, bændur, sveitar-
stjórn, aðrir íbúar sem studdu framtakið
og ekki síst krakkar úr sveitinni, allt
niður í sex ára. „Það var mikið hlegið
og klappað, og standandi lófaklapp á
eftir,“ segir Grímur sem var að vonum
ánægður með viðtökurnar. Hann nefnir
sérstaklega að bændum hafi fundist lýs-
ingin á sveitinni trúverðug, og að það
hafi gengið fullkomlega upp að Siggi
Sigurjóns væri bóndi.
„Við lögðum upp með að skapa trú-
verðugan sveitaheim,“ segir Grímur.
Hann bætir því við að nokkur rann-
sóknarvinna hafi legið að baki. Bæði
almennt um sveit og bændastörf, en ekki
síður um viðbröð við riðuveiki. „Myndin
fjallar að hluta til um hvað gerist þegar
skera þarf niður fé vegna riðu,“ segir
Grímur. „Ég kannski bjóst við að menn
gætu eitthvað haft út á þetta að setja, en
samt sem áður byggir myndin að miklu
leyti á sönnum viðburðum. Allt sem
gerist í myndinni hefur í raun og veru
gerst. Þannig að þó svo að margt virðist
ótrúlegt, þá hefur svona í rauninni gerst.“
„Breytir lífi okkar allra“
- Þetta var mikil sigurför hjá þér og
ykkur til Frakklands. Hvernig líður þér
að hafa fengið þessa viðurkenningu?
„Þetta var auðvitað alveg ofboðslega
góð tilfinning, þegar Isabella Rossel-
ini tilkynnti um sigurvegarann,“ segir
Grímur. „Þetta á svo eftir að hafa áhrif
á framtíð manns. Bæði er þetta frábært
fyrir myndina, en verðlaunin munu
líka hafa mikil áhrif á alla sem koma að
henni, og breytir í rauninni lífi okkar
allra,“ segir Grímur.
Þegar leikstjórinn er spurður nánar
út í það nefnir hann að myndin sé tví-
mælalaust komin á kortið. Fjallað hafi
verið um hana í fjölmiðlum um allan
heim. „Þetta gerir það að verkum að
það verður auðveldara að fá fjármagn
í næstu verkefni og býður upp á mikla
möguleika fyrir í framhaldinu,“ segir
leikstjórinn. Miklir möguleikar séu
nú fyrir hendi erlendis, „þótt ég vilji
helst vera á Íslandi að gera mína eigin
myndir“.
Endurgerð í vændum?
„Það er strax farið að tala um að
endurgera Hrúta, þótt ég sé ekki viss
um að það sé sniðugt,“ segir Grímur
og nefnir að áhugi sé á því í Sviss og
jafnvel víðar. „En mér finnst Hrútar
vera íslensk saga. Þessi sterka tenging
við sauðkindina sem myndin fjallar
um finnst mér vera séríslensk, og líka
þessi brjálæðislega þrjóska, að talast
ekki við í 40 ár, þrátt fyrir að búa hlið
við hlið,“ bætir hann við.
Margir útlendingar hafi spurt
sig hvernig svona gæti gerist. „Eins
skýringin sem ég hef, er eitthvert
séríslenskt hugarfar. Það er einhver
Bjartur í Sumarhúsum hér á ferðinni.“
„Boring“?
Svona verk er ekki hrist fram úr
erminni og hefur verið nokkurn tíma
í vinnslu. Blaðamaður heyrði í Grími
Hákonarsyni fyrir tæpum tveimur
árum. Þá var verkið í vinnslu. Hand-
ritið klárt, en tökur ekki hafnar. Nú
hafa viðtökurnar við lokaarfurðinni
verið stórkostlegar. En hvernig voru
viðtökurnar við hugmyndinni á sínum
tíma?
„Við fengum alltaf stuðning frá
Kvikmyndamiðstöð og þar á bæ var
fólk hrifið af hugmyndinni. En kannski
fannst mér sjálfum stundum þegar ég
var að segja frá hugmyndinni, tveir
bræður á sjötugsaldri í einhverjum
afdal sem talast ekki við, að þetta gæti
hljómað dálítið „boring“ en þó ekki.
