Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Ukioqatigiit

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1970, Qupperneq 107

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1970, Qupperneq 107
SUMARDAGURINN FYRSTl 111 jafnvel af eigin raun. Þessi munur sést oft í Eyjafirði og á Fljóts- dalshéraði. Norður-Þingeyjarsýsla er eina samfellda svæðið, þar sem menn kannast því nær ekki við þessa venju; eina jákvæða svarið þaðan er á þá leið, að börn hafi stundum gert sér þetta að leik. Sker Norður-Þingeyjarsýsla sig því nokkuð úr um þetta atriði sem sum önnur. . Önnur aðferð, sem sagnir eru um, að reynd væri, var sú, að menn gengju berfættir umhverfis bæinn til að finna, hvort frost væri í rót. Þessari sögu afneita í rauninni allir; enginn þekkir þetta af eigin reynd og fæstir hafa heyrt þess getið. Þó telja tveir menn úr Skagafirði sig hafa spurnir af þessu; jafnvel að menn veltu sér berir í dögginni. Tvær heimildir enn, önnur úr Mýrdal, hin af Skeiðum, láta svo sem húsfreyjur hafi átt að ganga þetta berfættar, en þekkja engin dæmi þess. Loks kannast einn heimildarmaður undan Eyja- fjöllum við það, að menn hafi gengið þrisvar réttsælis og þrisvar rangsælis umhverfis bæinn til að vita, hverju þeir mættu. Væri það velviljuð persóna eða hundur, vissi það á gott á sumrinu, en illt, væri það hrösulmenni eða köttur. En ekki þurftu menn þá endilega að ganga berfættir. Hafi það einhverntíma verið tíðkanlegt, að menn gengju kring- um bæinn, er óvíst að vita, hvort það var upphaflega í veðurfræði- legum tilgangi eða einhvers konar töfrabragð. Hið síðara er öllu lík- legra, þar sem óljósar sagnir eru um slíkt hringsól um bæinn fyrsta dag annarra mánaða, þorra og góu, auk þess sem þetta minni er algengt í þjóðsögum fornum og nýjum. En athugun á því væri efni í aðra ritsmíð. HVERJUM VAR DAGURINN HELGAÐUR? 1 almanaki Þjóðvinafélagsins og öðrum eftir því hefur fyrsti dag- ur þorra lengi verið auknefndur bóndadagur og fyrsti dagur góu konudagur. Það er þó ekki fyrr en 1927 sem þessi nöfn komast inn í almanakið, og mun ástæðan vera munnmæli þau, sem getið er um í þjóðsögum Jóns Árnasonar (II 551) og viðar, að húsbóndinn hafi átt að fagna þorra með sérstökum hætti, en húsfreyjan góu. I sam- ræmi við þetta hefur svo verið nokkuð ríkjandi skoðun, að yngis- piltar ættu að heilsa einmánuði á svipaðan hátt og ungar stúlkur hörpu, þ. e. á sumardaginn fyrsta. Það hefur hinsvegar komið í ljós við eftirgrennslan, að þessi skoðun er engan veginn einhlít. Á vest-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.