Tíminn - 05.07.1924, Qupperneq 3

T 1 M I N N
107
vatnssýslu tal við Garðar Gísla-
son um, hvoi*t ekki væri mögulegt,
að hann gæti keypt þar hesta sem
fyrst, því nú vildu margir selja
vegna hræðslu við harðindi“ o. s.
frv.
Garðar Gíslason er altof mikið
þektur af viðskiftum sínum við
landsmenn, til þess að nokkur
undraðist yfir, þótt aðrir (en hann
sjálfur) hefðu ekki heill af hesta-
kaupum hans. — þau útaf fyrir
sig gáfu að vísu tileíni til þess að
þeirra væri opinberlega getið, þótt
tnginn hal'i enn orðið til þess. En
eftir að verkamaður lians er nú bú-
inn að skrifa það, er að framan
greinir, m. fl. oflæti kaupin áhrær-
andi, og síðar Garðar sjálfur í
sömu átt, er ekki hægt að láta þvi
ósvarað, því að „þögn er sama og
samþykki“, segir gamalt máltæki.
Eins og Blöndal segir, sendi
Garðar hann hjer norður í Ilúna-
vatns- og Skagafjarðarsýslur í
byrjun júnímánaðar til hesta-
kaupa, og mun þá hámarksverð á
4—8 vetra hestum hafa verið lítið
yfir 240 krónur, og meðalverð
talsvert neðan við 200 kr., bví að
verðið fór þá ofan í 140 kr. að sögn
á minstu hestunum.
Að þessu sinni mun hafa átt að
kaupa sem flest, enda er útlit fyr-
ir, að kaupin hafi verið gerð svona
cnemma til þess að þau væru af-
staðin áður en almenningi væru
kunnar ensku markaðshorfurnar.
þetta mistókst þó að nokkru leyti,
því að hjer um bil samtímis komu
fregnir um þær frá Sambandinu til
kaupfélaganna, en ekki 'nógu
snemma til þess að hægt væri að
vara allan almenning við að selja.
Ýmsir höfðu ekki frétt neitt um
söluhorfurnar, og þeir einir urðu
til að selja, svo að alls munu þá
hafa fengist nær 100 hestar.
Strax „um hæl“ kemur svo sami
maðurinn til hestakaupa, eins og
hann sjálfur kemst að orði. þá var
öllum orðið vitanlegt gegnum Sam-
bandið, hvernig stóðu á enska
markaðnum,og hvernig farið hafði
verið með þá, sem búnir voru að
selja, og nú var líka verðið hjá
Garðari hækkað upp í 300 króna
hámarksverð í orði, þótt ekki væru
mörg dæmi, að svo hátt verð væri
útborgað. Að þá voru nokkrir hest-
ar seldir kom af því, að bersýni-
legt þótti, að ekki kæmust að í
Sambandinu nema nokkur hluti
þeirra mörgu markaðshesta, sem
um var að ræða hér í sýslunum
Ýmsir urðu því til að koma á mark-
aðina með hesta sína. En þangað
komu líka fleiri en nú höfðu hesta
sem sje þeir, er selt höfðu á fyrri
mörkuðunum. ))eir væntu þess, að
fá uppbætur eða liækkað verð á þá
þá eru þrjár stuttar ritgerðir
eftir búnaðarráðunaut Theódór
Arnbjarnarsoíi, tvær um hrossa-
lækt og ein um hrútasýningu á
Vestf jörðum. Ilöfundurinn er ekki
i vafa um það, að það er hestur-
inn, sem er líklegastur til hjálpar
landbúnaðinum í samkepninni við
sjávarútveginn, en hrossaræktin
verður að stefna að því, að gera
hrossin starfhæfari en þau eru nú.
Seinni ritgerðin er svo mikil ætt-
Jræði, að það er ekki nema fyrir
grúskara að hafa henriar not, en
vafalaust er þar að finna ráð sem
duga.