Það sem kemur okkur kannski mest á
óvart er hvað mikið var hlegið. Hvað
fólki finnst myndin skemmtileg og
fyndin. Þetta er ekki bara eitthvert
drama. Hún hefur skemmtanagildi.“
Smellhitti á línuna
- Það hefur verið þannig að kvik-
myndaelítan þarna úti hefur ekki
hlegið á vitlausum stöðum?
„Gagnrýnendur segja að styrkur
myndarinnar sé að hún dansi á þessari
línu að vera bæði mjög fyndin og líka
dramatísk,“ segir Grímur. Hún fari
einmitt hvergi yfir strikið, hvorki
í gríni né drama. Fólk bæði gráti
og hlægi. „Svo finnst fólki myndin
spennandi,“ bætir Grímur við. Hann
vill eðlilega ekki láta uppi hvað gerist,
„en atburðarrásin er spennudrifin,“
segir leikstjórinn leyndardómsfullur.
En það var annað
sem kom á óvart.
„Ég bjóst kannski ekki alveg við því en
krakkar, kannski alveg frá sex ára aldri
hafa líka mjög gaman af myndinni.
Það var kannski ekki alveg það sem ég
lagði upp með í mynd um tvo bræður
á sjötugsaldri,“ segir Grímur og það
heyrist í gegnum símann að stutt er
í brosið.
Cannes – Bárðardalur
Þegar blaðamaður ræðir við Grím
hefur myndin verið sýnd á tveimur
stöðum. Í Cannes innan um stjörnur
og kvikmyndaelítu heimsins, og svo
hjá heimafólki í Bárðardal. Var mikill
munur á viðtökunum? Já og nei, er svar
leikstjórans. „Það er í raun og veru það
alveg sama uppi á teningnum. Fólk hlær
á réttum stöðum,“ segir hann og bætir
við að bransafólkið ytra hafi kannski
pælt svolítið í fræðilegum eða tækni-
legum hlutum, en svo hafi líka bóndi
úr Bárðardalnum gert athugasemd við
hljóðklipp nefnir hann sem dæmi, svo
kannski sé munurinn minni en ætla
mætti í fyrstu.
Flutt í ferðatöskuna
En hvað er þá framundan hjá Grími
Hákonarsyni? Hann segist eiga gott
sumarfrí, en ekki er annað að heyra en
að það fari í vinnu. Til stendur að hefja
vinnu við nýtt handrit. En síðan eru
fleiri járn í eldinum. „Svo er ég að gera
mynd um sósíalista á Neskaupstað sem
ég er byrjaður að taka,“ segir Grímur.
Myndin um „Litlu Moskvu“ hefur
verið í vinnslu hjá honum um skeið en
Grímur segir mjög áhugavert að fjalla
um bæinn fyrir austan sem stýrt var af
sósíalistum í hálfa öld „meðal Ísland var
allt helblátt,“ bætir hann við hlæjandi.
Ljóst er hins vegar, að Hrútar munu
eigna sér megið af tíma leikstjórans
næstu mánuðina og jafnvel misserin.
„Þegar líður á hausið þá fer hátíðar-
rúnturinn að byrja og ég verð væntan-
lega í ferðatösku tvö árin,“ segir Grímur.
Hann muni fylgja myndinni eftir á há-
tíðum og svo á frumsýningum vítt og
breitt um heiminn á milli og eftir það.
„Þannig að ég þarf kannski að venja
mig á að geta bara unnið í flugvélum
og svona.“
Hitti í mark
Spurður um fjárhagslegu hliðina og
hvort krónurnar fari nú ekki að streyma
í kassann, þá segir Grímur að framtíðin
muni skera úr um það. Myndin hafi
selst vel og verði sýnd um allan heim.
Aðstandendur muni njóta góðs af því.
En í verðlaunum felist ekki síst virðing.
„Þetta er rós í hnappagatið og vekur jú
athygli á mér sem leikstjóra en hefur
vitaskuld líka markaðslegt gildi.
