Alþýðublaðið - 26.04.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 26.04.1939, Blaðsíða 1
.UJ.-félagar! BfuBiíð fundinn í kvöld. RITSTJÓRI: F. R. VALÐEMARSSOK ÚTGEFAMH*. ' ALÞÝ&UFLOKKintlNN aac árgangur MIÐVIKUDAGINN 26. apríl 1939 94. TÖLUBLAÐ Herskyld; Herinn aukinn strax um eina niiiifön manna Alvarleg aðwöran fil Bii taann svarar Roosevelf á fðstudaglni Lord Chatfield landvarnamálaráðherra Breta (til vinstri), sem hefir yfirstjórn hermála., flotamála og flugmálaráðuneytísins, og Hore-Belisha, hermálaráðherrann, á leið til enska þingsins. Frá fréttaritara Alþýðublaðsins. KHÖFN í morgun. CAMKVÆMT frétt frá London var samþykt á auka- ^ fundi, sem enska stjórnin hélt í gærkveldi, að lögleiða herskyldu á Englandi fyrir alla menn á aldrinum 18—21 árs. Talið er að um 1 milljón manns sé nú á þessum aldri á Englandi og verður því enski herinn, sem nú telur ekki nema um 170 000 manns, innan skamms tíma aukinn upp í 1 milljón og 170 þúsundir. Engin opinber tilkynning hefir enn verið gefin út um þessa samþykt ensku stjórnarinnar. En búist er við að Chamberlain muni skýra frá henni í neðri málstofu enska þingsins í dag eða á morgun. oimÉlsta á Vantraustlð var felt með 41 gegn 4« _----------------4------------------ TiUagan elnhveE* sil óþlmglegasta, sem fram hefir verlð borin á alþlmgl, sagði forsœtisráoherrann. ÞAÐ'MÁ nota orðin samvinnu og sameiningu á allan mögulegan og ómögulegan hátt," sagði Einar 01- geirsson á alþingi í gær. Honum hafði verið falið að vera framsögumaður flokksins fyrir tillögu hans um vantraust á ríkisstjórnina. Er það óvenju- legt að óbreyttur þingmaður fái það hlutverk, það fellur jafnan í hlut formanns þess þingflokks, sem er í stjórnarandstöðu. En af því formenn S.A.-flokksins eru tveir og samkomulagið ekki upp á marga fiska milli þeirra véku þeir hvor fyrir öðrum — og létu Einar mala. Þessi prógrammræða Einars Olgeirssonar fyrir stjórnarand- stöðu var dæmalaust ómerki- leg. Hann hljóp úr einu í ann- að, planlaust og marklaust — óð elginn eins og hann~var van- ur, og var ræða hans að þrem fjórðu hlutum upplestur úr blöðum stjórnmálaflokkanna alt frá 1934. Hann mintist varla á nokkurt mál og það var alveg brent fyrir það að hann benti á nokkra leið í stjórnmálaástandi dagsins í dag. H. V. gekk óró- legur kringum E. O. meðan hann talaði — e'n Einar stóð gleiðgosalegur og talaði í heila klukkustund. Þingmenn lásu blöð og skeggræddu sín.á milli meðan á ræðunni stóð. Reynsla E. O. af notkun orðanna „sam- vinna" og „sameining" hefir látið hann óvart segja það, sem birt er hér að framan. Engir hafa misþyrmt þessum orðum jafn eftirminnilega og komm- únistar. Hermann Jónasson forsætis- ráðherra sagði nokkur orð að ræðu E. Olg. lokinni. Kvað hann vantrauststillögu komm- únista vera óþinglegustu tillög- una, sem fram hefði komið á alþingi, og væri alveg óþarfi fyrir stuðningsmenn stjórnar- innar að ræða hana nokkuð. Stjórnin er nýtekin við völdum, ^tíminn er svo stuttur, að engin skilyrði eru enn fyrir því að dæma hana af verkunum. Fyr- ir örskömmu síðan báru þessir sömu menn fram vantraust á ríkisstjórnina — það vakti ekki meiri athygli en svo, að jafnvel flutningsmennirnir gleymdu að rökstyðja það. Þetta er ekkert ' annað en skrípaleikur. Stefán Jóh. Stefánsson sagði nokkur orð. Sýndi hann fram á það, að það væri ekkert eins- dæmi í sögu Alþýðuflokkanna að ganga til stjórnarsamvinnu um tíma með andstæðingunum. Tilgangslaus og ábyrgðarlaus