Morgunblaðið - 19.12.1967, Síða 5

Morgunblaðið - 19.12.1967, Síða 5
MORGUNBLAÐIÐ, ÞKIÐJUDAGUR 19. DES. 1967 5 ,M flétta saman nútíð og fortíð" Rœtt við Katrínu Ólafsdóttur um skábdsögu hennar „Tvímánuður" Katrín Ólafsdóttir Fyrir rúmum tuttugu árum kom út bók, sem mikla athygli vakti, „Liðnir dagar,“ og höfund- ur var frú Katrín Ólafsdóttir. I bókinni lýsir hún búsetu sinni í Austurríki á styrjaldarárunum. Sú bók seldist upp á skömmum tíma og kom önnur útgáfa af henni nokkru seinna. Síffan hef- ur Katrín ekki sent frá sér bók fyrr en nú, aff fyrsta skáldsaga hennar „Tvímánuffur“ kemur út á forlagi tsafoldar. Ég heim- sótti Katrínu á heimili hennar og manns hennar, dr. Óla Hjalte- sted, læknis, til aff forvitnast um ritstörf hennar. Frúin bauff til notalegrar stofu og reiddi fram kaffi og meðlæti. — Hvenær er „Tvímánuður" skrifaður? — Það er langt síðan mér datt í hug að skrifa um þetta efni. Ég hef alltaf haft gaman af að skrifa, þó að lítið hafi orðið úr því. Fyrri bókina mína „Liðn- ir dagar“ skrifaði ég nýkomin heim úr hörmungum stríðsár- anna. Mér fannst ég verða að fá einhverja útrás fyrir það, sem ég hafði reynt þennan voða- tima. Nú, svo liðu árin og ég hafði alltaf nóg að gera. Eftir heimkomuna fór ég í Háskólann, tók BA próf í þýzku og íslenzku og bætti seinna við uppeldis- og kennslufræðum. Ég fékkst dá- lítið við kennslu og vann á skrifstofu. Svo giftist ég aftur og alltaf var í mörgu að snúast og ég gat einhvern veginn aldrei gefið mér tíma til að setjast nið- ur og skrifa, þó að löngunin væri fyrir hendi. Núna sfðustu árin hefur hægzt um hjá mér, sonur minn er kvæntur, stjúpdóttir mín er gift og þá hafði ég betri tíma. Ég einsetti mér að gefa sjálfri mér klukkustund á hverj- um degi tii að skrifa og þannig vann ég að þessari bók. Verkið hefur tekið rúm tvö ár eða meir, auðvitað hef ég ekki skrifað á hverjum degi, en þetta hefur mjakazt áleiðis, og nú er bókin komin fyrir almenningssjónir. — Og fjölskylda yðar? Hvað sagði hún um þessa iðju? — Ég sagði engum frá þessu, segir Katrín og brosir við. Ég var a’ð dunda við þetta sjálfri mér til afþreyingar. Ég sagði manninum mínum til dæmis ekki frá þessu fyrr en skömmu áður en bókin kom út. Jú, ætli hann hafi ekki orðið undrandi. En hon um leizt ekkert illa á þetta. — Nú gerist sagan erlendis að mestu leyti og á stríðstímum. Notið þér þá ekki lifandi fyrir- myndir að sumum persónum og styðjist kannski við eigin reynslu? — Ég hef ekki beinar fyrir- myndir að aðalpersónunum, en ég nota samt ýmislegt af reynslu minni og kynnum við fólk meðan ég dvaldi erlendis. KVÖLDSTUNDIR meff Kötu frænku heitir nýjasta bókin eftir Jón Kr. ísfeld. Kjörin bók fyrir börn á aldrlnum 8—12 ára. Verð kr. 99.50 m. sölusk. — Og aðalpersónan — íslenzka konan — gæti ekki verið a'ð ein- hverjum dytti í hug, að hún væri þér sjálf? — Aðalpersónan hefur ekki ákveðna fyrirmynd. Tvímánuð- ur er skáldsaga og eins og ég sagði, engar beinar fyrirmynd- ir að aðalpersónum. — Hvernig finnst yður bókin falla fólki í geð? Nú brosir Katrín aftur, hún er mjög brosmild og hlý kona. — Má ég ekki bjóða yður meira kaffi. — Já, það er auð- vitað erfitt að svara þessari spurningu, erfitt að gera sér hug- mynd um þáð sjálf, því að fólk er auðvitað jákvætt, sem talar við mann....... — Fyrri bókin yðar vakti óvenju athygli? — Já, hún seldist upp á fá- einum vikum og var gefin út aftur skömmu seinna og sú út- gáfa held ég sé uppseld að mestu núna. Það er öðruvísi bók, sú bók er reynsla mín og þar segi ég afdráttarlaust, hvernig ég kynntist stríðinu þessi sjö ár, sem ég bjó erlendis. — Hvar bjugguð þér lengst þessi ár? — Lengst bjuggum við í Graz, sem er næststærsta borg Austur- rikis og liggur sunnarlega í