„Þetta er í rauninni ótrúlegt. Við
gerðum þessa mynd bara algjörlega á
okkar eigin forsendum. Vorum bara
að hugsa um að gera sveitamynd fyrir
Íslendinga, lítil og einföld mynd um ein-
hverja tvo bræður. En einhvern veginn
virðist hún hitta í mark.“
Myndin var sýnd á Laugum fyrir norðan í vikunni og voru viðtökur ekki síðri
en í Cannes. Hér má sjá f.v. Jón Friðrik Benónýsson, Guðrún Sveinbjörnsdóttir,
Teodór Júlíusson, Grímur Hákonarson, Sigurður Sigurjónsson og Grímar Jóns-
son fyrir utan Laugabíó. Mynd: 641.is/Hermann Aðalsteinsson.
Mynd Gríms Hákonarsonar, Hrútar, sló í gegn á kvikmyndahátíðinni í Cannes.
Hún fjallar um tvo bræður í afdal sem ekki hafa talast við áratugum saman.
Svo kemur upp riðuveiki í dalnum. Hér má sjá leikstjórann við Hamraborg í
Kópavogi, en hann á sínar rætur í bænum.
Fjölbreyttur
ferill
Grímur Hákonarson kvikmynda-
gerðarmaður og leikstjóri er fæddur
og uppalinn í Kópavogi og steig sín
fyrstu skref í kvikmyndagerð þar í
bænum. Hann hefur vakið athygli
fyrir heimildarmyndina Hvell,
einnig Hreint hjarta, og stutt-
myndina Bræðrabyltu. Þá hefur
hans nýjasta verk Hrútar sem vann
í Cannes hlotið mikið lof. Núna er
heimildarmyndin um Litlu-Moskvu
í vinnslu en leikstjórinn sér fram á að
búa í ferðatösku á næstu mánuðum
og misserum.
Samtarfsfólkið
Grímur Hákonarson leikstýrir og
skrifar handritið að Hrútum. Að-
alframleiðandi myndarinnar er
Grímar Jónsson fyrir Netop Films og
meðframleiðendur eru hin dönsku
Ditte Milsted og Jacob Jarek fyrir
Profile Pictures. Þórir Snær Sig-
urjónsson einn af framleiðendum
myndarinnar. Framleiðslustjórn
er í höndum Evu Sigurðardóttur.
Með aðalhlutverk fara Sigurður Sig-
urjónsson og Theodór Júlíusson.
Stjórn kvikmyndatöku er í höndum
Norðmannsins Sturla Brandth
Grøvlen og Kristján Loðmfjörð
sér um klippingu. Tónlist myndar-
innar er samin af Atla Örvarssyni og
hljóðhönnun er í höndum Huldars
Freys Arnarssonar. Sölufyrirtæki
myndarinnar á alþjóðavísu er New
Europe Film Sales, að því er segir á
vef Kvikmyndamiðstöðvar. Þar segir
einnig að myndin hafi verið seld til
yfir 20 landa nú þegar og búast megi
við því að hún fari víðar á næstu
misserum.
Hrútarnir
Hrútar fjallar um tvo sauðfjár-
bændur á sjötugsaldri, bræðurna
Gumma og Kidda, sem búa hlið
við hlið í afskekktum dal á Norð-
urlandi. Fjárstofn þeirra bræðra
þykir einn sá besti á landinu og
eru þeir margverðlaunaðir fyrir
hrútana sína. Þrátt fyrir að deila
sama landi og lífsviðurværi þá hafa
bræðurnir ekki talast við í fjóra ára-
tugi. Þegar riðuveiki kemur upp í
dalnum grípur um sig mikil ör-
vænting á meðal bændanna þar.
Yfirvöld ákveða að skera niður allt
sauðfé til þess að sporna við út-
breiðslu sjúkdómsins. Bræðurnir
standa frammi fyrir því að missa
það sem er þeim kærast og grípa
til sinna ráða.
Íslendingar
í Cannes
Íslenskar myndir sem hafa áður
verið í Un Certain Regard eru Só-
dóma Reykjavík eftir Óskar Jón-
asson, 1993; Stormviðri eftir Sól-
veigu Anspach árið 2003, tekin upp
að miklu leyti í Vestmannaeyjum,
framleidd af Baltasar Kormáki
í samvinnu við Frakka; Voksne
mennesker (e.Dark Horse) eftir Dag
Kára árið 2005, gerð af Dönum í
samvinnu við ZikZak kvikmyndir
hérlendis.