Morgunblaðið - 19.09.1982, Page 17

Morgunblaðið - 19.09.1982, Page 17
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 19. SEPTEMBER 1982 65 „Þeir koma þarna í gegnum vegginn“ „Þá slotar nokkur andartök, og ég fer aftur framí fremra herbergið. En rétt í því hrópar miðillinn aftur úr rúmi sínu, að Jón sé þar ennþá kominn. Ég sný undireins inní svefnherbergið, en þegar ég kem í dyragættina milli herbergjanna, veit ég ekki fyrr til en gusa af vatni kemur fram- aní mig, og í sömu svipan dettur vatns- kanna niðurá gólfið fyrir framan fæturna á mér. Kannan hafði staðið á þvottaborði, sem var 2 til 6 fet frá fótagafli Indriða. Ég held nú áfram að rúmi hans. Þá verður stutt kyrrð. Indriði segir, að nokkrir sjó- dauðir menn hafi verið í för með Jóni. Hafi þeir verið að tala um það sín á milli, að þeir þyrftu að bregða sér burtu til þess að sækja meiri kraft. Indriði var ákaflega skelkaður. Svo líður dálítil stund, þar til Indriði segir: „Nú koma þeir. Þeir koma þarna gegn- um vegginn." Það var veggurinn yfir rúmi Indriða. Hann gat þess líka, að einn þeirra væri með hattkúf á höfði, og væri hann bundinn undir kverkina með snæri. Rétt í þessu sendist náttpottur undan rúmi Ind- riða framí fremra herbergið og brotnar þar á gólfinu. í sömu svifum er rúminu rykkt frá veggnum hérumbil hálfa alin, þrátt fyrir það, að ég ýtti fast á móti og spyrnti vinstra fæti í rúm Þórðar til þess að geta neytt betur krafta minna. Um leið finn ég, að verið er að lyfta Indriða upp í rúminu, og varð ég að halda honum niðri. Var svo kraftalega ýtt á rúmið og lyft undir Indriða, að mér skrikaði fóturinn uppaf rúmstokki Þórðar, og rann hann innaf stokkbrúninni, svo að skinnið hrufl- aðist framaná fótleggnum frá öklalið upp- að hnéskel. Meðan á þessu gengur, kemur Þórður framúr rúmi sínu mér til hjálpar. Þá er hafið á loft borðið, sem var milli rúmanna. Féll það síðan niður á herðar Þórði, þar sem hann stóð við fótagaflinn á rúmi Indriða. Þórður grípur til hendinni Ekki er annad að sji en bordið svífi í lausu lofti en myndin er tekin á miðils- fundi hji enska miðlinum Jack Webber. Miðillinn hefur verið hundinn niður í stól- inn til að útiloka svik af hans hilfu. og þrífur í einn fót þess og heldur því föstu, meðan hann fer uppí rúm sitt aftur og dregur ábreiðuna uppyfir höfuð. Þá er borðplötunni lamið nokkra stund í sífellu ofaná höfuð honum. Gauragangurinn í hýbýlum Indriða gerðist nú svo ískyggilegur að við sáum okkur ekki fært að hafast þar við lengur og afréðum að flýja...“ Svikabrögd eda ofskynjanir? Eftir að hafa lesið frásagnir af undrum af þessu tagi kemur manni gjarnan í hug að skýringin sé einfaldlega svikabrögð eða ofskynjanir viðstaddra. I bók sinni „Þessa heims og annars“ bendir Dr. Erlendur Haraldsson hins vegar á að ofskynjanatil- gátan sé erfið þegar margir sjá svip sam- tímis: „Dæmi um það mátti heyra í út- varpserindi sem Einar Magnússon, menntaskólakennari og síðar rektor, flutti 16. febrúar 1949. Hafði Einar ásamt Jó- hannesi Áskelssyni jarðfræðingi og Valdi- mar Sveinbjörnssyni leikfimikennara gengið á Löðmund í desember 1933 til að athuga, hvort sæist til eldgoss inn á öræf- unum sem orðrómur lék á um.