Dagblaðið Vísir - DV - 19.04.1983, Page 25

Dagblaðið Vísir - DV - 19.04.1983, Page 25
DV. ÞRIÐJUDAGUR19. APRlL 1983. 25 Menning Menning Menning Menning „Það er kannske erfítt að skapa góða list ef Ikstamenn eru mjög mikið út á við; umgangast mjög margt fólk og taka mikið þátt ísamfélaginu." DV-myndSv. Þ. Listamanni stafar hætta af hringiðu lífsgæðakapphlaupsins „Jafnframt menntaskólanámi var ég í Myndlista- og handíðaskólanum, en ég hef teiknað frá því að ég man eftir mér, ” sagði Vilhjálmur Bergsson myndlistarmaöur sem um þessar mundir sýnir á Kjarvalstöðum. ,,Að stúdenstprófi loknu fór ég til Kaup- mannahafnar. Var þar við myndlist- arnám í tvö ár — og önnur tvö ár í París. Síðan var ég mikið í Danmörku og Frakklandi og eitt ár á Spáni. Undanfarin f jögur ár hef ég svo verið á íslandi. Myndir mínar hér nefni ég Lífræn- ar víddir. Áður hef ég notað nafnið Samlíf rænar víddir, en fólki gekk mjög erfiðlega að skilja það. Þetta orð var því svo framandi. Meiningin hjá mér var sú að þessi form og litir hjá mér geta veriö abstrakt, súrrealístísk eða fígúratív og rými myndanna getur ver- ið ýmist hlutlægt eða huglægt. Mér þótti engin ástæða vera til þess að gera þar greinarmun á — tala um himin- geim, hafdjúp eða huglægar víddir — eða líffræðilegar víddir. Ég held að í myndum mínum gæti áhrifa úr ýmsum áttum, kannske ekki síst úr bókmenntum. Það er ekki hægt að benda á mynd eftir mig og segja hún er akkúrat þetta. Ég tel, tvímæla- laust, að í myndum mínum séu sterk tengsl viö raunveruleikann og samtím- is eru þær huglægar. Birtan er góð... Hvemig finnst svo Vilhjálmi að starfa sem listamaður á íslandi; hér í okkar litla þjóðfélagi? „Ja, birtan er góö. .. og almenn- ingur hér hefur talsverðan áhuga á list en opinberir aðilar eru mjög sljóir. Almenningur er miklu opnari, miklu hreinni og beinni, en hér á þessu litla landi er klíkuskapurinn ákaflega áber- andi. Þess gætir þó ekki hjá almenn- ingi. Þar er það ekki fyrir hendi. Og ég held aö hinn almenni Islendingur hafi mun meiri áhuga á listum en hinn al- menni Þjóðverji eða Frakki, svo ég nefni einhver dæmi. Fólk hér hefur þó ekki aðgang að góðum söfnum og það hefur auðvitað sitt að segja. Þess vegna er hér ekki mikið um háþróaðan smekk. Það, að meta myndlist, er nefnilega líka þjálf- unaratriöi. Slíkt ætti tvímælalaust að vera hluti af námi. Hér hefur hið opin- bera líka illa brugðist skyldu sinni. Til dæmis hefur listasaga ekki verið kennd fyrr en nú á síðustu árum eitt- hvaö smávegis í menntaskólum. Listfræðsla í grunnskólum hefur líka almennt verið mjög léleg. Þar á auðvitað aö byrja; fara með bömin á sýningar, láta þau hitta listamennina, ogsvoframvegis. „Færibandastörf" til óþurftar Annars er þjóöfélagið orðið þannig í dag að þaö er eins og fólk hafi þurft að koma sér upp nokkurs konar varnar- kerfi. Fjöldinn allur vinnur við það sem kalla mætti „færibandastörf”; þessi hröðu störf. Þau verka ekki þró- andi á næmi, viðkvæmar tilfinningar og samviskusemi. Enda gæti þetta fólk alls ekki unnið þessi störf ef það væri þannig gert. Ég hef einmitt verið að hugsa um að þetta er auðvitað í hróp- andi andstöðu við listina og alla list- sköpun. Listamaðurinn þarf að vera bæði vandvirkur og næmur. Það er kannske erfitt að skapa góða list ef listamenn eru mjög mikiö út á við; umgangast mjög margt fólk og taka mikið þátt í samfélaginu. Ég er efins um aö slíkt verki hvetjandi á góða listsköpun. Ymsir miklir lista- menn hafa ekki átt samleiö með þjóð- félaginu og hafa þurft að vera mikið einir. Þeir menn hafa getað einbeitt sér rnjög mikið og ræktaö vel hug sinn. Og þjóðfélagið, sem þeir ekki áttu sam- leiö með, hefur síðan auövitað hvorki skiliö þá né verk þeirra. Ekki sama hvaða áhrifum listamaður verður fyrir Góður listamaður getur samt aldrei veriö í glerbúri, en það er ekki sama hvaða áhrifum hann verður fyrir. Góð- ir listamenn eru venjulega næmir og viðkvæmir. Því stafar þeim hætta af aö lenda í hringiðu lífsgæðakapp- hlaupsins. Og því miður held ég að list- in og þjóöfélagið séu stöðugt að fjar- lægjast hvort annað. Næmleikinn og samviskan slævast í þessari hringiðu. Þaö er þó svo skrýtið að það er eins og fólk eiginlega viljihafa þetta svona; stefni að þessu. Víöa hefur þannig ver- ið byggt ómanneskjulegt umhverfi. Nú er verið að reyna að brjótast út úr þessu. En hvað á að gera? Á að brjóta niður öll þessi ljótu og mannskemm- andi hús? Á að sprengja þessi bákn í loft upp eða hvaö? Hver hefur efni á því? — Höfum viö samt efni á að láta þau standa og halda eyðileggingunni áfram? Fyrst mótar fólkiö umhverfið og síöan mótar nefnilega umhverfiö fólkið.” Skortur á þjálfun og ögun Finnst Vilhjálmi nægar kröfur vera gerðar til íslenskra listamanna? Eða fá nýju fötin keisarans of oft að fljóta með? „Þama komum við raunar að þessu, sem ég var að tala um áðan, í sambandi við almenning og þjálfun. Hér er alls ekki nægilega mikið aðhald. Hér eru raunverulega tveir heimar: Almenningur, hans smekkur og það sem hann vill fá — og svo er það „hið opinbera”. „Hið opinbera” stendur sig engan veginn. Til dæmis eru gagnrýn- endumir hvorki markvissir né nægi- lega góðir, finnst mér. Þess vegna ræö- ur í raun og vem almenningur ferðinni hér og án þess að hafa hlotið tilsögn og uppfræðslu. Islendingar hafa mjög ríka þörf fyrir að njóta, og jafnvel fyrir að tjá sig, en skortir bæði þjálfun og ekki síst ögun. Hvemig ætti þetta líka öömvísi að vera þegar hvorki skólakerfið né gagnrýnin ýta undir endurbætur í þessumefnum?” -FG. SJÁLFSTÆÐISMENN! Munið landssöfnunina VINSAMLEGA GREIÐIÐ GÍRÓSEÐILIIMIM SEM FYRST.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.