Um sauðf járrækt ritar Jón bóndi
J'örbergsson; segir hann frá at-
hugunum sínum í fjárrækt, en
harin er orðinn kunnur fjárrækt-
inni um alt land.
Um úrkomu á íslandi ritar þor-
kell þorkelsson forstöðumaður
veðurfræðisathugana í Reykjavík.
Skipulegar veðurathuganir víða
um lönd, í sambandi við síma og
loftskeyti, valda miklum og skjót-
um framförum í veðurfræði.
Gróðurathuganir á túnum 1923.
Skýrsla eftir Klemenz Kr. Kiist-
jánsson búfræðing, ungan mann og
ötulan, er sérstaklega hefir lagt
stund á grasræktarfræði, enda er
hann óvenjulega slingur að þekkja
grös á ýmsu þroskastigi. Má vænta
hesta, er þeir voru nýbúnir að
selja svo lágu verði, þar sem sami
maðurinn kom ,,um hæl“ og iceypti
n ikið hærra. Við þessa meim
þurfti Blöndal ekki síður að taJa
markaðsdagana en hina, er þá
seldu, og þar sem engum penii gum
mátti offra til að gera rnenn
ánægðari með sína fyrri sölu, geta
aílir sjeð, hve rjett þau áður til-
vitnuðu ummæli markaðshaldar-
ans muni vera, að hann hafi ekki
orðið „var við annað en ágæta við-
kynningu og besta samkomulag'“
út af fyrri sölunni. Vægast sagt
eru þau ummæli líkust því að vera
„garðarisk“, sem og' það, að nokkr-
ir og síst „margir“, eins og Blönd-
al kemst að orði, liafi óskað eftir
þá, að Garðar sendi norður til
hestakaupa í þriðja sinn, á sama
tíma og' Sambandið keypti.
það virðist alveg- óhugsandi, að
nokkrir hafi séð sér hag í að fara
þá enn að selja Garðari hesta fyr-
ir lægra verð en Sambandið borg-
aði. Svo sé þetta rétt, að einhverj-
ir hafi þá viljað fá Garðar, hefir
það líklega verið til einhvers ann-
ars en að selja honum hesta í það
sinn, og hafa þá líklega viljað fá
hann sjálfan norður.
Vetrar-hestakaup Garðars urðu
sem betur fór aðeins nafnið eitt,
þrátt fyrir mikinn tíma og fyrir-
höfn, enda var verðið þá að sögn
eitthvað lækkað aftur, frá síðari
mörkuðunum í sumar. Er það og
skiljanlegt, þar sem ekki þurfti nú
að keppa við Sambandið eða aðra.
Ilvað sárfá hross fóru þá hér úr
Norðurlandi, kemur illa heim við
það, að „margir“ hafi geymt Garð-
ari hesta sína frá í sumar, eins og
Blöndal segii', enda er hitt það
sanna, að framboð hesta til Sam-
bandsins í sumar varð mikið
meira en þar var hægt að taka á
móti, og af úrgangi þeim, er þar
varð, getur vel verið, að Garðar
hafi fengið einhvern hest eða hesca
i vetur, um slíkt er ekki hægt að
segja.
Annars er á fleira að líta við
sölu útflutningshesta að vetrinum
en verðið eitt, og er þar margt
réttilega framtekið hjá Theódór
Arnbjarnarsyni.
Sakir þeirra vandkvæða, sem eru
á að flytja út hesta frá íslandi á
vetrum, án þess þeim á ýmsan hátt
sé misþyrmt í meðferðinni, þótt til
hennar sé vandað, eru sem betur
fer fæstir hestaeigendur fáanlegir
til að selja hesta sína þannig. það
er því ótrúleg saga, að eftir að
þessi síðustu hestakaup voru af-
staðin í vetur, hafi „einn af merk-
ustu bændum Húnavatnssýslu"
viljað fá Gai'ðar til að kaupa hér
hesta aftur í vetur og' talið, að
sér g'óðs af starfsemi hans í fram-
tíðinni.
