Tíminn - 25.04.1926, Blaðsíða 4

78
TIMINW
Prh. af 1. BÍðu
söfnunarsjóði. Fjrrir lóninu er
fullkomin ábyrgð Suður-pingeyj-
arsýslu, samkvæmt yfirlýsingu
sýslun., sem samþykt var á sýslu-
fundi með 9:2 atkv. ásamt trygg-
ingu í eigninni, og ábyrgð um 20
héraðsbúa, sem sýslan hefir að
bakhjalli. Með þessu er það sýnt
og sannað, að þingeyingar hafa
með fjárframlögum og lántöku,
sem þeir bera fulla ábyrgð á, lagt
fram fyllilega 3/5 hluta af stofn-
kostnaði skólans og þannig gert
meira en að fullnægja skilyrðum
Alþingis. — Um skipulag alþýðu-
skólans, stjórn hans og eingar-
að vanda val á þessum sendimönnum.
Nú vill Ingþór gera sem mest úr
því að eg hafi á fundinum á Mel-
stað mjög verið á móti stjóminni i
þessu máli. Eg tók það þar fram
jafnframt því, sem eg taldi, að al-
gerlega vantaði upplýsingar í málinu
frá annari hliðinni, að ef eg hefði
átt að velja mann til fararinnar, þá
hefði valið ekki fallið á þennan
marin. þó var með þessu þvl ekki
haldið fram, að maður þessi gæti
ekki verið i alla staði fær til farar-
innar, heldur réð i þessari skoðun
minni það, að annar maður, Garðar
Gíslason, hefði verið manna mest
og best búinn að kynna sé þetta
ullartollsmál og sýna í því mikinn
áhuga, sem þinginu var kunnugt um.
þetta hefði eg sagt stjóminni og
þetta sama tók eg fram í sameinuðu
þingi. Og nú vill Ingþór líka gera
þennan mann að sínum manni! Ann-
ars er það hreinn hugarburður hjá
Ingþóri, ef hann imyndar sér, að
hann ófrægi mig í mínum flokk
eða augum stjómarinnar, þó eg sé
ekki á sama máli og hún. Slikt
er algent i íhaldsflokknum. Og eg
tel það fullkomið aðalsmerki á
flokknum, að hver segir þar sinni
stjóm það, sem honum þykir mið-
ur fara um gerðir hennar. Með því
einu skapast góð stjórn. Og þó það
yrði til þess, að eitthvað dragi úr
styrk hennar i svip, þá l'íggur þar
ekki alt við, því eg tel, að stjóm
eigi frekar að hafa til frægðar en
langlifis, og góð stjórn kemur alt
af upp aftur. Eg vil nú ekki taka
grein höf. sem vitnisburð um það,
að gagnstæð skoðun eigi sér stað i
hans flokki í þessu efni, því eg hygg
hann hafi ekki staðið svo framar-
lega þar, að umboð hafi hann fengið
til þess.
Hvað snertir atkvæðagreiðsluna i
sameinuðu þingi, þá nægir að segja
eitt þar um: Ingþór Bjömsson getur
engum íslending talið trú um það,
að sú stjórn, sem nú situr hafi val-
ið þennan mann til þessarar farar
aí öðm en fullri sannfæringu um það,
að hann væri i besta lagi fær ti’.
starfans, þó einhverjir aðrir séu ann-
arar skoðunar. Og af því hún gerir
þetta á þessa lund, hefir hún ekk-
ert brotið af hinum óskrifuðu lögum.
Slys geta altaf komið fyrir hversu
vel, sem til er vandað.
Af þessu var dagskrártillagan sjálf-
sögð; að hún var ekki borin fram
af íhaldsflokknum og með henni
greiddu atkvæði Framsóknarflokks-
mennimir: Ásgeir Ásgeirsson, Ágúst
Heglason, Halldór Stefánsson og
Klemens Jónsson.
Um áritun fundarstjóra á fundar-
gerðina dettur mér ekki í hug að
svara neinu. Greinarhöf. veit vel að
hún er hárrétt. Eins vel veit hann
hitt, að mikill meiri hluti fundar-
manna var úr hans flokk eins og
fundargerðin ber með sér.
það er best að segja sögumar i
Reykjavík eins og þær gerast og
em réttastar.
p. t Reykjavík 21. apríl 1926.
pórarlnn Jónsson
frá Hjaltabakka.
----O-----
Nýtt blað er farið að koma út
á Norðfirði, prentað á Seyðisfirði,
og heitir „Jafnaðarmaðurinn".
Ritstjóri Jón Guðmundsson kenn-
ari.
