Fréttablaðið - 21.09.2015, Síða 11

Sparneytinn Kia cee’d
í ábyrgð til 2022
Fylgdu okkur á facebook.
facebook.com/kiamotorsisland
ASKJA · Krókhálsi 11 · 110 Reykjavík · 590 2100 · askja.is
Viðurkenndur sölu- og þjónustuaðili KIA á Íslandi.
Kia cee’d bíður þín í Öskju, Krókhálsi 11. Komdu og prófaðu, við tökum vel á móti þér.
cee’d og cee'd Sportswagon eru tveir öflugir meðlimir Kia fjölskyldunnar.
Sportswagon er rúmbetri og hentar því vel þar sem þörf er á meira rými fyrir
farangur. Báðir eru þeir einstaklega sparneytnir og eyða frá 4,1 l/100 km.
7 ára ábyrgð er á öllum nýjum Kia bílum.
Kia cee’d LX 1,4 — dísilbíll.
Verð frá 3.240.777 kr.
Eða 39.777 kr. á mánuði í 84 mánuði*
*Mánaðarleg afborgun miðast við 25% útborgun og bílalán til 84 mánaða.
8,2% óverðtryggðir vextir. Árleg hlutfallstala kostnaðar 9,8%. Bílalánstölur
eru viðmiðunarverð og geta breyst án fyrirvara.
Hiti í stýri er staðalbúnaður
7 ára ábyrgð á öllum
nýjum Kia bílum
Í síðustu viku vakti athygli viðtal hjá RÚV við Úlfar Erlingsson, yfirmann tölvuöryggisrannsókna
hjá Google, en íslenskir starfsmenn
þess fyrirtækis hafa séð til þess að
íslenskan er eina litla tungumálið í
heimi sem komið hefur verið fyrir í
máltæknigrunni þar.
Við eigum í vændum umhverfi
og viðmót véla þar sem talað mál
verður í æ ríkara mæli notað. Þegar
fram líða stundir segjum við bíln­
um hvert hann eigi að fara, ryksug­
unni að fara að ryksuga – og hætta
því – tölvunni að senda tölvupóst
og auðvitað símanum að hringja.
Haldi Íslendingar vöku sinni geta
þeir búið til máltæknigrunn, eins
og þegar er vísir að hjá Google, svo
að hægt sé að notast við íslensku í
samskiptum við hvers kyns vélar og
tækni á nýrri öld. Þetta kostar um
milljarð króna, á tíu árum að sögn
vísindamanna; þekkingin er til.
Haldi Íslendingar ekki vöku sinni
gæti komið til þess fyrr en síðar að
íslenskan deyi út sem lifandi tungu­
mál.
Eina þjóðin í heimi …
Íslendingar eru eina þjóðin í heimi
sem talar íslensku. Hætti þeir því
einn góðan veðurdag hverfur jafn­
framt heill menningarheimur.
Það er ekki einkamál Íslendinga
að varðveita þetta tungumál – en
engin önnur þjóð getur gert það.
Menningararfur snýst ekki bara
um gömul hús og ásýnd bæja;
hann snýst heldur ekki bara um
þekkingu á aflögðum amboðum,
gömlum vinnubrögðum og hand­
verki liðinna tíma; hann snýst ekki
bara um gamla báta, gamla hnúta,
gamla bragarhætti, gamla matar­
gerð; allt er þetta að vísu mikilsvert
og allt þarf þetta varðveislu og alúð,
en varðveisla íslenskrar tungu á
tækniöld snýst ekki um hið aflagða
heldur hið óséða. Þetta snýst um að
menningin lifi af á tímum mikilla
og stórfelldra breytinga á tækni og
lífsmáta.
Íslensk tunga þarf að nýtast á
okkar dögum en á ekki að vera safn­
gripur, eins og viðskiptaráð stakk
upp á í frægri endemisskýrslu.
Íslensk tunga á ekki að vera vel
fáguð og snoturlega fyrirkomið á
fallegum stað bak við gler á safni.
Hún á að vera í spjaldtölvunni og
skjásímanum, á bílaverkstæðunum,
hárgreiðslustofunum, íþróttavöll­
unum og skólalóðunum, í umferð­
inni, í músíkinni, í myndlistinni.
Hún á ekkert endilega að vera
hrein og gljáandi; það má ruglast í
meðferð þágufalls og viðtengingar­
háttar og það má grípa til útlenskra
orða og orðatiltækja til að skýra
hugsun. Það má leika sér með málið
– til þess er það.
