Morgunblaðið - 11.10.1977, Page 12

Morgunblaðið - 11.10.1977, Page 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 11. OKTOBER 1977 Richard Björgvinsson, bæjarfulltrúi: Rey k j anessamningar REYKJANESSAMNINGAR Eins og gefur að skilja hafa miklar umræður orðið undan- farið um kjaramál opinberra starfsmanna og er sennilega nokkuð í land að því linni. Inn í þetta hafa meira og minna fléttast ummæli og skoðanir á hinum svonefndu Reykjanes- samningum. Flést hefur þetta verið á einn veg, gagnrýni og beinar rangfærslur, stundum af þekkingarskorti en þá kastar nú fyrst tólfunum, þegar menn, sem vita betur, senda frá sér beinar rangfærslur og mis- túikanir. Öll gagnrýnin var líka á þá lund, að við sem þessa samninga gerðum, hefðum gengið of langt til móts við kröfur starfsfólksins. Enginn, sem um þessa samninga hefur ritað, virðist hafa fundið hjá sér hvöt til að láta hið sanna koma ljóst fram. Þessir Reykjanessamningar eru nú aðeins söguleg plögg, þar sem þeir hafa allir 5 verið felldir af starfsfólki við- komandi bæja með yfirgnæf- andi meirihluta, og því ekki verið taldir svo góðir af hálfu þess, og auk þess voru þeir felldir í tveim bæjum. Seltjarnarnesi og Garðabæ, af bæjarstjórnum þar. Ég vil því gera grein fyrir þessu í sem stytztu máli, þó kjaramál séu of flókin, og mun ég einkum gera þetta frá sjónarmiði Kópavogs. Til skýringar fyrir þá, er eigi til þekkja, skal það nefnt, að í þessum samningi var ekki samið um sjálf launin, aðeins um önnur kjaraatriði. Hvað var það sem breyttist í þessum samningi frá fyrri samningi? Það eru ekki mörg atriði, en þau sem máli skipta eru þessi: HÆKKUN VAKTAALAGS Persónuuppbót, sem greidd er í desember, var áður miðuð við að starfsmaður hefði verið í föstu starfi í 15 ár, en nú breyttist það í 12 ár. Upphæðin var kr. 30.000,- skyldi nú verða kr. 40.000.- var það aðeins eðli- leg dýrtíðaruppbót. Nýtt ákvæði í þessum samningi var starfsaldurs- hækkun eftir 15 ára starf, þá skyldi starfsmaður hækka um einn launaflokk. Þetta atriði hefði kostað hæjarsjóð Kópa- vogs um 800 þús kr. á þessu ári. Vaktaálag var hækkað miðað við fyrri samning úr 33,33% í 38% og skyldi nú miðað við laun í launaflokki B-13 i stað B-ll áður. Þarna er um þó nokkra hækkun að ræða og hefði þetta atriði samningsins, ef hann hefði verið samþykktur kostað Kópavog um 1.200 þús, kr. á þessu ári. í kjarasamningum i lýðfrjálsu landi er það ávallt svo að báðir aðilar verða að gefa eitthvað eftir til þess að samningar náist. 1 þessu sambandi skal á það bent, að i sáttatillögunni, sem felld var svo rækilega á dögunum, fólst sú hækkun á vaktaálagi að næturálag skyldi vera 45% og stórhátíðarálag Richard Björgvinsson 90% en álag á kvöldvaktir óbreytt eða 33,33%. Af þessu sést, að það se almenn tilhneiging til þess i þjóðfélaginu að hækka vakta- álag, þó það sé gert sitt með hvorum hætti, enda viðurkennt að vaktavinna er mjög lýjandi þegar til iengdar lætur. Sé miðað við þrískiptar vaktir, þá gefur sú útgáfa er í sáttatil- lögunni fólst, meiri hækkun en fólst i Kópavogssamningnum eða um 3—4% meiri. Hjá Kópa- vogskaupstað vinna þrír starfs- hópar vaktavinnu og fá því greitt vaktaálag, þ.