Kjöttunnur,
L. Jacobsen,
Köbenhavn Símn.: Cooperage V a 1 b y
alt til beykisiðnar, smjörkvartel o. s. frv. frá stærstu beykissmiðjum
í Danmörku. Höfum í mörg ár selt tunnur til Sambandsins og margra
kaupmanna.
Gaddavirinn
„Samband"
er sterkur og tiltölulega langódýrastur.
Kaupíélöéin annast um pantanir.
Hinir margeftirspurðu grammófónar
„Sonora“ fyrirliggjandi
Samband ísl. samvinnufélaga.
Alt í græimm sjó,
gamanleikurinn þjóðfrægi, sem stjórnarvöldin bönnuðu að leika hér
1913, er nú kominn út í bókarformi. Verð kr. 2,00 og burðargjald,
sent hvert á land sem óskað er.
Prentsmiðja Guðjóns Guðjónssonar.
Pósthólf 726. Reykjavík.
ráð á honum, er ákveðið í reglu-
gerð hans, sem stjómarráðið hef-
ir samþykt og staðfest. Nægii
sennilega að vísa ráðh. til þess!
En þjóðarfulltrúi eins og B. L.
mun varla sjá ástæðu til að kynna
sér skipul. þeirrar stofnunar, sem
hann þó hefir ráðist á opinber-
lega á Alþingi, enda skiftir það
litlu máli. Líklega dettur engum
öðrum þingm. annað 1 hug en að
Suður-þingeyj arsýsla og stjóm
skólans, svari til þessa söfnunar-
sjóðsláns, á þann hátt, sem um
hefir verið samið, og áhættulaust.
En lánið á að greiðast að fullu
á 20 árum.
injjii j—■i nri—» ■—i í—~ ■*
Albinéi. .
62. Frumv. til laga um heimild
handa atvinnum.rh. til að veita
sérleyfi til virkjunar Dynjandis- i
ár og annara fallvatna í Arnar-
firði o. fL: frá hjárhm. Nd. Sam-
kvæmt því skal atvinnumálarh.
heimilt að veita hlutafélögunum
Dansk-íslandsk Anlægsselskab í
Kaupmannahöfn og Islands Salt
6 kemiske Fabrikker í Reykjavík,
sérleyfi til að virkja Dynjandisá,
Svíná, Mjólkurámai* og Hofsá í
Amarfirði. Gert er ráð fyrir að
virkjaðar verði alt að 40 þús.
hestorkur; að reisa orkuver í
Arnarfirði; að leiða raforku frá
orkuveri til önundarfjarðar; að
reisa iðjuver í önundarfirði til
málmbræðslu, leirbræðslu, salt-
pétursvinslu eða til annarar iðju;
að gera vegi eða önnur sam-
göngutæki frá iðjuverum til sjáv-
ar, og gera byggingar og skipa-
lægi eftir því, sem nauðsyn kref-
ur; að taka lögnámi land og rétt-
indi yfir landi eða netlögum, geg.n
fullu endurgjaldi, eftir því sem
nauðsyn krefur til að koma þessu
öllu í framkvæmd. — Sérleyfis-
hafi skal hafa vamarþing á Is-
landi, enda hafi hann hér bú-
settan umboðsmann. Tveir fimtu
hlutar stjómarmanna skul vera
búsettir á Islandi. Ekki má fram-
selja sérleyfi þetta nema með
samþykki ráðherra. Sérleyfistími
má vera alt að 60 árum. Sérleyfis-
hafi skal vera undanþeginn eign-
arskatti og tekjuskatti til ríkis-
sjóðs, útsvari og hærra útflutn-
ingsgjaldi en nú er, eða öðrum
gjöldum, er á hann kunna að verða
lögð. En gjalda í þess stað af
fyrirtækinu 3 kr. árlega af hverri
nýttri hestorku fyrstu 3 árin eft-
ir að mannvirkjunum er lokið, en
síðan 5 kr. árlega af hverri nýttri
hestorku. — Sérleyfishafi skal
hafa byrjað á mannvirkjunum
innan 4 ára frá dagsetningu sér-
leyfis, og hafa lokið þeim innan
7 ára frá sama tíma, þó er ráð-
herra rétt að lengja fresti þessa.
Að öðru leyti fer um réttindi og
skyldur sérleyfishafa samkvæmt
landslögum og sérleyfislögum.
Skilji aðila á um hvort aðili skuli
sæta úrlausn eftir þessum lögum
eða landslögum, skal hæstiréttur
einn dæma um það mál. — Nefnd-
inni hefir borist frv. þetta frá
formanni „Dansk-íslandsk Anlægs-
selskab", hr. Karli Sæmundsen,
ásamt langri greinargerð.