land- inu. Frá búsetunni þar segi ég ýtarlega í fyrstu bókinni minni. Mjög snemma missti ég allt sam- band við ættingja mína hérna heima og ég veit, að allir töldu mig af á timabili. Ég gat þó haft samband við Skandinava, búsetta víðs vegar um Þýzkaland og þeir sendu fréttir sín á milli og því var ég ekki alveg utan við allt. — Hvernig komust þér svo heim til íslands? — Rauði Krossinn sendi út leiðangur að sækja íslenzkar kon ur og börn, búsett á meginland- inu og ég var ein í þeim hópi lítinn son minn. Ég var þá | f rin að kviða vetrinum mjög mikið, vissi ekkert um manninn I minn, heimilið né nokkurn skap- Herratizkan idag fyrir herra & öllum aldri, er frá árinu 1890. Fallegt snið, margar stærðir, munstur og lit- ir. Lágt verð. Einnig úrval af klassiskum herraf atnaði 6 hag- stœðu verði. Fatamiðstöðin er miðstöð herratizkunnar og lága verðs- ins. Fatamiðstöðin Bankastræti 9. Andrés 5 Laugavegi 3. 1 aðan hlut. Ég trúði varla mínum eigin augum, þegar Lúðvíg Guð- mundsson kom að sækja okkur heim á vegum Rauða Kross Is- lands. Fyrst fórum við í flótta- mannabúðir í Miinchen og svo í Hamborg, en síðan komumst við til Kaupmannahafnar eftir erfitt ferðalag. Frá öllu þessu er sagt ítariega í fyrri bók minni. Þáð var að mörgu leyti undarlegt að korna til Danmerkur frá Þýzka- landi, hatrið og heiftin í garð Þjóðverja var mikil og ég varð hvað eftir annað að brýna fyrir syni mínum, 6 ára, að segja ekki eitt einasta orð, ef við vorum á ferli, því að hann talaði ein- göngu þýzku. Einhverju sinni vorum við inni í skóbúð — við höfðum hvorki getað keypt almennilega skó né föt í nær sex ár og nú ætlaði ég að kaupa skó á drenginn og lagði ríkt á við hann að steinþegja meðan hann mátaði þá. En svo glopruð- ust út úr honum nokkur orð á þýzku og þá var eins og af- greiðslumaðurinn stirðnaði upp: „Eruð þér þýzkar?“ spurði hann. Nei, ég sagðist verða íslenzk flóttakona. „Því að ef þér eruð þýzkar, þá hvorki get ég né vil afgreiða yður,“ sagði maðurinn. Þannig var hugarfarið í garð Þjóðverja og var auðvitað að mörgu leyti afar skiljanlegt. Nú, svo héldum við heim með dönsku flutningaskipi, hrepptum aftakaveður og skipið næstum farið. En heim komumst við á endanum i lok nóvember 1945. Ári seinna sendi ég frá mér bókina „Liðnir dagar“ og fannst eins og fargi væri af mér létt að segja frá því, sem við höfðum reynt þar. Það var erfitt að skrifa hana, en ég gerði það ekki sízt sjálfrar mín vegna. Hörmungarnar voru miklar, en víst lærði ég mikið af þessari reynslu, eins og af öllum erfið- leikum, sem maður á annað borð kemst yfir. — Hvernig var með húsaskjól, læknaþjónustu og fleira slíkt? — Auðvitað var skortur og erfi'ðleikar á öllum sviðum — en það var samt furðanlegt, hvað reynt var að gera fyrir fólk. Læknaþjónusta segið þér. Henni var í mörgu ábótavant, eins og hægt er að ímynda sér. Ég átti annan lítinn dreng, hann fékk barnaveiki og dó, þegar hann var á öðru ári. Mér fannst alltaf að það hefði kannski mátt bjarga honum, ef allar aðstæður hefðu verið öðruvísi. — Og nú að lokinni þessari fyrstu skáldsögu? Hvernig er yður innanbrjósts? Ætli'ð þér að skrifa meira? — Ég hef verið með annað efni í huganum lengi og langar til að reyna við það. En ég veit ekki hvernig það gengur. — Hvernig er nafnið á bók- inni tilkomið — Tvímánuður? — Ég lýsi því í upphafi bókar- innar, að ég stóð fyrir framan dagatal og sé þetta nafn og mér fannst það skrítið. Þá skapaðist sú hugmynd að móta efni'ð á flétta saman nútíð og fortíð á þann hátt, sem ég geri í bókinni, ferðalagi, sem á sér stað í tví- mánuði, þ.e.a.s. septembermán- uði. Með því taldi ég mig líka geta náð ákveðnum tilgangi, sem ég hafði í huga.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.