“ í erindi sinu sagði Einar m.a.: „ .. Ætl- uðum við að fara niður nokkru norðar en við komum upp. Við höfðum vindinn í bak- ið og óðum snjóinn knálega, en bylur var allmikill. Sæmilega bjart var þó vegna tunglsljóssins. Þegar við höfðum skammt farið sparn Valdimar allt í einu við fótum, en hann gekk í miðið, og sagði harkalega: „Hvað var þetta? Er þetta maður?“ Við litum upp og horfðum þangað, sem Valdi- mar benti. Sáum við þá, hvar maður sat á Miðillinn Colin Evans virðist fljóta í lausu lofti i þessari mynd sem tekin var i mið- Isfundi í Conway Hall í London írið 1930. 'iamkvæmt kenningu spíritismans er hon- im haldið uppi af öndum. steini alllangt frá okkur eða nærri úti á fjallsbrúninni. Sneri hann baki við okkur og reri ákaft fram og aftur, en ruggaði sér stundum til hliðanna með ekki minni ákafa. Horfðum við á þetta um stund og sögðum ekki orð. Ekki veit ég, hvað þeir hugsuðu, Jóhannes og Valdimar, en mér datt strax í hug, að hér mundi vera draug- ur á ferð, enda hafði ég heyrt að reimt væri við Löðmund ... Ég taldi rétt að kalla til veru þessarar og láta hana vita um nærveru okkar og öskraði því: „Hver er þetta?“ En maðurinn anzaði engu, heldur hélt áfram að róa sér í gríð og erg. Vindinn bar af okkur og taldi ég því líklegt, að maðurinn hlyti að geta heyrt til okkar, og öskraði aftur sýnu hærra en fyrr og bætti nú við einhverjum skammaryrðum, sem Þessi mynd sýnir vel hvernig Ijósakrón- urnar sveifluðust i lögfræðiskrifstofunni sem talað er um I greininni. Fyrirbærin íttu sér einungis stað að deginum þegar ritarinn Annemarie Sch. var í húsinu. ekki eru eftir hafandi. En það kom fyrir ekki. Jóhannes var okkar mestur vísinda- maður og hafði orð á því, hvort hér gæti ekki verið um missýningu að ræða, en það töldum við fráleitt, því að þá ætti sýn þessi að hverfa...“ „En hann bara reri og reri“ „Syrti nú bylinn og vindurinn hvein um eyru okkar, en ókennileg vera reri hið ákafasta nokkuð framundan. Ég hrópaði hið þriðja sinn og skoraði á veru þessa að segja til sín. En hún gegndi engu. Töldum við þá rétt að ganga að verunni, við værum þrír, og mátti það vera magnaður fjandi, sem við hefðum ekki í fullu tré við. Við gengum áfram hægt og hægt viðbúnir að fjandi þessi risi upp þá og þegar og réðist að okkur. En hann bara reri og reri á steininum sem ákafast. Við kölluðum og æptum og nálguðumst hægt og hikandi þar til ekki virtust meira en svo sem 10 metrar að steininum. Þá stönsuðum við og leist ekki á blikuna. Kölluðum enn og gengum hægt nær, Valdimar með reidda skófluna og Jóhannes með hakann á lofti, en draugsi bara reri. Er við áttum svo sem þrjá metra eftir að steininum, hvarf draugsi allt í einu og sáum við ekki annað en steininn. Við gengum að honum og káf- uðum á honum og leituðum allt í kringum hann, en urðum einskis vísari. Steinninn stóð rétt út af fjallsegginni og virtist draugurinn hafa steypt sér fram af og út í bylinn, og höfum við ekki séð hann síðan.