63. Frv. til laga um breyting á
lögum frá 1919, um hæstarétt.
Flm. Sig. Egg. Breytingar þær
sem farið er fram á með frv.
þessu eru eigi miklar og sumar
þeirra aðeins orðabreytingar.
Ætlast er til að 53. og 54. gr.
nefndra laga verði feldar burt,
og að hæstaréttardómari eigi
heimtingu á að ágreiningsatkvæði
hans verði birt í dómasafni rétt-
arins. En aðalatriði þessa frv. er
að fella úr gildi lögin frá 1924,
sem ákváðu að fækka dómurum
í hæstarétti niður í þrjá. Eins og
kunnugt er, þá flutti Jón Magn-
ússon þá breytingu á þinginu
1924, og verður nú fróðlegt að
sjá hvemig stjórain og flokkur
hennar snýst við þessu frv.
64. þingsól.till. um kanp á jörfi-
inni Hlíðarenda í Fljótshlíð. Flm.
Kl. J.: Alþingi ályktar að gefa
ríkisstj. heimild til þess að kaupa
jörðina Hlíðarenda í Fljótshlíð
fyrir 12—14000 kr.
65. Frv. til laga um iðnaðaraám.
Flm. J. Bald. þetta er langur
bálkur. Núgildandi lög um þetta
efni eru 33 ára gömul og að ýmsu
leyti úrelt orðin. í þessu frumv.
eru ýmsar nýjungar og ganga
margar þeirra í þá átt að tryggja
rétt iðnnema gagnvart meistar-
anum. það er fram borið að til-
hlutun stjórnmálafél. hér í bæn-
um og hafa tveir stúdentar að
mestu eða öllu unnið að samningu
þess. Annar þeirra er jafnframt
iðnaðarmaður.
----o---
Frá íiílöndum.
Mussolini er nýkominn heim
aftur úr Afríkuför sinni, og er
talið að honum hafi verið fagnað
eins og sigurvegara. Múgurinn
heimtaði að hann héldi ræðu.
Varð hann við því og sagði m. a.:
Fascistar munu framvegis ekki
nota orðin ein, heldur hefjast
handa til athafna. Ætlun hans ei
sú, að efla verði Italíu út á við;
segist hann vænta að lifa þann
dag, að Miðjarðarhafið verði kall-
að haf hins rómverska ríkis.
Frakkar og Bretar undrast mjög
ofsa hans og stóryrði. Franski
flotamálaforinginn hefir svarað
honum því, að Miðjarðarhafið sé
ekki og verði ekki haf neins ein-
staks stórveldis.
— Kolanámumálin í Bretlandi
eru enn efst á baugi; eftir frest-
inn, sem fenginn var í fyrra.
Mjög er óvíst um málalyktir, er
mikill viðbúnaður á báðar hliðar,
meðal kolamámueigenda annars-
vegar og námaverkamanna hins-
vegar. Á kolamálafundinum var
Mond aðalhvatamaður þess, að
allar kolaframleiðsluþjóðir tak-
marki framleiðslu á kolum og
komi sér saman um verðlag, og
er samningatilraun talin byrjuð.
Alþjóðafundur námamanna hefiv
hinsvegar samþykt að hefta alla
kolaflutninga til Bretlands, ef til
vinnuteppu komi þar út af þess
um málum. Kolamálsfundinum er
slitið, án þess samningar hafi
tekist, herma síðustu skeyti.
— Franska blaðið Matin sting-
ur upp á því, að bandamanna-
þjóðirnar afhendi Ítalíu og þýska-
landi nýlendur þær, sem teknar
voru af þeim í ófriðarlokin, til
þess að fyrirbyggja tilefni til
ófriðar í framtíðinni. — Frankinn
heldur áfram að falla þrátt fyrir
samþykt skattalaganna og stói
samskot og gjafir til gengissjóðs-
ins, sem átti að styðja að hækkun
frankans.
— 1 Marokko eru litlar samn-
ingahorfur. Frakkar gruna Abd-
el-Krim um undirferli og krefj-
ast samningsloka, en hann kvað
hafa neitað bráðabyrgðakröfum
þeirra.
-----o----
Sambúð íhaldsmanna. þegar B.