é. hjá strætisvögnum Kópavogs, við sundlaug og í íþróttahúsum. Því hefur verið haldið fram í blöðum, að bæjarfélög ættu ekki að semja um vaktaálag, því ríkið greiddi þetta hvort sem er að meira eða minna leyti. Ríkissjóður greiðir ekkert af því vaktaálagi, sem greitt er af Kópavogsbæ og að sjálfsögðu þarf að semja um þetta atriði eins og önnur kjaraatriði. ORLOF Þá kem ég að orlofsmálunum. Nær eina breytingin, sem gerð var i þessum samningi, miðað við hinn fyrri, var að orlofs- lenging um 3 daga sem áður var aðeins miðuð við 8 og 12 ára starfsaldur skyldi nú einnig miðuð við 40 og 50 ára aldur, sem sagt aldursákvæðinu var bætt inn i, þetta var t.d. i eldri samningi rikisins og var því bætt inn til samræmis við það, en hafði ekki verið í samningi Kópavogs. Lágmarksgreiðsla vegna orlofs af yfirvinnu var hækkuð úr 15 þús. kr. i fyrri samningi og skyldi nú verða 20 þús. kr. Öðrum atriðum i sam- bandi við orlof var alls ekki breytt frá fyrri samningi. Það hefur hins vegar verið mjög blásið út, að í þessum samning- um hafi verið samið um svo og svo mikla orlofslengingu og mikið nefnt í þessu sambandi að laugardagarnir teljast ekki til orlofsdaga. í kjallaragrein í Dagblaðinu 6. þ.m. ræðir Sigurður Helga- son hrl., þessi samningamál og segir þar að orlofslengingin felist m.a. í þessu atriði um laugardagana, en það kom inn í samninga í Kópavogi 1974 einmitt, þegar Sigurður Helga- son var forseti bæjarstjórnar Kópavogs og þá samþykkt af honum sjálfum svo hann ætti manna bezt að vita um þetta atriði. I hinum bæjunum fjórum, sem aðild áttu að gerð Reykja- nessamninganna, voru laugar- dagarnir aðeins taldir af hálfu til orlofsdaga, þ.e. tveir taldir orlofsdagar og tveir ekki. 1 kjarasamningi ríkisins er það ákvæði um vetrarorlof, að taki starfsmaður vetrarorlof lengist orlofstíminn um '4. í samningi Kópavogs bæði þeim fyrri og þeim er verða átti, gildir þetta ákvæði þvi aðeins, að vetrarorlof sé tekið að beiðni yfirmanns, sem er mikill munur og skal þá orlofið lengjast um H. Á þessum tímum, þegar vetrarorlof færist mjög í vöxt, mun þetta atriði vega þyngra og það þarf ekki marga starfsmenn sem fara í vetrarorlof, til þess að orlofs- lengingin vegi ekki nokkuð upp í ákvæðið um laugardagana. SAMNINGSRÉTTUR SVEITARFÉLAGA I áðurnefndri kjallaragrein Sigurðar Helgasonar hrl. telur hann það furðulegt, að slíkir samningar skulu gerðir í sveitarfélögum, sem stjórnað er af sömu stjórnmálaflokkum og fara með völdin í landinu. Um þetta vil ég segja: Sveitar- féiögin hafa sjálfstæðan samningsrétt, þeim ber skv. lögum að semja við starfsmenn sína á sama tima og rikið semur við sína, áður höfðu sveitar- félögin einn mánuð til samninga eftir að ríkið hafði lokið sínum. Allir fulltrúar sveitar- félaganna fimm gengu til þessara samninga af heilum hug með vilja til samninga. Þeirra álit var og er, að starfs- fólk sveitarfélaganna eigi fullan rétt á þvi að við það sé rætt og við það sé samið og það sé algjörlega laust mál við þá staðreynd að það vinnur hjá sveitarfélögum í kjördæmi fjár- málaráðherra og það eigi síður en svo að líða fyrir það að núverandi fjármálaráðherra er þingmaður þeirra. Umferðarár? Baldvin Þ. Kristjánsson: Sú slysaalda, sem að undan- förnu hefur riðið yfir, er óhugnanleg og vekur öllum hugs- andi mönnum ugg og ótta. Menn spyrja því: Hvað er hægt að gera til að spyrna gegn ógæfunni? Sérstaklega eru það umferðar- slysin, sem athygli vekja og áhyggjum valda, svo átakanleg og örlagarík sem þau eru. Aukning umferðarslysa og dauða að undan- förnu er enn óvæntari og sár- grætilegri fyrir það, að s.l. ár, og þó fyrr, sýndu skýrslur ákveðið fækkandi umferðarslys miðað við bílafjölda í umferðinni, og gáfu því ástæðu til bjartsýni og von- gleði. En nú hefur syrt að á ný, og uggvænn skuggi umgerðarslysa- hættunnar hvilir yfir landi og þjóð. Ymsir hafa að undanförnu látið frá sér hey.ra að gefnu tilefni varðandi umferðarslysin, þ.