“ En hversu mikla trú hafa íslendingar almennt á því að reimleikar eigi sér stað í raun og veru? í könnun sem Dr. Erlendur Hundraðstölur svarenda sem telja: Aö sjá megi framliöna menn Aö ná megi l sambandi l viö framliöna á miöilsfund- um Reimleika- Fyrirbæriö Óhugsanlegt 2 3 10 Ólíklegt 5 8 23 Mögulegt 31 34 34 Líklegt 26 21 12 Visst 31 21 9 Engin skoöun 5 13 12 Niðurstöður „Könnunar i dulrænni reynslu íslendinga, trúarviðhorfum og þjóðartrú“ varðandi reimleika og reynslu af litnum mönnum. Könnunina fram- kvæmdi Dr. Erlendur Haraldsson isamt nokkrum hiskólanemum, og mi ætla að hundraðstölurnar gefi nokkuð rétta mynd af viðhorfum íslendinga til þessara mila. Haraldsson framkvæmdi ásamt nokkrum háskólanemum fyrir nokkrum árum kem- ur fram að 55 af hundraði þeirra sem spurðir voru um reimleika töldu þá mögu- lega, líklega eða vissa — en 33 af hundraði töldu þá óhugsandi eða óliklega. 12 af hundraði höfðu enga skoðun á málinu. í bókinni „Þessa heims og annars", þar sem Erlendur Haraldsson gerir grein fyrir könnuninni, segir m.a. um reimleika: „ .. Spurning okkar um reimleika hljóðaði þannig: Hafið þér nokkru sinni búið eða gist í húsi sem reimt var í að yðar áliti af eigin reynslu?" Fimmti hver maöur hefur reynslu af reimleikum „Þeir sem þessa könnun gerðu undruð- ust hve margir kváðust hafa eigin reynslu fyrir reimleikum. Voru það 18% eða nærri fimmti hver maður. Lítill munur var milli kynja, 17% karla og 20% kvenna höfðu búið í eða gist í húsi sem reimt var í.“ Rétt er að geta þess að lokum að dular- sálfræðingar og aðrir rannsóknarmenn sem kannað hafa reimleikafyrirbæri, telja að reimleikar þurfi alls ekki að stafa af draugum eða framliðnum mönnum, nær- tækari skýringu sé hægt að finna á þeim. Þeir álíta að sum reimleikafyrirbæri að minnsta kosti stafi frá lifandi mönnum og sé um að ræða svonefndar firðhræringar. Niðurstöður rannsókna á fjölmörgum firðhræringafyrirbærum eru taldar benda til að firðhræringar geti orðið í kringum fólk sem á við djúpa tilfinningalega spennu að stríða, sérstaklega unglinga. Hefur sú tilgáta verið sett fram, að við ákveðnar kringumstæður geti „sálarorka" þess losnað úr læðingi og valdið allskyns hreyfingum og fyrirbærum í námunda við það. Ekki þykja þessar kennisetningar mikil vísindi, en menn styðjast við þessar hugmyndir til skýringar á fyrirbærunum meðan ekki finnast aðrar haldbetri. Nútímaleg draugasaga Dæmigerð firðhræringafyrirbæri urðu I Rosenheim í Þýzkalandi á árunum 1967—68. Er harla nútímaleg draugasaga sögð af skrifstofu lögfræðings i Rosen- heim.í Bæjaralandi, en þar ætlaði allt um koll að keyra vegna firðhræringa. Ljósa- krónur sveifluðust til, ljósapípur skrúfuð- ust úr stæðum sínum, einkennilegir smell- ir heyrðust í loftinu og rafmagnsöryggi fóru hvað eftir annað að því er virtist að ástæðulausu. Þá var lítið um vinnufrið með köflum á skrifstofunni — allir sím- is, þótt enginn væri að reyna að ná sam- bandi við skrifstofuna, og oft kom fyrir að samtöl rofnuðu í miðju kafi. Sálfræðingurinn Hans Bender gerði ít- arlega rannsókn á þessura reimleikum ásamt nokkrum félögum sínum. Komst hann að þeirri niðurstöðu að óróinn staf- aði líklega frá unglingsstúlku, Annemarie Sch., sem nýlega hafði hafið störf á skrifstofunni. Annemarie átti við mikla tilfinningalega spennu að stríða sem hún bældi niður og forðaðist að láta bera á. Hin dularfullu fyrirbæri gerðust alls ekki nema hún væri nærstödd, en Bender telur sig hafa gengið fyllilega úr skugga um að ekki hafi verið nein brögð í tafli varðandi fyrirbærin sjálf. Samantekt: — bé.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.