Samtökin '78 - Sjónarhorn - 15.04.1994, Blaðsíða 7

SJÓNARHORN
7
„Þið getið ekki borið ábyrgð á uppeldi barna. Þau verða
fyrir aðkasti, öll börn þurfaföður og móður, kynímynd
barna ykkar getur brenglast“. Þetta er lítið sýnishorn
þeirrafordóma sem mæta lesbíum og hommum sem eiga
börn eða vilja ala upp börn. En við skulum muna að um
allan heim eru milljónir barna sem alast upp hjá samkyn-
hneigðum foreldrum sem ekkifara leynt með kynhneigð
sína. Að gera veruleika þessara barna að vandamáli er
gróf móðgun við þau og verður ekki látin óátalin.
þann meinta háska sem börnum
okkar homma og lesbía stendur af
líferni okkar og lífsstíl. Lítum á fá-
ein atriði:
Að fá að dafna á eigin
forsendum
Börn lesbía og homma hugsa ekki
um móður sína eða föður sem
„kynhneigð" - þaðan af síður sam-
kynhneigð. Rétt eins og hjá öðrum
börnum þessa heims snýst málið
um „mig og mömmu“ eða „mig og
pabba“. Væntumþykja og innileiki
sambandsins ræðst af daglegri
framkomu og trúnaðartrausti, ekki
af kynhneigðinni og þar er enginn
munur á börnum okkar og annarra.
Þau börn okkar sem fram koma í
þessum könnunum eru að sjálf-
sögðu afkvæmi samkynhneigðs
fólks sem er opinskátt um tilfinn-
ingar sínar og fer ekki í felur (ann-
ars hefði fræðingunum ekki verið
fært að finna þessi böm), og kann-
anirnar benda á að þar sem augljós
sjálfsvirðing foreldra er fyrir
hendi, er líka sterkur vilji til að
leyfa barninu að dafna á sínum
eigin forsendum. Það leiðir síðan
til þess að börn homma og lesbía
láta flest í ljós mikla velþóknun á
sambandinu við foreldra sína.
Einnig er það nefnt að börnum
samkynhneigðs fólks líður betur
þegar pabbi eða mamma er í sam-
búð með öðrum af sínu kyni en ef
þau búa ein með afkvæmum sín-
um. Þar segjast þau fá meiri at-
hygli, fjölbreyttari félagsskap, kát-
ari pabba eða kátari mömmu - og
oftast meiri vasapeninga!
Til skamms tíma voru flest
barna okkar getin í sambúð eða
hjónabandi með gagnstæðu kyni.
A síðustu árum hefur það orðið al-
gengt að hommar og lesbíur búi til
börn eftir að hafa um árabil lifað
með kynhneigð sína á hreinu og an
þess að fela hana fyrir heiminum.
Rannsóknir sýna að í þeim tilvik-
um er gleðin yfir nýju barni síst
minni en í gagnkynhneigðum sam-
böndum þar sem lengi er beðið eft-
ir barni, og að baki er alla jafna
mikill viðbúnaður og langar
vangaveltur þegar barnið loksins
fæðist. Þetta á jafnt við um konur
og karla. f nokkrum rannsóknum
eru tilgreind vandræði einstæðra
foreldra meðal homma og lesbía,
en þeir erfiðleikar eru nákvæm-
lega af sama tagi og meðal gagn-
kynhneigðra foreldra í sömu stöðu
- fjárhagsörðugleikar, einangrun
eða ofverndun barnanna.
Nógu góð og pottþétt?
Sumt af því sem þeir félagar,
Ernulf og Innala, draga fram í nið-
urstöðum sínum bendir til þess að
við stillum okkur stundum í tals-
verða varnarstöðu í foreldrahlut-
verkinu - „erum við nú nógu góð
og pottþétt?“ - og að það ali t. d. af
sér umhyggjusemi meðal feðra í
röðum okkar homma sem börn
gagnkynhneigðra feðra eigi ekki
að venjast í sama mæli. Þar nefna
þeir mikla áherslu á reglusamt og
háttbundið heimilislíf, áherslu á
samræður og tjáningarhæfni barn-
anna umfram það sem gerist og
gengur, og bandarískir homma-
pabbar virðast hafa ríkari tilhneig-
ingu en aðrir ungir feður þar í landi
til að halda bflum og bátum að
strákunum en dúkkulísum og
brúðuhúsum að stelpunum! („Eng-
inn getur ásakað mig ef strákurinn
verður hárgreiðslumaður og stelp-
an vörubflstjóri." Getur verið að
það sé ástæðan að baki slíkri varn-
arhegðun?)