L. var búinn að misbjóða sjálf-
um sér og þolinmæði annara þing-
manna með, vaðli sínum um al-
þýðuskóla þingeyinga, var hann
sjálfur svo úthverfur í skapsmun-
um, að hann varpaði í fundarlok
fram brigslyrðum um að atkvæða-
greiðslan við 3. umr. fjárl. í
N. d. væri sú dónalegasta, sem
fram hefði farið í deildinni. Einn
af hinum öflugri flokksbræðrum
hans, sem venjulega þurfa að siða
Líndal og halda honum í skefjum,
svaraði því, að hart væri, að B. L.
kynni ekki sjálfur að blygðast
sín fyrir að vaða upp á mót-
stöðumenn sína með ástæðulaus-
um síkömmum og spilla þannig
fyrir málum.
Freyr skifti um eigendur við
síðustu áramót. Útgefendur hans
eru nú Sigurður Sigurðsson bún-
aðarmálastjóri og Jón H. þor-
bergsson bóndi á Bessastöðum.
Freyr er nú 22 ára gamall og hef-
ir ávalt verið mjög vinsæll meðal
bænda. þróunarsögu íslenska
landbúnaðarins á þessu 22 ára
tímabili má að miklu leyti lesa í
árgöngum Freys, hann hefir jafn-
an fjallað óskiftur um landbún-
aðarmálin og hag og heill bænda-
stéttarinnar. Hinir nýju útgefend-
ur fara vel á stað og í þeim 4
blöðum, sem út eru komin af
Frey á þessu ári, eru ýmsar
gagnlegar og fræðandi greinir,
ritaðar af áhuga. Útg. segjast
ætla að ráða sér fasta fréttarit-
ara í hverri sýslu landsins, til
þess að flytja sem gleggst yfir-
lit um ástand landbúnaðarins á
hverjum tíma. Hér skal getið
helstu ritgerða í þeim 4 blöðum,
sem út eru komin af þessum árg.:
Sig. Sig.: Um íslenskan búnað.
H.f. Jón Sigmundsson & Co.
Millur
og alt til upphluts sér-
iega ódýrt. Skúfhólkar
úr gulli og silfri. Sent
með póstkröfu út um
land, ef óskað er.
Jón Sigmundsson gullsmiSnr.
Sími 383. — Laugaveg 8.
Sjó- og bruna
vátrygglngar.
Símar:
Sjótrygging .... 542
Brunatrygging . . . 254
Framkvæmdarstjóri . 309
Vátryggið
hjá
íslensku
félagi.
ERNEMAN - myndavélar
eru nú aftur fyrirliggjandi í lands-
ins fjölbreyttasta úrvali. Margar nýj-
ungar. Verð frá kr. 20,00 (þar inni-
falin efni og áhöld ti! myndagerða).
Filmur, pappír, plötur og áhöld
fjölbreytt og ódýrt. — þess utan all-
flestar sport- og íþróttavörur, byss-
ur, riflar og skotfæri.
Pantanir afgreiddar gegn póstkröfu.
Sportvöruhús Reykjavíkur
(Einar Björnsson)
Bankastræti 11. Reykjavík.
Innilegt hjartans þakklæti vil
eg hér með votta öllum þeim, sem
á einn eða annan hátt hafa rétt
mér hjálparhönd, bæði með fé-
gjöfum og annari drengilegri
hjálp, í veikindum mínum síð-
astliðið haust og vetur.
Bið eg algóðan guð að launa
ykkur öllum, kæru velgjörðamenn,
af ríkdómi náðar sinnar.
Iðunnarstöðum, 4. apríl.
Árni Magnússon.
Jón H. þorb.: Hreppabúnaðarfé-
lög. Sig. Sig.: Ræktunarsjóður-
inn (yfirlit og útlánsreglur). Sig.
Sig. og Daníel Jónsson: Sæþör-
ungar sem fóður. Páll Zóph.:
Ferðasmælki. Pálmi Einarsson:
Til minnis við gröft framræslu-
skurða. Sig. Sig.: Sigurður Sig-
urðsson ráðunautur (æfiminning).
Sig. Sig.: Suðurlandsundirlendi
(útdr. úr fyrirlestri). J. H. þorb.:
Félagið „Landnám“. Kl. Kr.
Kristj.: Grasfrætegundir og sáð-
tún. — Um áburð, jarðræktar-
lög, styrk fyrir áburðarhús, tún-
yrkju og garðrækt og búreikninga.
alt eftir Sig. Sig. Auk þess ýmsav
smágreinir og molar.
„Freyr“ er eina búnaðarmála-
blaðið, sem út kemur hér á landi.
Afgreiðsla á skrifstofu Búnaðar-
felags Islands. Árgangurinn kost-
ar 5 kr. Nýir kaupendur fá 5 síð-
ustu árgangana fyrir 10 kr.
Kaupið „Frey“.
-----o----
Ritstjóri: Tryggvi þórhallsson.
Prentsm. Acta.