andstaða er ekki og verður ekki stefna Alþýðuflokksins. Með því að vinna að lausn vanda- málanna getur hann haft áhrif á það, hvernig það er gert — og með því einu móti er hægt að vinna fyrir umbjóðendur sína. Kommúnistar hafa kosið hina leiðina. Umbjóðendur þeirra munu svo krefja þá reikn- ingsskila. Mér kemur alveg á óvart sú umhyggja fyrir Al- þýðuflokknum, sem fram kem- ur í ræðu E. Olg. Öllum er kunnugt um að kommúnistar hafa haldið því fram, að Al- þýðuflokkurinn væri höfuðstoð Frh. á 4. siðu. flvað er Karakúl-dilknrinn? ---------------? Þjóðstjórnar^skap Vísis er heldur bág- borið og virðist frekar fara versnandi. —--------—•---------...... VÍSIR hefir verið í heldur slæmu skapi síðan þjóðstjórnin var mynduð. Hefir blaðið haft alt á hornum sér síðan stjórnin tók við og ekki er nokkur breyting til batnaðar ennþá sýnileg, nema síður sé. Verður þetta aðallega að skýrast á þann hátt, að *blaðið og þeir menn, sem að því standa, séu 'orðnir svo vanir því, að rífast við stjórnarvöld landsins, að þeir geti ekki hætt því, jafnvel þó formaður flokks þeirra sé orðinn ráðherra í rík- isstjórninni og einn af eigend- um blaðsins og stjórnmálarit- stjóri þess um margra ára skeið sé orðinn ráðherra í þessari sömu ríkisstjórn og það beinlín- is fyrir tilverknað blaðsins sjálfs og stuðningsmanna þess og eigenda. Varla er nú samt hægt að kref jast þess, af ekki betra blaði en Vísir er, og sízt þar sem það hefir ekki verið aðnjótandi „hógværðar" og „prúðmensku" Arna frá Múla nema í fáeina daga, að það hristi ekki úr klauf ef í hlut eiga hinir gömlu and- stöðuflokkar þess eða menn úr Frh. á 4. síðu. Fréttin um það, að herskylda verði lögleidd á Englandi, þó ekki sé nema fyrir þrjá árganga fyrst um sinn, vekur gífurlega athygli um allan heim. Her- skylda hefir aldrei fyrr verið lögskipuð á Englandi nema í heimsstyrjöldinni, og þá ekki fyrr en árið 1918, eða um tveim- ur árum eftir að hún byrjaði. En nú er það talið víst, að samþykkt stjórnarinnar sé að- eins byrjun, og fyrirhugað sé að gera herskylduna inuan skamms almenna fyrir alla menn á aldrinum 18—45 ára eins og á meginlandi Evrópu. Ákvörðun ensku stjórnarinn- ar er að sjálfsögðu tekin sem vottur þess, hve alvarlegum augum enskir stjórnmálamenn líti á núverandi ástand í Ev- rópu. Chamberlain hefir hingað til alltaf verið talinn því mót- fallinn að grípa til svo óvenju legra ráðstafana, nema ófriður væri þegar skollinn á. — En franska stjórnin hefir Iagt hart að Chamberlain til að fá hann til að lögleiða herskyldu á Bretlandi og talið það nauðsyn- legt ekki aðeins til þess að geta tafarlaust, ef til ófriðar kæmi, flutt öflugan og æfðan hjálpar- her yfir til Frakklands til að mæta fyrstu árás Þýzkalands, heldur og til þess að vara ein- ræðisherra Þýzkalands og ííaL íu við öllum stríðsæfintýrum. Og þessi málaleitun frönsku stjórnarinnar hefir upp á síð- kastið verið studd kröftuglega af ýmsum áhrifamönnum í enska stjórnarflokknum svo sem Winston Churchill, Duff Coop- er og Anthony Eden. Chamberlain hefir nú sann- færst um nauðsyn þess, að lög- skipun herskyldu á Englandi sé ekki lengur frestað.. Það er gengið út frá því, að ákvörðun stjómarinnar eigi að vera Hitl. er alvarleg viðvörim, áður en hann svarar Roosevelt í þýzka ríkisþinginu á föstudaginn, og sýna honum svart á hvítu, að Englandi sé alvara að þola ein- ræðisherranum engan yfirgang á meginlandi Evrópu eftir þetta. Frú Sigríður Jónsdöttir, HóJum við Kleppsveg