Hlutfall barna sem hneigist til
eigin kyns á kynþroskaskeiði virð-
ist hið sama, hvort heldur þau alast
upp með samkynhneigðum eða
gagnkynhneigðum foreldrum.
Leiðir kynhneigðarinnar eru sem
betur fer órannsakanlegar. Og
hvað snertir fordóma sem mæta
börnum okkar, þá kannast börnin
vissulega við þá, en fæstum finnst
þeir vera tiltökumál. Mörg barn-
anna nefna það að mamma eða
pabbi hafi búið þau undir slíkt að-
kast og þau hafi því getað svarað
fyrir sig. Þau virðast hafa fengið
meiri þjálfun í að tala um tilfinn-
ingamál en önnur börn og eiga því
auðveldar með að mæta aðkasti en
þau börn sem ekki er kennt að tjá
sig um sérstöðu foreldranna, svo
sem börn innflytjenda. Þannig
virðast börn lesbía og homma
njóta góðs umfram önnur börn af
skýrri meðvitund foreldranna um
stöðu sína. Illt orð frá gagnkyn-
hneigðum föður eða móður um
samkynhneigð hins foreldrisins er
þessum börnum þungbærast og
minnisstæðast og gagnvart því
telja þau sig hvað varnarlausust.
Niðurstöðurnar eru skýrar og
segja einföld tíðindi: Hommar og
lesbíur ala yfirleitt upp frekar
hamingjusöm börn sem eru í svip-
uðu jafnvægi og önnur, samkyn-
hneigð bama þeirra sýnir sig í
sama hlutfalli og í öðrum fjöl-
skyldum, börnin telja sig ráða vel
við aðkast og finnst þau jafnvel
sleppa léttar en aðrir krakkar í fé-
lagahópnum. Þeir erfiðleikar sem
upp koma í bamauppeldi lesbía og
homma em af sama tagi og í öðr-
um fjölskyldum. Þeir snúast ekki
um kynhneigð foreldranna, heldur
er um að ræða sammannleg vanda-
mál sem tengjast eilífum spurning-
um foreldra og barna um aga og
frelsi, trúnaðartraust og hlýju.
Þeir Kurt Ernulf og Sune Innala
ljúka máli sínu með því að fullyrða
að andstaðan við homma og lesbí-
ur sem uppalendur barna snúist um
pólitíska og siðferðilega fordóma,
en geti engan stuðning sótt til vís-
indalegra rannsókna.
Jú, jú, þetta hefði maður nú get-
að sagt sér sjálfur, kunna þær lesb-
íur og þeir hommar að hugsa sem
reynslu hafa af barnauppeldi. Og
það er einmitt málið! Þegar menn
fara í saumana á fordómum heims-
ins gagnvart samkynhneigðum þá
komast þeir að niðurstöðu sem
svarar nákvæmlega til þeirrar
reynsluvisku sem við sjálf höfum
aflað okkur.
Sjálfstæðar mann-
verur
Eigum við hommar og lesbíur þá
ekki öll að rjúka til og koma okkur
upp börnum ef við eigum þau ekki
nú þegar? Ekki er það skoðun þess
sem þetta ritar. Það er til alls fyrst
að átta sig á því hvers vegna við
þráum böm. Víst er það merkileg
lífsreynsla að ala upp barn og sú
reynsla getur gert okkur ótrúlega
margt gott, rétt eins og önnur ást-
ar- og vináttusambönd. Samt er
fátt hættulegra en að ala með sér
draum um barn sem er ætlað að
verða eitthvað annað en sjálfstæð
mannvera, hvort sem það á að
verða uppbót fyrir eitt og annað
sem á skortir í lífinu, til að við-
halda ættinni, eða til að apa eftir
lífsstfl fjöldans, að vera eins og
hinir.
Að ætla að gefa lífi sínu tilgang
og merkingu þegar vansældin hrjá-
ir okkur með því að gerast faðir
eða móðir - það er háskalegt mál
og líklega dæmt til að mistakast.
Þeir uppalendur sem ekki eiga til
bærilega sjálfsvirðingu og andlegt
jafnvægi, eru hæpin gjöf handa
litlu barni. Það á jafnt við um sam-
kynhneigða og gagnkynhneigða
foreldra.
Og þar erum við komin að mik-
ilvægum sannleika sem er reyndar
svo augljós að manni finnst hálf-
kindarlegt að vera að orða hann á
prenti. En - það getur engin mann-
eskja elskað aðra mannveru nema
þykja fyrst og síðast ansi vænt um
sjálfa sig.
Meðal heimilda:
Kurt E. Ernulf og Sune M. Inn-
ala: „Homosexuella mán och
lesbiska kvinnor som föráldrar:
En sammanfattning av aktuell
forskning." Nordisk Sexologi,
9. 1991.