Dúgvan - 19.11.1921, Blaðsíða 3

N[r. 7. — 1921.
D ti G V A N
19. November.
Ferå Gullivers til Pinkulinganna.
Eftir Jonathan Swift.
Tytt hevur Christian Matras.
Påpi min åtti ikki sørt av jørd i Notting-
hamshire i Onglandi. Vit voru fimm brødur
og eg tridji elstur. Eg lærdi hjå James Bates,
tiltiknum bartskera i London, og var eg hjå
honum i fyra år. Eg gjørdist so lækni å yms-
um skipum hvørjum undan ødrum i sex år,
og for ymsar ferdir til Eystur- og Vestur-India,
og vax eg eitt sindur um ognir minar. Eg
budistsoeina ferd å skip vid William Pritchard,
skipara å Antelopu, sum ætladi sær f Sudur-
høv. Vit hildu ur Bristol 4. mai 1699, og
ferdin gekk f fyrstuni fråh'ka væl.
Ikki hevdi hoskad seg, sum vituligt er, at orog-
va lesaran vid f odd og egg at siga fra øllum
teim tilburdum, id okkum voru fyri å hesum
høvum. Nog nogv er at taka til, at tåid vit
sigldu hadan til Eystur-India, kom odnarvedur
å okkum, so vit roku av leid til f ein utnyrd-
ing av Van-Diemenslandi. Vit ytadu okk-
um av eftir stjørnunum og sou at vit voru
30 stig og 2 minuttir sunnan fyri linjuna.
Tolv mans voru deydir, av tf teir høvdu over-
vad seg og fingid ovringari kost, hinir voru
hålvdeydir. 5. november (tå tekur sumarid vid
har) køvdi hann av f mjørka, og skipsmenninir
sou fles fyri stavni um hålva snørislongd
frå okkum, men vindurin var so nogvur, at vit
roku beint å flesina og skipid soradist f stun-
dini. Vit voru sex mans, id høvdu fingid båt
frå bordi, og nu rodu vit neydarrodur burtur
frå skipi og fles. Vit rodu, ætli eg, drugvar
tvær mil, og voru vit tå deydgivnir, tf vit voru
bædi mådir og troyttir, adrenn vit sluppu f
båtin. Vit govu okkum ti i uppgåvu til aldur
og bårur, og hålvan tima aftanå kom hvøss
hvirla av nordi og hvøldi båtin. Hvatid vard
av båtsmonnum mfnum ella teim, id eftir vod-
ru å flesini ella å skipinum veit eg einki um
at siga, uttan tåid avturkadi voru allir sjolatnir.
Sjålvir svam eg, sum best bar til, hagar id
vindur og alda foru vid mær. Eg royndi ofta
at stiga eftir botni, men bar ongantid vid. Men
tåid eg næstan var deydur og ikki orkadi at
halda mær uppi longur, vildi so væl til, at eg
grynti, og tå var vedrid farid at linka. So ut-
grunt var, at eg kravdi at vassa uppfmoti ein-
umfjordingi, ådrenn eg kom å land. Og tå, gitti
eg, mundi vera um nåtturdatid.
So gekk eg nærum hålva mil eftir landi,
men eingi så eg hus ella fdlk; kundi borid å
at tad var ti, eg var so maktadur, at eg bar
ikki eyga vid nakad. Eg var deydamodur, og
av mødini og solarhitanum og ti goda pegli
av brennivini, sum eg drakk, ådrenn eg for
av skipinum, kom so rædulig tyngd å meg.
Eg legdi meg ti å vøllin, sum var graslitil,
men mjukur, og svav eg betur enn eg minnist
meg nakrantid hava sovid fyri ella eftir. Eg
ætli eg mundi sova um niggju timar, ti tåid
eg vaknadi var alljosur dagur. Eg royndi at
reisa meg, men fekk ikki rørt meg. Mær hevdi
verid sovandi at bakinum, og vard eg nu varur
vid, at armar og leggir voru festir i vøllin
bådumegin, og hårid, id var sitt og tjukt, var
somuleidis bundid nidur. Eg føldi eisini nøk-
ur kløn bond tvørtur um kroppin, undan
ørmunum nidur å lørunum. Eg fekk bert hugt
beint upp i loft, solin skein heitari i hvørjum,
og ljosid gjørdist nog so bågid fyri eyguni.
Eg hoyrdi oskilt tos utan um meg, men sum
eg lå har vidopin, fekk eg ikki hugt til viks.
Eitt sindur seinni kendi eg okkurt livandi koma
skridandi nidan eftir vinstra foti å mær, spåka
hovliga upp eftir brostinum og digst at høkuni.