á 75 ára afmæli í dag. , Dniir iaSli 8000 I manfis til IserMöi nstfi. Frá fréttaritara Alþýðubl. KHÖFN í morgun. ALSING ANDERSEN landvarnamálaráð- herra Dana skýrði frá því í gærkveldi, að stjórnin hefði með tillit til hins al- varlega ástands í Evrópu snúið sér síðastliðinn föstud. til fulltrúa f jögurra stærstu flokkanna é þingi Dana og tilkynt þeim, að hún hefði ákveðið að kalla 8000 manns til þjónustu í hernum og 1000 manns í þjónustu á flotanum um- fram þá, sem fyrir eru. Undir venjulegum kring umstæðum hefðu þessar 9000 manna ekki verið kallaðar til herþjónustu fyr en við hinar árlegu heræfingar í haust, M yflr EyrassBBd eftir jtö ár? fflilli KaupmanDahahut 08 Málmejrjar. TC^ ISKER samgöngumálaráð- *¦ herra Dana hefir látið svo um mælt, að margt mæli með því, að tiltækilegt muni vera að smíða bró yfir Eyrarsund, mllli Kaupmannahafnar og Málmeyjar í Svíþjóð. íalið er að slik brúarsmiö myndi taka 10 ár, og myndi hún kosta 157 milljónir króna, ef mi&- að er við 45 metra brúarhæð og gert ráð fyrir að hún verði fær um að bera uppi járnbrautar og bifreiðasamgöngur. Ef það skyldi hins vegar reynast nauðsynlegt af heimspólitískum ástæðum ao hafa brúna svo háa, að öllum skipum yrði fært undir hana myndi kostnaðurinn verða meiri. Fisker samgöngumálaráðherra hefir látið í Ijósi, að jafnvel þó að SvíþjóÖ tæki ab sér að bera mjög mikinn hluta af kostnaðin- um, þá myndu útgjðldin fyrír Danmörku verða svo mikil, að vafamál er, hvort ríkið geti tekizt þau á hendur á meðan svó er ástatt, að erfiðlega gengur að fá nauðsynleg efni til vegaviðhalds og brúargerða innan Danmerkur sjálfrar. Nokkuð öðruvísi myndi málið horfa við, ef hægt vajri að koma því svo fyrir, að ríkib væri ekki hinn raunverulegi fram kvæmandi verksins, en vafamál, hvort nokkur slík lausn verður fundin. F.TJ. Henderson sendiherra Breta sfnil Mrðing i Berlin. í —---------------------¦*—-------------------~ Ribbentrop lætur hann biða eftir viðtali brezku stjórnarinnar, en það er alment talið, að hann eigi að gefa þýzku stjórninni ýtarlega skýrslu um stefnu brezku stjórnarinnar og þá ákvörðun hennar að standa gegn frekara ofbeldi og árásum og hafa kom- ið þessum boðskap á framfæri áður en Hitler heldur ræðu sína á föstudag. Öllum kemur sam- an um, að erindi hans sé mjög mikilvægt. : Þá er og gert ráð fyrir því, að hann endurtaki fyrri yfirlýs- ingar brezku stjórnarinnar um það, að stefnu Tiennar sé ekki á neinn hátt miðað að því að ein- angra Þýzkaland. Hins vegar sé brezka stjórnin abráðin í því að kveðan niður hinn stöðuga ótta um árásir og ofbeldi, sem kom- inn sé upp meðal þjóðanna sem árangur af stjórnmálastefnu Þýzkalands og ítalíu undan- farna mánuði. Búðnm lokaö i Berlíi meðan Hltler talar. LONDON í gærkveldi. FÚ. Það var tilkynt í Berlín í dag, að öllum búðum í borginni myndi verða lokað frá hádegi í Frh. á 4. síðu. Sir Neville Henderson sendi- herra Breta í Berlín. LONDON í gærkveldi. FÚ. Sir NeviIIe Henderson, sendi- herra Breta í Berlín, sem kom aftur til Berlín í gær, eftir að hafa verið í London og gefið stjórninni skýrslu, bað þegar við komu sína um viðtal við von Ribbentrop utanríkismálaráð- herra Þjóðverja, en eftir því sem þýzk blöð skýra frá í dag, hefir ennþá ekki verið ákveðið, hvenær sú viðræða fer fram. Ekkert hefir ennþá verið lát- ið uppi opinberlega um það, hvers efnis sá boðskapur er, sem Sir Neville fer með af hálfu 5

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.