Íslenskan er ekki útlenska og hún
er ekki latína. Hún er lifandi mál en
ekki dautt, opið kerfi en ekki lokað,
lífheild en ekki dauður hlutur. Hún
verður til í heilabúum, í hugsunum
og hugmyndum, streymir svo fram
úr puttum og í munni okkar sem
hana notum en er ekki sótt inn í
skáp með hvítum hönskum til að
skoða varlega undir útfjólubláu
ljósi; íslenskan er í sífelldri sköpun
okkar sem hana notum og daginn
sem hún verður endanleg er hún
dauð.
Daglegt mál
Íslenskan þarf að vera mál sem
við notum án þess að hugsa okkur
um og án þess að setja okkur í ein­
hverjar sérstakar stellingar. Eigi
íslenskan að lifa þarf hún að vera
daglegt mál. Hún hentar vel til
þess. Þetta forna mál hefur lifað af
ýmsar atlögur vegna þess að það er
þjált og frjósamt, tekur við, lagar að
kerfi sínu orð – og lagar kerfi sitt að
nýjum veruleika. „Ótrygg er ögur­
stundin“, segir eitt af þessum gömlu
orðatiltækjum sem við sækjum til
náttúrunnar – „ögurstundin“ er
andartakið milli flóðs og fjöru, en
táknar líka úrslitastund. Nú þegar
er allt umhverfi okkar, og þá sér­
staklega unga fólksins, mjög ensku­
skotið, við verðum æ meira vör við
enska hugsun sem stundum er þýdd
með erfiðismunum á íslensku og
þannig mætti áfram telja. Ef til vill
ræður þetta mál – hvort okkur verði
gert kleift að eiga í samskiptum við
vélar framtíðarinnar á íslensku –
úrslitum um það hvort sú gamla
lifir af á nýrri öld.
Menntamálaráðherra hleypti
nýlega af stokkunum átaki til að
efla lestur og læsi hjá ungu fólki.
Það er ágætt. Reyndar veit ég ekki
hvort það er í verkahring ráðherra
að hlutast til um það hvort kennt
skuli að lesa með bandprjóns­
aðferðinni eða einhverjum öðrum
aðferðum – mér er nær að halda að
það skipti litlu máli hvaða tækni
sé notuð til að kenna krökkum að
lesa – svo lengi sem þess er gætt að
halda að þeim bókum, lesa fyrir þau
af bókum eins mikið og mögulega
er hægt; væri þess vegna hægt að
kenna þeim standandi á haus; bara
ef maður les og les og les fyrir þau –
þá læra þau að lesa nánast af sjálfu
sér og verða handgengin bókum. En
góður er vilji ráðherra og óskandi
að átaki hans fylgi vitundarvakn­
ing meðal landsmanna í þessum
efnum.
En stóra málið er líka þetta: að sjá
til þess að Íslendingar noti málið
daglega og í nánasta umhverfi sínu.
Þar vantar enn nokkuð upp á, þó
að á nýjustu fjárlögum sé að vísu
gert ráð fyrir 30 milljónum króna
til verkefnisins, sem sýnir vissan
skilning stjórnvalda á því að hér sé
um að ræða brýnt úrlausnarefni.
En betur má ef duga skal.
Ögurstund íslenskunnar
Guðmundur
Andri Thorsson
Guðmundur Andri segir að íslenskan eigi ekki að vera safngripur heldur eigi hún að
vera hluti af okkar daglega lífi og nýjustu tækni. NordicPhotos/Getty
Íslendingar eru eina þjóðin
í heimi sem talar íslensku.
Hætti þeir því einn góðan
veðurdag hverfur jafnframt
heill menningarheimur. Það
er ekki einkamál Íslendinga
að varðveita þetta tungumál
– en engin önnur þjóð getur
gert það.
s k o ð u n ∙ F R É T T A B L A ð i ð 11M Á n u D A G u R 2 1 . s e p T e M B e R 2 0 1 5
2
1
-0
9
-2
0
1
5
0
6
:0
6
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 1
6
5
4
-3
A
0
8
1
6
5
4
-3
8
C
C
1
6
5
4
-3
7
9
0
1
6
5
4
-3
6
5
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
B

F
B
0
4
8
s
C
M
Y
K