Um sandgræðslu eru tvær stutt-
ar ritgerðir, önnur eftir skógrækt-
arstjóra Kofoed Hansen, hin eftir
sandgræðsluvörð Gunnlaug Krist-
mundsson.
Skógræktarstjórinn hafði yfir-
umsjón sandgræðslunnar með
höndum um mörg ár, varð síðan
að láta af henni samkvæmt ákvörð-
un alþingis. Eðlilegt að honum hafi
leiðst það, enda ekki sýnileg
ástæða til að svo þyrfti að verða.
Óhætt má fullyi'ða það, að skóg-
íæktarstjórann vantaði hvorki vit
né vilja til að vinna gagn bæði
skógræktinni og sandgræðslunni.
Síðan hann lét af yfirumsjón sand-
græðslunnar hefir hún heyrt und-
ii Búnaðarfélag' Islands. Hefir
sandgræðsluvörður Gunnlaugur
Kristmundsson framkvæmd þeirra
mála, duglegur trúleiksmaður, sem
unnið hefir mikið gagn á þessu
sviði. Hefir sandgræðslunni verið
haldið í sama horfi síðan Búnað-
arfélagið tók hana í sínar hendur,
eins og áður var hjá skógræktar-
stjóra. Friðun sandanna fyrir beit
hefir gert mest að verkum við
græðslu þeirra. það var Koefoed
Ilansen, sem byrjaði á því að
hefta sandfok með gaddavír.
Búnaðailiagir íslendinga, eftir
föearf
-> -at-
ELEPHANT
CIGARETTES
Mest reyktar. Fást allsstaðar.
Smásaluverð 55 aura pakkinn.
THOMAS BEÁR & SONS, LTD.
^jLONDON.
1
♦
♦
♦
♦
♦
♦
♦
■á
T. W. Bucli
(ldtasmiðja Buchs)
Tietgensg'ade 64. Köbenhavn B.
Lítir til heimalitunar:
Demantssorti, hrafnssvart, kastorssorti, Parísarsörti og allir
lith', fallegir og sterkir.
Til heimanotkunar:
Gerdul’t, „fermenta“, eggjaduft, ávaxtadropar, soya, matar-
litir, „Sun“-skósvertan, „ ö konom “ -skós v ertan, sjálfvinnandi
þvottaefnið „Persil“, „IIenko“-blæsódinn, „Dixin“-sápuduft,ið,
„Ata“-skúriduftið, kryddvörur, Hlaanelse, Separatorolie o. ii.
Brúnspónn.
Litarvörur:
Anilinlitir, Catecliu, blásteinn, brúnspónslitir.
Gljálakk:
„Unicuinf á gólf og liúsgögn. Þornar iljótt. Agæt tegund.
Fæst alstadar á íslandL
Kaupið
íslenskar vörur!
Hreini Blautsápa
Hreini Stangasápa
Hreini Handsápur
Hreini Ke rti
Hreini Skósverta
Hreini Gólfáburður
Drnm Styðiið ísienskan
ntlNN iðnað!
margir vildu selja af liræðslu við
harðindi o. s. frv. Trauðla munu
hér svo ómerkir bændur, að fram
á þetta hefðu farið í alvöru, og
bændur hér yfir höfuð virðast eiga
heimtingu á, að nafn umrædds
bónda sé tilgreint, sé það rétt. Hér
var engin hræðsla við harðindi,
enda voru menn lieybirgir og gátu
Sigurð Sigurðsson búnaðarmála-
stjóra. Verðmæti búsaíurðanna
reiknast honum til að verið hafi
árlega að meðaltali á árunum
1907—1921: Af nautpeningi 8
miljónir króna, af sauðfé rúmar 9
miljónir kr„ af hestum 780 þús.
kr., af kartöflum 503 þús. og af
rólum 170 þúsund kr.