ám. Valgarð Briem hrl. form. framkvæmdánefndar H-umferðar á sinum tíma og núverandi form. Umferðarnefndar Reykjavíkur- borgar. Hann skrifar umhugs- unarverða grein í Mbl. 30. sept. s.l. Víkur hann þar m.a. að sérstakri fjárveitingu — 10 millj. kr. — vegna breytingarinnar úr vinstri yfir í hægrí akstur „til þess að auka umferðaröryggi og draga úr slysahættu". Síðan lýsir Valgarð þeim góða árangri, en náðist undir þessum varhugaverðu kringumstæðum og segir réttilega m.a.: „... i stað þess að slysum fjölgaði, eins og mátt hefði búast við, þá dró veru- lega úr þeim“. Og ég get ekki Baldvin Þ. Kristjánsson stillt mig um að undirstrika orð hans um 10 milljónirnar góðu, því þau eru tvímælalaust alveg ýkjulaus og sönn: „Sú fjárfesting skilaði sér margfalt árin á eftir í beinhörðum peningum, að ekki sé talað um sársauka og sorg, sem slys valda, og aldrei verður mælt.“ Þetta hefðu stjórnvöld Iandsins — og raunar fleiri mátt muna alla tíð síðan, því þá væri jöfnuðurinn í þessu viðkvæma „viðskiptamáli“ vafalaust þjóðinni hagstæðari. Það er ekki einu sinni spurning, hvort landssjóðurinn getur fjár- fest nokkuð á æskilegri og árangursríkari hátt en með vanza- lausu framlegi til umferðarslysa- varna. Svo öruggt er það. Enn leyfi ég mér að vitna til Mb.-greinar Valgarðs, og nú er það kjarni málsins, sem um er að ræða. Hann kemur með þau til- mæli „til þeirra, sem það mál snertir, hvort það ástand, sem nú hefur skapazt í umferðarmálum þjóðarinnar, réttlæti ekki aðgerð- ir í líkingu við það, sem gert var fyrir 10 árum“. Við erum áreiðanlega margir, sem hikum ekki við að fullyrða afdráttarlaust, að svo sé. Og nú vill svo til, að við í Klúbbunum ÖRUGGUR AKSTUR getum vitn- að til einróma samþykktar frá síð- asta fulltrúafundi okkar, sem kemur alveg heim og saman við hugmyndina um sérstök og ákveð- in viðbrögó nú, og voru þó ekki komnar í ljós þá þær hörmulegu viðbótarástæður, sem síðar hafa fallið til og nú blasa vió. Eftir nokkra greinargerð segir orðrétt í tillögu okkar: „... hvetur VI. Fulltrúafundur LANDSSAMTAKA Klúbbanna ÖRUGGUR AKSTUR, haldinn í Reykjavík 28. - 29. apríl 1977, til skjótrar athugunar á möguleikum til sérstaks UMFERÐARÁRS 1978.“ Ennfremur: „Landssamtökin telja sig reiðu- búin til samstarfs um slíkt umferðarár og telja eðlilegt, að Umferðarráð hafi forgöngu i þessu máli, og bendir á Pétur Sveinbjarnarson sem æskilegan f ramkvæmdastjóra. “ Ég efast um, að 10 ára afmælis H-umferðar á Islandi og þeirrar hugsjónar, sem lá að baki henni, verði minnst á verðugri, gagn- legri og áhrifaríkari hátt en þann, sem hér er lagt til. Þess er því að vænta, að hreyfing i rétta átt kom- ist nú á málið fyrir samhug og áhuga allra þeirra, sem hér vilja leggja hönd á plóg. Slysaaldan knýr líka á með ofurþrunga sínum. Óviðráðanlegar ástæður hafa að undanförnu hindraó okkur klúbbamenn I aðgerðum, en nú viljum við ásamt öðrum góðum aóilum hefjast handa og láta á það reyna, hverjir mögu- leikar kunna að finnast til fram- gangs málinu. Mér finnst engin ástæða til að leyna þeim sannleika, að tillaga okkar klúbbamanna um sérstakt umferðarár er vel ættuð, því til sjálfs dómsmálaráðherra landsins á hún rót sína að rekja. Hann varpaði þvi fram í myndarlegu erindi á fundi okkar, hvort ekki væri ástæða til að „efna til jafn- vel heils umferðarárs“, og vitnaði í því sambandi til ýmissa annarra „ára“. Ekki veit ég, hvort þetta var „óforhugsað" hjá ráð- herranum þá á stundinni. Uppástungan væri ekki verri fyrir það — jafnvel betri. Þess er að vænta, að ekki bara ráðherranum renni nú blóðið til skyldunnar, heldur og öllum, sem gera sér Ijós mein og skaða umferðarslysanna og vilja eiga hlut að betri tíð, minnugir í þessu sérstaka sambandi áminningar —, að ég ekki egi særingaroróa Tómasar: „Þessi heimur hrópar inn til þín, i hendur þér hann felur örlög sin."

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.