Tåid eg so bendi eyguni nidureftur so nogv eg
fekk, så eg at tad hevdi mannaskapilsi. Slakar
sex tummar var hesin minkurin å hædd, hevdi
boga og pil f hendi og pilaslidrar å baki. Og
nu kendi eg, at i minsta lagi fjøruti av sama
slag fylgdu honum eftir. Mær var dått vid, og
eg skar i sovordid gall rop, at allir tdku til
beins av rædslu, og var mær eftir sidan sagt, at
summir høvdu fingid mein, tåid teir lupu nid-
ur av mær. Teir komu kortini skjott aftur, og
ein hættadi sær so langt, at hann så alt
andlitid og hevdi hond å lofti av undran, so
setti hann f at geyla, og ljodini skiltust sera
væl, hesi ord: Hekinah degul. Hinir tdku upp
aftur ordini nakrar ferdir, men enn visti eg
ikki, hvatid teir meintu vid.
Sum lesarin kann ætla lå eg ikki stillur har
alla hesa tidina. Eg royndi at skræda meg
leysan, og f endanum eydnadist mær at sh'ta
togini og riva upp hælarnar, sum vinstri armur
var festur vid. Tåid eg førdi hann upp at
eygunum, så eg hvussu teir høvdu borid seg
at vid at binda meg, og um somu tfd gjørdi
eg so knappligt sip vid høvdinum; eg fekk
ogvuliga ilt, men fekk loyst bondini, id
bundu nidur hårid vinstrumeggin so frætt
at eg kundi snara høvdinum okkurt um
tveir tummar. Men hesir jassarnir rymdu
adruferd, ådrenn eg fekk hond å teir.
So settu teir f eitt øgiligt rdp so snjalt, sum
eg veit ikki hvat, og tåid teir tagnadu hoyrdi
eg ein teirra rdpa hart: Tolgo phonac, og f
sama bili kendi eg okkurt um hundrad pfla-
skot i vinstruhond, tad var sum at verda stung-
in av nålum. So sendu teir annad skotrfd upp
f loft eins og vit kasta spreingiknøttar i Europa,
og er lfkt til at nogvir pflar komu nidur å
kroppin å mær, toat eg ikke føldi tad, men
summar fekk eg beint i andlitid, og tok eg tf
og vardi vid vinstru hond.
Tåid teir voru givnir, lå eg og eymkadi meg
av illsku, og tå id eg so royndi at sh'ta meg
leysan aftur, loystu teir av aftur verri enn ådur,
og summir royndu at stinga meg f sfduna vid
spjotum. Men tfbetur eg var i skinnstuku, so
teir vunnu ikki fgjøgnum.
Eg helt vera bestu råd at liggja stillur, og
ætladi eg at halda å til dagssett var, tf tå
kundi eg sum einki skræda meg leysan vid
vinstru hond, sum var leys frammanundan.
Sum vera man, helt eg, at eg mundi,
fara at kunna meta meg vid hvønn
tann her, sum teir sendu å meg, um eingin
teirra var størri enn pinkulingurin tann, id kom
upp å høkuni å mær å sinni. Men ikki gekk,
sum eg hevdi væntad.
Tåid teir sdu, at eg ikki rørdi meg, hildu
teir uppat at skjdta vid pflum, men av sjddinum,
utan um meg var, hoyrdi eg, at teir nørdust f
hvørjum, og okkurt um tveir favnar burtur frå
hoyrdist dunk meira enn heilan tfma, sum tåid
menn smfda. Eg vendi mær tann vegin, so
frætt sum til bar fyri hælum og reipum, og så
eg at teir høvdu reist lad um hålvan annan
fot å hædd og pall oman å, sum fyra av teim-
um fingu stadid å, og høvdu teir sett einar
tveir stigar at ganga upp å. Ein teirra, sum
toktist verda mætur madur teirra millum, helt
langa rødu fyri mær, sum eg ikki skilti
ordid f.
Men eg åtti at havt skilad til, at ådrenn
høvdingin tok til orda, rdpti hann trfggjar ferd-
ir: Langro dehul san (hesi ordini og tey ådur-
nevndu vdrdu seinni uppafturtikin og greidd
fyri mær). So komu knappliga okkurt um
hålvt hundrad mans og kvettu av trædrirnar, id
bundu vinstra vanga, so eg fekk snara mær å
høgra vanga og så talaran og håbrøgdini å
honum. Hann vfsti seg at vera f bestu årum
og hægri enn hinir trfggir, id hjå honum stddu,
og var tad eydsæd at ein av teimum var skd-
sveinur hansara og bar kåpudragid hjå honum,
og toktist hann at vera til stødda eitt sindur
frægari enn longutong å mær. Hinir bådir
stddu hvør sfni megin til at stydja hann. Hann
røddi f øllum talarans lutum og brøgdum, og
eg skilti so frætt, at hann f summum tåttum f
taluni hottadi, f summum flutti fram lyfti, vår-
kunnarord og vinarord.