þá eru í Búnaðarritinu fundar-
gerðir félagsins „Landnám“ og lög
þess.
Uni Jón Guðmundsson í Ljár-
skóguiri ritar Ólafur prófastur Ól-
afsson. Segir þar frá ýmsum að-
ferðum og brellum, er Jón hefir í
frammi á refaveiðum. Ilefir hon-
um lánast 'afburðavel að ná í refi
unga og gamla. Mynd er þar af
Jóni með melrakka í fanginu.
Frænkurnar, kvæði eftir Halldór
Ilelgason. Hann yrkir um frænk-
urnar Rönku á Reykjanesi og
Siggu í Sunnufelli. Ranka er tild-
urdrós en Sigga sæmdarstúlka.
það er hégómaskapurinn, sem höf-
undurinn vill kveða niður, en hann
hefir verið svo lífseigur hingað til,
að vafalaust er óhætt fyrir skáld-
ið að fara að fitja upp annað kvæði
við tækifæri.
Einar Helgason.
----o----
þolað harðan vetur, án þess að
selja af skepnum sínum, og svo
mun einnig hafa verið í Skagafirði.
Sannar það sig líka sjálft, að fyrst
Gai'ðar gat ekki fengið hér keypta
hesta, er hann sendi snemma vetr-
ar, mundi það ekki frekar hafa
orðið er lengra leið á veturinn.
Annars vii'ðist, hvernig sem á er
litið, hafa verið ástæðulítið af nú-
verandi stjórn, að leyfa nefndan
hestaútflutning í vetur. Vegna
hestanna var siðferðisleg skylda að
neita um hann, og eigendanna
vegna var þarflaust að leyfa hann,
eftir svo mikla útsölu í sumar og
góðan heyjaforða í haust. það leyfi
getur varla skoðast öðruvísi en
sem þakklætisviðurkenning til
Garðars fyrir hestakaupin í sum-
ar, en slíkt mun þó ekki vel í sam-
ræmi við þjóðarviljann.
Broslegt er að heyra, hvað
markaðshaldarinn segir um
ánægju manna yfir því, að Garð-
ari hafi tekist að „mynda markað
fyrir hesta í Hull!“ Er eftir þessu
engu líkara en sá mikli maður
Garðar hafi ráðið því, að farið var
að vinna þar í gömlu kolanámun-
um, svo að þörf yrði íslenskra
besta! En í þeim námum mundi nú
hafa verið unnið þó að Garðar
hefði ekki verið til. Ilitt er þess
vert að muna, að einmitt það, að
sá maður verður fyrstur til að
semja um hestasölu til Englands.
nú þegar markaður þangað opnast
aftur, það virðist óhamingjan fyr
ir okkar íslensku hestasölu árið
1923. Fáum öðrum en honum hefði
þótt sér samboðið að reka það ár
slíka hestaverslun sem hann gerði.
þar er ekki um neinar smávægis
upphæðir að ræða, sem hestaeig-
endur hafa verið skaðaðir um,
samanborið við að hestarnir hefðu
verið keyptir sanngjörnu verði.
Má þar og taka til dæmis hesta-
sölu Sambandsins, og hefir þó
milliganga þess við slíka sölu aldrei
reynst kostnaðarminni en annara.
