Morgunblaðið - Sunnudagur - 29.05.2022, Síða 17

kynna að sumir flokkar séu pólitískir holdsveiki-
sjúklingar, sem þeir misstóru stubbar þurfi af
heilsufarsástæðum að forðast eins og heitan eldinn.
En í hvert sinn sem tapið eykst er ekki látið duga
að gefa þeim kjósendum í borginni langt nef, sem
sýnt hafa eindreginn vilja til að losna við borgar-
stjórann. Þeim sömu kjósendum sem ofbýður
hvernig sá sami heldur áfram að sigla höfuðborg-
inni í strand, hvað sem aðvörunar- og uppsagnar-
bréfum borgarbúa líður. Hann og stubbar hans,
sem hrundu sumir líka í fylgi, telja sig getað neitað
jafnvel hefðbundinni kurteisi gagnvart öðrum
flokkum og það flokkum sem fengu mun meira fylgi
frá almenningi en þeir, þótt það hafi svo sannarlega
ekki verið neitt sem ástæða sé til að hrópa húrra
fyrir að þessu sinni!
En það verður kosið aftur og eftir þessa fram-
göngu mun koma betri dagur eftir þennan dag og
kjósendur loks fá langþráð tækifæri til að gefa þeim
sem það eiga skilið enn lengra nef en þeim var gefið
nú og gert var eftir kosningarnar þar á undan.
Þetta furðulið fær ekki endalaust að bjarga sér á
flótta undan kjósendum sem fyrirlíta þá.
Myndin sveiflast óeðlilega mikið
Á þessum vettvangi var reifað hversu miklar sveifl-
ur hafa verið á mati á stöðu baráttunnar um land og
líf í Úkraínu síðustu vikurnar.
Í upphafi var það undirliggjandi skoðun á Vestur-
löndum, þótt það væri ekki endilega orðað svo, að
Pútín hefði skyndilega raðað upp ógrynni liðs við
landamæri Úkraínu og stefndi í stríð. Sjálfur sagði
hann að þessi mikli liðssafnaður væri alls ekki
merki þess að innrás væri í vændum. Því næst hóf
hann miklar heræfingar með bandamanni sínum í
Hvíta-Rússlandi og ítrekaði þá, af því tilefni, að
hvorugt þessa, eitt sér eða saman væri merki um að
innrás Rússlands væri yfirvofandi.
Fréttaskýrendur sem eru jafnan furðulega ein-
radda fordæmdu óhreinlyndi Kremlarbóndans og
ósvífnina, að viðurkenna ekki það sem augljóst var
og hvert barn gat séð. Öll þessi framkoma væri í
samræmi við skammarlegan feril Pútíns, var gjarn-
an bætt við. En sennilega var Pútín að segja satt,
eftir allt saman. Honum hafi þótt líklegast að „óvin-
urinn“ gæti lesið það úr úr þessari stöðu, að samn-
ingar um „sanngjanar“ meginkröfur Rússa væru
eini raunhæfi kosturinn sem stjórnin í Kænugarði
hefði völ á.
Og kannski var það rétt hjá Pútín að þetta væri eini
raunhæfi kosturinn sem Úkraína átti. En vandinn var
sá, þetta var um leið sá kostur sem yfirvöld þar töldu
sig ekki hafa. Niðurlægingin, að gefast upp fyrir hót-
unum baráttulaust, yrði yfirþyrmandi og myndi sitja
sem holundarsár í þjóðarsálinni árum, ef ekki öldum
saman.
Vesturlönd tóku nú að hóta hrikalegum efnahags-
þvingunum (þau urðu að spýta í lýsinguna eftir
dæmalausar efndir á hótunum um þvinganir eftir
Krím 2014!). Þær reyndust vindur í leknum blöðrum,
eins og menn ættu að muna, ekki síst íslenska utan-
ríkisráðuneytið.
Síbreytilega myndir, vonir og ótti
En þessar háværu hótanir alls staðar frá gerðu enn
erfiðara fyrir leiðtoga Úkraínu að hefja vopnahlés-
viðræður fyrir fram!
En fyrir tæpum mánuði urðu fréttaliðar og um-
ræðustjórar vítt og breytt harla samdóma um að nú
væri það að gerast sem engan hefði grunað. Sig-
urhorfurnar hefðu kúvent. Úkraína væri nú komin
með nokkrar sigurlíkur, sem ekki hafði örlað fyrir, og
viku síðar hafði samsöngurinn og afl hans breyst í sig-
urgönguna óvæntu sem Úkraína væri komin á.