Eg svaradi honum f fåum ordum og sera
eydmjukliga, hevjadi upp hond og eygu mfni
moti solini, sum kalladi eg hana til vitnis. Eg
var nærum deydur f hungri, tf ikki hevdi eg
leskad bita sfdan nakrar tfmar, ådrenn eg fbr
av skipinum. Eg koyrdi tf fingrarnar upp at
rnunni fleiri ferdir upp f slag til at vfsa teimum,
at eg tørvadi mat.
Hurgo (soleidis nevna teir høvdinga, sum
eg eftirsfdan fekk at vita) fatadi alt fyri eitt;
hann steig nidur av ladnum og skipadi fyri
at reisa stigar upp eftir bådum lidum å mær.
(Meira.)
47
har Sjårdur jali setti merki sftt,
hått beiktrar nå »Union Jack.«
Har leyvan hin krynda vid øksu
stod
sum merki landanna sett,
har eru væl sinnini Normanni god,
um merkid var hvftt og reytt.
Har styrktust f hvørjum tey ættar-
bond.
um råsin enn stundum var trong,
um ensk og donsk voru vordin
tey lond
sum fyrr høvdu norskan kong.
II.
Og Normadur frændi og vinur mfn,
tær beri eg kvødu i dag,
ti sjålvur tu, fjall titt og fjørd-
urin tin,
tit kvøda so heimligt eitt lag.
Eg beri tær kvødu frå monnum id
enn eiga sær liknandi ljod,
id treyst goyma minni um runna tid
og minnast å gamalt blåd.
Teir eiga sær enn so dyran ein
strong,
tær oyggjar sum eg eri frå.
Har kvøda teir fossar um Sverra
kong,
um hansara dirvi og dåd.
Og har kvødir bylgjan vid gryt-
utu strond
um fedrarnar eystan frå,
H. A. Djurhuus: SegumåL
48
um aldri brestandi frændabond
kvødir eystan skaddan so trå.
Hon kvødur um skilnad, vil skilja
tad,
sårt ljodid fer yvir land;
tå kvødir hon eisini fridari lag
um blådsins bindandi band.
Ti aldrin bresta tey ættarbond
sum binda oyggjar til lands,
so leingi sum stormurin dunar um
strond
og bylgjurnar troda tann dans.
So leingi sum fonn prydir fjallsins
tind,
og ørn gjøgnum skyggini rør,
so leingi minnist sjålvt minsta kind
å fedranna ferd yvir fjørd.
Skiltist enn oyggjarnar Noreg frå,
vit eru av norskari rot
og væl so høvir tad okkum tå
at minnast å gamalt gråt.
Vit vita tad allir; ti okkara sål
er runnin av somu råt,
og okkum gav mådir eitt stål-
stoypt mål.
Vit elska vårt gamla gråt.
Heilur ti Nordmadur frændi min,
vit skilja hvønn annan nå;
væl fagnar skyld madur skyldmann
sin,
heilur og sælur tå.
49
XVII
Magnus Heinason.
Væl dåkadi segl, medan båra
breyt,
og skeidin fleyg fram yvir høv.
So mangan ein knørrin i sor
hann skjeyt,
funnu frægir har våtastu grøv;
men sinnini våru so sigrandi glad,
hvør ein garpur å deydastund
treystliga kvad,
og har var tad eingin id grid
sær bad.
Og såtu teir fråir i drykkjulag,
fyri bordum hin fagrasta gekk,
tå gjørdu so mangan teir nått
til dag,
sæl var lønin sum sigrarin fekk;
å eymasta fundi var åstarstund
glad,
gåvust brennandi kossir og meiri
enn tad.
Men strid runnu tår, tå hann får
av stad.
Har rånsmenn teir rændu å vik
og våg,
mangan harligan dystin hann reid,
i rånsmanna droyra hann brand
sin brå,
gjørdist blådug tå bjargara leid.
50
Tå fåtæka landid, tær fridin hann
vann.
Honum vildu i øvund tå valdandi
ann.
Alt leingi i loyndum tann login
brann.
Sum lystugur leikur var ævin tå,
ti so sjåldan hann lika sin fann;
enn å rættarastadnum hann reyst-
ur ståd,
og har spotsliga taladi hann:
»So mangan ein blankari brandin
eg så,
tå id skeidirnar hittust å vagg-
andi våg,
nær frættist at Magnus var rædd-
ur tå.«
Eeyk høvur av svira, og droyrin
rann,
so reydur um mannnatrongt torg.
So mangur ein frægur sin bana
fann
fyri eitrandi tungum å borg. —
Enn standa tå fjøllini — skodandi
langt —
og tey vita so mikid og goyma
so mangt,
um hann, sum i stridnum helt
merkid blankt.
7