þeir sem þar seldu hesta síðastlið-
ið sumar, fengu þá um leið útborg-
að fyrir bestu markaðshesta 320
kr. og hlutfallslega lægra fyrir lak-
ari hesta, eins og tíðkanlegt er, og
síðar verðhækkun yfir 50 krónur á
hvern hest, svo að hámarksverð
þar hefir verið yfir 370 kr., sem
þannig er yfir 70 krónum liærra en
Garðar keypti á síðari mörkuðun-
um, og 130 kr. hærra en á fyrri
mörkuðum hans, á hvern hest. Er
sýnilegt, að skaði hestaeigenda við
að selja Garðari eru fleiri tugir
þúsunda króna, og er þó á fleira að
líta en þann skaða, við hestakaup
hans. Ilestakaupin fyrst í júnímán-
uði, sem sýnilega virðast gerð svo
snemma til að geta keypt hesta
sem mest neðan við sannvirði, áð-
ur en mönnum er kunnugt um
heilbrigt vei'ðlag, skaða og að lík-
indum hestasölu til Englands
framvegis, auk þess sem það er
slæm meðferð á hestunum, að taka
þá svo snemma til útflutnings. Á
þeim tíma eru hestar ekki farnir
að fitna og lítt gengnir úr hárum,
Gg sakir lítils gróðurs leggja þeir
mjög af, frá því þeir eru teknir hér
á markaðina, þar til þeir eru komn-
ir á skip. Á sjóferðinni megrast
hestar ætíð, og má nærri geta,
hvernig þessir hestar hafa litið út
er þeir komu í hendur kaupenda.
Og þeir í það sinn hafi orðið að
standa við kaup sín, spillir þetta
fyrir framtíðarsölu.
Vetrar-hestakaupin eru einstök í
sinni röð, og mikið er þar til unn-
íð að ná undir sig hestum án sam-
kepni, á sem ódýrastan hátt. þar
er ekki verið að taka tillit til, á
hvern hátt hagnaðurinn næst. það
er út af fyrir sig, þótt hestar séu
keyptir neðan við sannvirði. En að
sækj ast eftir gróða á kostnað hest-
anna, með því að flytja þá út um
hávetur, sem landslögin þó eiga að
vernda þá frá, til þess munu sem
betur fer fæstir vilja sækja um
leyfi.
Hafi eitthvað af þessum hestum
komist lifandi til áfangastaðar,
voru nýársóskir Garðars 2. þ. m. í
1. tbl. Lögréttu best komnar til
Hull, sem síðasta kveðja til hesta
hans. Óvíst að hestaeigendur meti
þær svo, að meiri von verði hér
þess vegna til hestakaupa, á þessu
ári, sem bvrjað er. Maðurinn vill
nú auðsjáanlega gefa fögur loforð
fyrir framtíðina og nota sína pólit-
isku aðstöðu til að villa mönnum
sýn á, hveniig hestakaup hans í
raun og veru voru síðastliðið ár. Af
því að ekkert blað nema Tíminn
hefir getið þeirra að verðugu, vill
hann sbr. „Yfirlýsinguna“, láta líta
svo út, í augum almennings, að
þetta séu aðeins gamlar væringar
Tímans, án þess nokkuð sé við
hestakaupin að athuga. — „Yfir-
lýsinguna“ ættu sem flestir að at-
huga, þá mun hún virt sem verð-
ugt er.
í janúar 1924.
Magnús Stefánsson,
Flögu, Vatnsdal.
----o-----
frð IwMiím II. M. f. (.
Sámbandsþing U. M. F. í. var háð
í llvík dagana frá 16.—19. júní s.l Jón
Kjartansson sambandsgjaldkeri setti
þingið. 24 fulltrúar voru mættir á þing-
inu. ])etta var það helsta, sem gerðist:
1. Forseti var kjörinn Björn Guð
mundsson kennari frá Núpi í Dýra-
firði og ritari Aðalsteinn SigmundssoVi
skólastjóri á Eyrarbakka.
2. Jón Kjartansson káupfélagsstjóri
skýi'ði fi’á störfum sambandsstjórnar
s.l. 3 ár og lagði fram endui'skoðaða
reikninga sambandsins.
3. Kosnar þingncfndii". Starfsmála-
nefnd, sambandsmerkisnefnd, -kóg-
ræktarnefnd, fjárhagsnefnd og laga-
nefnd.