Á þessum stað var það hins vegar talið, að það virt-
ist vanta allmörg þrep inn í þennan langa og bratta
stiga, sem skyndilega hafði verið reistur upp við vegg
vona og sigra.
Í vikunni, sem er að líða, hefur pendúllinn því miður
sveiflast til verri áttar. Ekki vegna þess, að eitthvað
alveg sérstakt hafi gerst, heldur vegna þess að ósk-
hyggjan var á óskiljanlegum yfirdampi vikurnar á
undan.
Talsmenn stjórnarinnar í Kænugarði segja nú, að
Úkraína geti ekki sigrað nema tiltekin þungavopn í
ákveðnu magni verði án tafar send til Úkraínu, svo
þeim megi beita gegn Rússum sem þegar hafi lagst í
illviðráðanlega sókn á svæðum sem stjórnin í Kænu-
garði hefði getað varið hingað til, en kæmist nú ekki
lengur hjá, að láta undan síga. Og þá hefðu Rússum
opnast mun greiðari leið að öðrum svæðum, sem þeir
teldu sig verða að vinna, til að geta fagnað nægj-
anlegum árangri og sest við samningaborð sem sig-
urvegarar.
Hljómar því miður sennilegt
Í fyrradag skrifar Con Coughlin, ritstjóri varnarmála í
The Times, sem oft er glöggur, undir yfirskriftinni „að
Pútín gæti verið við það að landa sigri sem kæmi
óþægilega á óvart. Vesturlönd eru farin að sýna hættu-
legt andvaraleysi með því að bregðast ekki við óskum
um að sjá Kænugarði fyrir hergögnum sem stjórnina
þar skortir sárgrætilega.“
Sérfræðingurinn bætir svo við: „Í örvæntingarfullri
baráttu þjóðar Úkraínu fyrir tilveru sinni hefur svo
sannarlega ekki skort neitt upp á fögur fyrirheit leið-
toga á Vesturlöndum um stuðning og ekki þarf að efast
um það að þeir þrá einlæglega að Vladimír Pútín muni
bíða eftirminnilegur ósigur og það af stærri gerðinni.
Loforðin hafa tekið til þungra vopna, skriðdreka og öfl-
ugs búnaðar stórskotaliðs, herþotur og flugskeyti af
margvíslegu tagi, sem duga megi til að tryggja að Pút-
ín nái ekki markmiðum sínum um að ná heljartökum á
þessum nágranna sínum í suðri.
En hvað sem þessum fyrirheitum líður hafa her-
stjórnendur Úkraínu allar ástæður til að spyrja sjálfa
sig, þegar fjórði mánuður innrásar er hafinn, hvers
vegna skorturinn á framantöldu sé enn jafn yfirþyrm-
andi og áður. Því er vissulega ekki hægt að neita, að
stuðningur NATO (Breta og Bandaríkjanna) hafði í
upphafi átakanna skipt miklu máli fyrir Úkraínu, svo
að þeim mætti takast að standa af sér fyrstu atlöguna
að höfuðborginni.“
En Coughlin bætir við: „En eins og gömul sannindi
hljóða, þá er það ekki öruggt að tapi Rússar þýðingar-
mikilli orrustu, og henni pínlegri fyrir Pútín, þá sé þar
með orðið öruggt að hann geti ekki unnið sitt stríð!“
Og svo segir höfundurinn, sem gengur þvert á þau
álit sem hafa verið endurprentuð mjög víða: „Pútín
brást hratt við byrjunarörðugleikum herferðar sinnar.
Illa lukkaðir herforingjar fengu reisupassann. Leyni-
þjónustuforingjar, sem ekki höfðu staðið sig, voru
fangelsaðir og öllum megin áherslum breytt frá upp-
haflegum ráðagerðum um að leggja alla Úkraínu undir
sig og einbeita sér þess í stað að því, að ná töglum og
högldum í Donbas-héruðunum í austri.“ Því miður
hljómar þessi útlistun sérfræðingsins í varnarmálum
sennilegar en maður mundi óska sér.
En einhver grípur í næstu von sem flögrar hjá. En
pendúllinn gæti sveiflast. En jafnvel hann hættir því að
lokum.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
29.5. 2022 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 17